Norsk grensesnitt på snap-versjon av Opera

Arild BjørkKommenter innlegget

Eg har den siste månaden testa ut ulike nettlesarar til erstatning for Firefox, som har vorte for stor og treg. Var lenge gira på Vivaldi, men han fall gjennom med manglande evne til å bruke geolokalisering under Linux. Brave bommar på geolokalisering og plasserer meg i Gaupne når eg er på Hermansverk. Opera fungerer fint med unntak av eit par mindre ting.

Eg likar å ha program som tilbyr norsk grensenitt innstilt på norsk. I Linux-versjonen av Opera kan ein ikkje endre dette enkelt via innstillingane. Etter litt søking fann eg løysinga for Opera distribuert via snap til Ubuntu.

  • Opne terminal
  • Skriv cd /var/lib/snapd/desktop/applications
  • Skriv sudo gnome-text-editor opera_opera.desktop
  • Erstatt /snap/bin/opera med /snap/bin/opera --lang=nb
  • Lagre fila

No vil nettlesaren Opera starte med norsk språk i brukargrensesnittet.

Oppdaga etter eit par omstartar at opera_opera.desktop blir erstatta med gamal versjon. Har ikkje greve djupare på den enn at eg kopierte opera_opera.desktop til opera_norsk.desktop. Eg hadde festa opera_opera.desktop til knapperaden og fekk då eit ekstra oppstartsikon i app-oversikta. Det som er festa til knappraden vert ikkje med i app-oversikta. Der finn du resten av appane. No starta eg Opera med den ekstra (opera_norsk.desktop) i app-oversikta, fjerna den gamle frå knappraden samt låste den nye til knappraden.

Slutte å vere naive

Arild BjørkKommenter innlegget

Dei siste månadane har eg følgt med på det som har skjedd i USA sine telenettverka. Kort fortalt har trusselaktørar greidd å skaffe seg tilgang via systemet via ei bakdør som politikarane for 30 år sidan påla ein å opprette for å gi politiet moglegheit til å avlytte. Problemet med bakdører er at det er ein sårbarheit som vil blir utnytta. Når no trusselaktøren er inne, har dei ikkje lenger kontroll og det er uvisst om dei greier å få dei ut og lukka systemet.

Politikarar har ofte dei beste intensjonar, men er grusomt naive. I dag arbeidar dei framleis med å undergrave tilliten til kommunikasjonstenester ved å bestemme at ein må ha bakdører i tenestene eller kryptering for å legge til rette for at politiet skal kunne få avlytte. Faneflagget i dag er ofte «tenk på barna». Alt tryggleik kan ofrast for å sikre ei sårbar gruppe. Vi ikkje må gløyme at verda stadig er i endring og stadig meir polarisert. Har ein først etablert ei moglegheit, kan bruken utvidast og, som vist i eksemplet over, utnyttast. Det er passande å minne om Martin Niemöller – First theu came for the socalist.

Om du vil kommunisere sikkert i dag, må ein unngå SMS/MMS eller store kommersielle tenester som er og kan bli underlagt pålegg som bryt med privat livets fred. Signal er (kanskje) det beste, men sikraste alternativ.

Signal conversations are always end-to-end encrypted, which means that they can only be read or heard by your intended recipients. Privacy isn’t an optional mode — it’s just the way that Signal works. Every message, every call, every time...

Kommunikasjon er sikra på einingen. Det du sender blir kryptert før avsending og først dekryptert hos mottakar. Ingen mellomledd har tilgang. Signal får innimellom forespurnadar frå politiet, som blir publisert på sidene deira. Her er det lite å hente for uvedkomande:

*No message content.
*Date and time a user registered.
*Last date of a user’s connectivity to the service.

Gratulerer, Hyundai!

Arild BjørkKommenter innlegget

Eg har kjøpt bilar sidan sluttan av 80-talet, min først nye i 1992. Den siste, ein Hyundai Ioniq 6, i desember 2023. I går, 30. november, vart bilen henta på bergingsbil. Ingen av dei tidlegare bilane har vorte henta av bergingsbil på grunn av feil som gjer bilen ikkje-køyrbar. Her tek Hyundai dermed kruna og i tillegg øydelegg ein ferietur.

