Category Archives: Friluftsliv

Tur: Hamre til Eggja

Hamre-EggjaEin liten tur på 1,3 km frå siste garden i Hamrevegen. Om du tek bilen for å kome deg til starte, parker på fruktlageret. Det er ikkje plass til å parkere i Hamrevegen.

Du følgjer traktorvegen på Hamre opp gjennom frukttrefelta og over Ytre Hamre til du kjem inn på stien, som vil ta deg gjennom skogen og opp til innmarka, under Haugane på Eggja. Her vil du kome inn på ein traktorveg som tek deg opp til Haugane, benken og utsikt over fjorden. Det kan gå dyr i området så det er viktig å late att alle grindene du må gjennom.

Du kan alltids går rett ned att der du kom opp, men eit anna alternativ er å følgje Eggjavegen nedover, forbi Fosse, til krysset på Valbrekka. Her går du austover i retning Hamre, ned Valbrekkevegen og over Fosshagen til du kjem ned til Sognefjordvegen. Følg den nokre hundre meter og du er tilbake på Hamre. Hald godt sida di innover. Om sommaren kan det vere ein del trafikk etter Sognefjordvegen til/frå Hella.

Har du lyst på ein lang tur kan du gå ut på Hamre, opp til Eggja, tilbake til Kleppa langs stiane og heim via sti til Frækaland. sti til Leite (Halvteigen) eller Kleppavegen. Neste gong går du kanskje i motsett retning og ein anna sti frå Kleppa til Eggja.

Alternativ 1 – opp til / ned frå Haugane:

Alternativ 2 – opp til / ned frå litt vest for Haugane i Eggjavegen:

Tur: Korahola

Turen til Korahola startar på Sanden. I staden for å gå opp traktorvegen du følgjer eit stykke mot Bjørgahaug, går du over bøen du kjem inn på. Hald deg i øvre del av bøen og du vil kome inn på ein kjerreveg. Etter eit stykke skiftar det til sti gjennom skog før du endar ut i ei steinur. Den siste halvdelen av turen fram til fjellet, der Fatlaelva renn, er å gå gjennom steinur.

sanden-korahola-001Om du ser på bilete som viser Fatlaelva og Fatlaberget, ser du dei to øvre fossane. Under den nederste av dei følgjer du elva nedover og ser at det er støypt opp kantar rundt elveløpet. Om ikkje eg hugsar feil kom dette på plass som ledd i sikringa for Fatlatunnelen. Korahola ligg like under enden på støypekanten. Når du går gjennom hola, kjem du ut på kanten, og starten, på nederste og siste vassfallet til Fatlaelva. Du skimtar det over trekrunene.

I steinurene er stien merka med små steinvardar. Det er viktig å sjå kvar du set foten. Alltid stopp når du skal sjå på utsikta. Det er fort gjort å trakke feil med risiko for beinbrot om du ikkje er fokusert. Høge sko med ankelstøtte kan vere lurt.

I staden for ein bileteserie av turen, kan du sjå ein video som tek deg med på heile turen gjennom hola og ut ved fossevallet. Under videoen vil du finne bilete frå Korahola og Fatlaelva.

Friluft på Youtube?

Desember 2007 var første gongen eg la ut ei turskildring frå Leikanger kommune. Turen vart gjort i oktober 2017 eller 11,5 år sidan. Det var fleire ting som sparka arbeidet i gong:

  • stillesitjane jobb,
  • gjere noko meir spanande enn å gå rundt på vegane i bygda,
  • musikk i MP3 er lett å ta med seg,
  • ingen hadde skildra turmoglegheitene i området.

Utsiktsbilde er det masse av, men eg viser òg turen fram til stadane du kan nyte naturen er omgivnadane i fulle andedrag. Eg ønskjer å gi eit realistisk inntrykk av turane slik at dei som les og ser bileta kan ta stilling om dette er noko dei vil/kan gjere.

I desember 2018 runda eg 50 år. Mine kollega på Direktoratet for forvaltning og IKT på Leikanger samla saman eit solid gåvekort hjå Erling Røysum AS, den lokale sportbutikken. Gjennom vinteren har eg tenkt på kva eg skulle gåvekortet til. Eg enda opp med å kjøpe eit GoPro Hero 7 Black,  ekstra batteri og utstyr hjå Erling Røysum AS.

Tanken bak kjøpet er å starte filming av turane i Leikanger for å gi deg eit enda betre inntrykk av turen og omgivnadane. Ut på tur med videokamera er min motivasjon i år. Eg har så smått starta og gjere meg kjent med kamera, finne (gratis) videoredigeringsprogram og teste ut ulike formidlingsmåtar. Du finn meg på Youtube:

https://www.youtube.com/channel/UCtXpA4RsnRiADjEPWwX7URA

Tur: Orrabu (Dagsturhytte)

Orrabu-020Dagsturhytte er eit samarbeid mellom Sparebankstiftinga, Sparebanken Sogn og Fjordane og kommunen. Hausten 2018 kom dagsturhytta Orrabu på plass Leikanger. Hytta ligg på Eggjahaugane.