Vi var heldige. Bilen var fullada i garasjen og vi sette retning Lillestrøm, for ei langhelg på Austlandet. Etter ein km, i Njøsabakken, plinga bilen om feil på el-system. Ein stor sirkel med raud tekst som etter kvart endra seg til meir alarmerande varsel:

Eg stoppa på Kløvi og slo av bilen for å sjå om det var datamaskina som hadde hatt eit anfall, men nei. Vi køyrde tilbake til Kiwi i det bilen greidde, 40 km/t, for å småhandle noko til turen og la bilen stå lenger. Ville vere sikker på at systema fekk seg ein tilstrekkeleg pause utan at det var til hjelp. Vi kom oss heim, men på slutten ville ikkje bilen gå meir enn 20 km/t.

Eg sjekka om det var feilmeldingar i systemet på bilen samt i appen, men ingen ting nokon stad. Appen sa at alle system fungerte som normalt. Bergingsbil kom tre timar seinare og då var 12 volt så godt som tomt. For å få flytta bilen, måtte ein booster koplast til 12 volt-batteriet.

Eg har undersøkt litt og det er mest sannsynleg at sikringen i eller sjølve ICCU-einingen som har teke kvelden. Ho syter for lading av 12 volt-batteriet. Du kan lese meir om det her, men alle symptoma stemmer.

Bilen var i sommar i Førde på tilbakekalling for ICCU. Eg veit ikkje kva dei gjorde, men slik eg oppfatta det var snakk om å oppdatere software og/eller skifte ICCU. Ser ikkje ut til det som vart gjort var godt nok for min bil.

DD-WRT-databasen er ikkje oppdatert

Arild BjørkKommenter innlegget

For vel 3 år sidan bles eg nytt liv ein utdatert trådlaus router med DD-WRT. I løpet av åra har eg sjekka om det har vorte lagt ut nyare, oppdatert versjonar, men når eg har slege opp i databasen er framleis siste versjon frå november 2020:

Eg trudde DD-WRT var daudt, men i går søkte eg litt og fekk med meg at ein person opplyste at databasen på sida ikkje vert oppdatert. Om ein går inn på «Other Downloads«, som du ser heilt til høgre i lina med den oransje knappen «Router Database» med kvit skrift, vil du finne filstruktur med nyare versjonar:

I dag, 21.11.2024, er siste firmware-versjon til routeren min datert 18.11.2024. Eg oppdaterte og la merke til at det som ikkje fungerte optimalt før er fiksa.

Enhanced h264ify

Arild BjørkKommenter innlegget

Ser du mykje på Youtube og har ein eldre PC, kan det vere lurt å installere tillegget enhanced h264ify i nettlesaren:

Youtube er på veg over til AV1-format via VP8 og VP9. Nyare høgkomprimerte formatet er tunge å handtere. Dersom ikkje grafikkortet i PCen ikkje kan dekode eit format, må prosessoren ta seg av alt arbeidet. Energiøkonomisk er ikkje dette optimalt som fører til at batteritida blir vesentleg redusert. Apple støttar berre AV1-dekoding i dei siste M4-prosessorane. På PC har du støtte for AV1-dekoding i Intel 11xx-prosessorane og seinare ved hjelp av Quick Sync Video.

Med tillegget enhanced h264ify kan du bestemme formata Youtube kan «servere» nettlesaren. H.264 er gamalt og har vore støtta i ulike grafikkort lenge. For ei maskin med ein eldre Intel Core i5-8265, er AV1 ikkje støtta. Ergo treng eg berre blokkere AV1 i enhanced h264ify.

SSD-trim deaktivert for kryptert disk

Arild BjørkKommenter innlegget

Ei av maskinene mine, ei eldre Lenovo Thinkpad X390, er sett opp med kryptert disk. Eg kom over ein video på Youtube som fortalte om at på ein linux-variant var ryddefunksjonen/trim for SSD deaktivert når ein hadde sett opp kryptert disk. Over tid medfører dette at skrivefarten til SSD blir dramatisk låg sidan rydding vert gjort når ein skriv nye data til SSDen, sidan tidlegare brukte dataceller på SSDen har ikkje blitt klargjort før. Sjå for deg blyantskrivne sider som må viskast før du kan skriv noko nytt. Vanlegvis foregår slik visking i ledige stunder slik at det alltid er reine stadar på SSDen til plassere nye data.

Eg sjekka Ubuntu 24.04-installasjon, også her var trim deaktivert. Sidan eg har reagert på at ting har lugga litt ei stund, var det verd å aktivere trim og sjå om responsen på maskina vert betre. Eit lite søk fann eg fram korleis eg kunne slå det på. Ein må redigere eit par filer:

  • /etc/fstab
  • /etc/crypttab

ved hjelp av sudo gnome-text-editor <fil> og du må legge til discard på nokre stadar. Eg legg ved utdrag frå filene på maskina mi for å vise kvar du må få ting på plass:

/etc/fstab

# <file system> <mount point>   <type>  <options>       <dump>  <pass>
# / was on /dev/ubuntu-vg/ubuntu-lv during curtin installation
/dev/disk/by-id/dm-uuid-LVM-rfM8EjE4Jn8eSmZuDfFjDhTwoi1A4Er7DLEkyyLSYsZ0znrvrCsySBCE9JUSj1oL / ext4 defaults,discard 0 1
# /boot was on /dev/nvme0n1p2 during curtin installation
/dev/disk/by-uuid/dd5aadf2-bb87-4b4b-829f-489a0c2b7ce5 /boot ext4 defaults,discard 0 1
# /boot/efi was on /dev/nvme0n1p1 during curtin installation
/dev/disk/by-uuid/9D63-50B4 /boot/efi vfat defaults,discard 0 1
/swap.img	none	swap	sw	0	0

/etc/crypttab

dm_crypt-0 UUID=32428e89-87ee-4532-aa18-e9a32c8798ab none luks,discard

Deretter må du slå på trim for det krypterte område med cryptsetup. Legg merke til at du må referer til namnet det krypterte område som i mitt tilfelle er dm_crypt-0:

sudo cryptsetup --allow-discards --persistent refresh dm_crypt-0

Sørg for å oppdatere oppstartskonfigurasjonen med:

sudo update-initramfs -k all -u

Til slutt er det restartar du maskina.

Når maskina er omstarta, kan du opne ein terminal og skrive

sudo fstrim -v /

Det er manuell trim av SSD som rapporterer kor mykje som har vorte nulla og klargjort for skriving igjen.

Historie gjentek seg

Arild BjørkKommenter innlegget

De som ikke husker fortiden, er dømt til å gjenta den.
George Santayana

For 10 år sidan, ei flott, varm veke i september reiste eg til Polen og Tyskland. Her gjekk eg i restane av det som er og var Auschwitz-Birkenau, Ravensbrück og Sachsenhausen. I tillegg besøkte eg Stasi-fengselet i Berlin.

Før reisa hadde eg lese fleire bøker og sett dokumentarar om forløpet og sjølve krigen. Eg dekka begge sider, både dei som kjempa mot og lei under regimet samt dei som kjempa for regimet. Eg ville prøve å forstå korleis det kunne skje og kva som låg bak mellom anna ideoleogien om at ei menneskerase var å foretrekke.

Om du skal gjere ei reise i løpet av livet, skal du ta turen til Auschwitz-Birkenau, Ravensbrück og Sachsenhausen. Du kan sjå mykje på TV, men det er noko heilt anna å gå rundt på områda og i bygningane der dei grusomme handlinga skjedde. Utstillingar av t.d. reisegods, klede og hår gjer inntrykk. Å spasere rundt på området og i bygga for å få eit inntrykk over korleis dei mindreverdige vart handsama tek pusten frå deg. Å stå ved jernbana der folk blei transporterte inn i kvegvogner, sortert i dei som kunne arbeida og dei som måtte rett i «dusjen»/gasskammeret er garantert å gi det frysningar ned ryggen. Vi må heller ikkje gløyme dei grusomme forsøka Joseph Mengele i Auschwitz-Birkenau.

Oppspelet til denne perioden var at den økonomiske tilstanden i Tyskland var elendig etter oppgjeret etter første verdskrig. Prisstigninga var skyhøg, folk såg etter ein sterk leiar. Etter eit mislukka statskupp, valde Hitler å gå fram på demokratisk vis. Partiet auka oppslutning og med overtalinga si makt og hjelp av rike støttespelarar, greidde han å navigere seg i posisjon og få fullmakter der han, som Rikskansler, kunne styre eineveldig. Dei som ikkje fall inn bak han, vart henretta slik som under de lange knivers natt. Nokon måtte naturlegvis få skulda for alt det som var gale. Den gongen var det jødane, men heller ikkje andre «mindreverdige» vart skåna.

To år etter reisa skjedde det noko over dammen som fekk uroa eg følte der nede til å vakne igjen. Over dei neste 4 åra vart ho ikkje mindre. 6. januar 2021 med storminga av kongressen var totalt uventa, eit dårleg organisert forsøk på eit statskupp. Historia gjentek seg.

Eg trudde det var det siste vi såg til denne personen. Han ville aldri kome i posisjon att. Å, kor feil eg kunne ta. Partiet han representerer hadde i løpet av dei 4 åra vorte nikkedokker bak han. Ingen av riskrettsakene fekk konsekvensar. Historia gjentek seg.

I dag, ved hjelp av rike støttespelarar og misnøye med prisstigning, innvandring og folk som ikkje fell inn under ordinære rammer, har han blitt president igjen. Støttespelarar har laga til Prosjekt 2025, eit kart over kva ein kan forvente seg. Eg kan dra fram rettlaus internering av det ein meinar er ulovlege innvandrarar, fjerning av undervisningsdepartementet. Vitskap blir erstatta av kristenfundamentalistisk styring og sensur. Presidenten skal få utvida fullmakter som gjer at han kan kontrollere f.eks. Justisdepartementet. Einevelde er nært å tenkje seg. Historia gjentek seg.

OneDrive-integrasjon i Ubuntu 24.04

Arild BjørkKommenter innlegget

Sidan lanseringa har integrasjonen med OneDrive feila. Først var det konfigurasjonsfila som vart feil sett opp. No er det fiksa, men eg greide framleis ikkje å få tilgang til OneDrive. Klikka eg på My files fekk eg melding om at Nautilus/utforskar ikkje kunne vise innhaldet.

For å få integrert med OneDrive har løysinga mi hittil vore å sett opp ei systemd-teneste som nyttar rclone til å kople maskinene til OneDrive-kontoen. Eg gjorde nokre søk på Startpage no og innimellom dei gamle råda frå i vår/sommar, fann eg løysinga:

Når eg installerte, la meg merke til at libmsgraph var ein eldre versjon 0.2.1. Tippar det er ikkje så veldig lenge før Ubuntu blir oppdatert, men kan du ikkje vente er det berre å følgje trinna over.

Retur til Spotify

Arild BjørkKommenter innlegget

For eit knapt år sidan valde eg å gå over til Youtube Music. Tidlegare betalte eg både for Youtube (berre videoar) og Spotify, men Youtube kutta det rimelegaste abonnementet og pakka det saman med Youtube Music. Prisen var grei samstundes som det var flott at eg kunne halde fram og støtte dei som laga videoar på Youtube. No når prisen vart auka frå kr 119 til kr 169, valde eg å prøve Spotify igjen.

Youtube Music er kaos, her får du rått og rote

Ta for eksempel Elvis Presley og samanlikn Youtube Music og Spotify:

Youtube Music er eit komplett kaos av ulike «ompakka» versjonar, medan Spotify er reinare med det eg oppfattar som offisielle utgivingar. Test ut Youtube Music, sorter frå nyaste til eldst, og sjå kor langt du må bla før du kjem til Moody Blue-albumet frå 1977. Kaoset er ikkje det som gjer at eg går tilbake til Spotify.

Normalisering av volum er juvelen til Spotify!

Legg merke til den nederste lina i bilete på toppen. Spotify kan normalisere volum mellom spor. Eit spor som er miksa med lågt volum blir justert opp, medan eit spor som er miksa med eit høgt volum blir justert ned. Youtube Music tilbyr ikkje dette.

Det er ikkje få gonger eg har lytta til eit lågt miksa spor/album i Youtube Music og bytt til eit nyare album som er miksa med kraftig volum. Til tider har eg lurt på om øyrevoksen har losna og hjarta har hoppa over eit slag. Nokre gonger har eg titta over på passasjeren for å sjå om han/ho framleis er i live….

Redusere fotavtrykk

Arild BjørkKommenter innlegget

Som følgje av det politiske kaoset i USA det siste tiåret, har eg over tid vorte uroa over bruken av amerikanske tenester. Avsløringane av Snowden og påfølgjande Schrems-dommar viser kor djupt fingrane til etterretninga stikk. Eg er meir uroa i dag for kva eit autoritært USA kan finne på å gjere. Styresmaktene, med rette personen ved roret, kan enkelt skaffe seg tilgang til dine data.

Dei siste åra har eg flytt mest mogleg av mine personlege data ut frå amerikanske tenester. WordPress blir eg på inntil vidare. Sidan alle skal kunne lese det eg skriv, betyr det ikkje noko at det ligg på ei amerikansk teneste.

Kva har eg gjort så langt?

Personleg e-post er flytta til norsk leverandør for lenge sidan. Både kontaktar og kalendar ligg der. For å unngå at Android/telefon kjenner e-postpassordet, ligg kontaktar og kalendar i ein sekundær konto. Primær e-postkonto er ikkje sett opp på telefonen, han kan eg heller sjekke gjennom nettlesar og sleppe plingane når det kjem inn ny e-post. Passordet til e-postkontoen skifta eg etter eg fjerna kontoen frå telefonen. Passordstyring vert gjort via tyske Heylogin og lokal KeepassXC.

Microsoft har eg slutta bruke til anna enn lagring av kryptert backup. Eg kan ikkje la 6 TB med lagringsplass stå tom til Microsoft 365-abonnementet går ut hausten 2025. Alle maskiner er flytta over på Ubuntu 24.04 med LibreOffice.

Google kalendar er tom. Det tok litt tid å få sletta avtalar heilt tilbake til 2006. Kontaktar er tom. Alt av logging er gått gjennom og mykje har vore av lenge og sletta. Standard søkemotor dei siste fire åra er Startpage. Eg finn det eg leitar etter og saknar ikkje Google sin søkemotor.

Filsynkronisering tek ein liten server seg av ved hjelp av Syncthing. Kvar PC og telefonen har ein klient installert som gjer at eg kan synkronisere ulike type filer og bilder mellom dei. Det gjer det enkelt å få dei siste fotoa frå telefonen over til PCane utan å gå om andre sine tenester. Nett som med Dropbox og OneDrive, kan eg halde fram arbeidet på ein anna PC. Mini-serveren køyrer OpenMediaVault og er i tillegg filserver for alt eg vel å ta vare på.

Firefox er min ordinære nettlesar, men eg ser etter arvtakar. Vivaldi, frå tidlegare norske grunder av Opera, er eit alternativ. Brave kan vere eit alternativ, men eg likar ikkje knytinga til kryptovaluta. Slikt meiner eg er unødvendig i ein nettlesar. Opera vart kjøpt av kinesarar i forrige tiår, men det ser ut til at det har endra seg. Inntil vidare er Opera sett til side. Vivaldi skil seg ut som beste kandidat til å ta over for Firefox. Ulempa er at Google har gjort endringar i Chromium-basen, som Vivaldi, Brave, Chrome er basert på, for å gjere det vanskelegare å blokkere annonser og reklame. Firefox med Ublock Orgin langt å føretrekke.

Youtube er mi største utfordringa å fri seg frå. I mitt arbeid og privat er Youtube ei stor kjelde til informasjon, både om den globale situasjonen og ulike teknologiske fagfelt. Eg har tallause timar her og har vorte ein røvar til å lytte til vidoeane på dobbel fart. I praksis er Youtube ein «radiokanal» for meg. Eg har titta litt på programmet Freetube, men det har sine ulemper. Eg kan ikkje synkronisere loggar og innstillingar mellom maskiner. Spørsmålet er om ulempa kan oppvegast av andre fordeler. Tida vil vise. Videoane på Yotube-kanalen min skal du framleis kunne titte på.

Ei nøtt

Uansett kva ein vel, Android/Google eller iOS/Apple, er programvara og tenesta levert av amerikanske selskap. Ulike appar på telefonane våre gjer det daglege livet lettare. Eg kan berre nemne bank, parkering, lading, betaling, samarbeid med meir. Å vere utan min Google Pixel 8 er uaktuelt.

Det eksisterer andre operativsystem for Android-telefonar, men å teste dette ligg lenger fram i tid. For det første må eg ha ein ekstra og rett telefon. Det er ikkje alle produsentar som legg til rette for å kunne køyre alternativ oppstart. Som ved overgangen til Linux for alle PCar, er det lurast å prøve seg fram enn å satse alt og sitje att med mykje frustrasjon fordi eg ikkje får ting til å fungere.

Inntil vidare reduserer eg bruk av funksjonalitet frå Google. Der det er mogleg nyttar eg primært europeisk baserte alternativ. F.eks. har eg starta å bruke TomTom AmiGo som erstatning for Google Maps til navigasjon i bil. Google Maps har eg deaktivert heilt.