For å kome til Orrabu startar du på Kleppa og går opp slalombakken. Turen er på 1 km med ein høgdeforskjell på ca 100 høgdemeter. Mesteparten av stigninga gjer du unna opp slalombakken, til kanten over henget, som du ser mot himmelen når du står nederst i bakken. Slalombakken er bratt, men du kan når som helst stoppe opp og snu deg mot utsikten til du vinn pusten att. Oppe på henget, vender du deg i austleg retning og skråar opp mot enden av skitrekket. Om sommaren kan du krysse under øvre del av trekket. Dei siste 200 meterane frå trekket har ingen stigning. Det er lagt ut klopper som hjelper det over nokre myrparti.

Tur: Austerdalsbreen (Veitastrand)

Austerdalsbreen-020Turen til Austerdalsbreen byrjar rett over brua, som kryssar Austerdalselva, like før Tungestølen på Veitastrand. Du må gå litt over 5 km ein veg for å koma fram til breen. Stigninga på turen er i underkant av 200 høgdemeter og kjem i to puljar; på den første og siste kilometeren.

Frå brua er det ei lita oppstigning, langs foten av fjellet Skyttarpiggen. Når du rundar inn i Austerdalen skal du ned på ei lang elveslette. Du går over elvegrunn med mykje elvestein, grus og moreneryggar. Eg gjekk med fjelljoggesko, men for dei som har lett for å vrikke foten, vil eg på det sterkast tilrå at ein brukar sko med god støtte for anklane.

Den første moreneryggen møter du tidleg. Ein dag var breen heilt framme her, men i dag må du gå over 3 km til for å koma til starten av breen. Stikk opp på moreneryggane for å ta bilete eller for å få oversikt over området.

Du vil kome til å krysse små bekkar og småelver som renn ut i Austerdalselva. Over nokre er det lagt meir eller mindre provisoriske bruer av treverk. Over andre må du finne steinar å stige på. Sommaren 2018 har vore tørr lenge, men i ein våtare sommar vil eg tru at nokre stadar utan bruer kan være litt meir utfordrande å passere tørrskodd.

I enkelte områder er vegetasjonen tett på deg. Det var tider eg tenkte at her kunne ein godt teke seg ein omgang med beskjæringsredskap for å ta bort det som er for tett på stien. På den andre side er området nasjonalpark, som kan begrense slike inngrep. I det store og heile er det ikkje noko stor problem for meg, men om nokre år kan det by på større utfordringar.

På turen framover elvesletta vil du legge merke til stien opp den siste stigninga, ved foten av Austerdalsnovi. På toppen av stien, før du går ned mot breen, finn du minnetavla som vart reist 13. august 1994 til minne om fjellklatraren William Cecil Slingsby og to andre som utforska brearmen for første gong 13. august 1894. Du kan lese meir om historia hjå Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane.

Tur: Togga i Sogndalsdalen

Togga-000Dette er ikkje den første turen til ein topp i Sogndal kommune, men det er den første turen eg har starta i Sogndal kommune.

Turen startar på parkeringsplassen ved enden av Gunvordalen. Du følgjer hovudvegen parallelt eit par hundre meter mot Vatnasete før du går inn på stien, som tek deg frå ca 430 moh til 1205 moh fordelt over 2,2 km.

Like under 800 høgdemeter fordelt på 2,2 kilometer betyr at det blir bratt. I den første 1/3-delen av turen er stigninga markant, men etter denne «forretten» skrur Togga til. Har du gått for hardt ut nederst, vil du no kome til å merke det. Turen er bratt så lenge at du får nok av høve til å studere vegetasjonen og skotuppane. Ta ein pause no og då og smak på bæra. Det blir litt slakare når du nærmare toppen, men ver inneforstått med at oppstiginga til Togga kan virke nådelaus. Ta den tid du treng! Er du i god form kjem du opp på timen, men sikt deg heller inn mot 2.

Utsikta gjennom skogen er begrensa. Du kan snike deg til ein titt inn Gunvordalen, men når du er over skogen kan du snu deg og sjå ut over Dalavatnet. Stien er godt brukt og tydeleg i terrenget. Du treng ikkje vere redd for å gå deg bort. Joggesko saman med ekstra klede til toppen er lurt, og for all del ikkje gløym drikke.

Tur: Smørkletten via Hammarskar frå Kleppa

Smørkletten om Hammarskar 000For nokre år sidan vart det merka ein sti frå Volamyri opp til Smørkletten, via Hammarskar. Denne veka la eg merke til at det var etablert ein grusa veg under den nye Fardal-Ørskog-lina frå utstyrsplassen, i enden av Orradalen. Det kortar ned turen frå Kleppa ved at ein slepp å gå nedom Volamyri.

Frå utstyrsplassen følgjer du den grusa vegen til endes. Her følgjer du spor etter køyretøy som vart nytta under linebygginga. Du skal passere to master. Når du kjem til den andre masta, svingar spora etter køyretøya opp over linetrasseen. Etter ca. 100 meter ser du ein staur med raud topp og turstimerke. Like etter finn du ein lys stein med ein stor raud prikk. Følg den godt merka stien oppover, gjennom granfelt og lauvskog, til du kjem opp vestom myrane vest for Smørkletten.

Like før du ser Smørkletten skal du krysse det eg trur er øvre del av Hammarskaret. Her kan du bli lurt. Det går eit kraftig dyretrakk ut til høgre, medan du skal rett fram på «den smale sti». I bileteserien er dette mellom bilete 54 og 55. Like etter vil du sjå Smørkletten med varden, dit du skal. Om du vel dyretrakket for å gå sørom myra og meir rett på Smørkletten, får vere opp til deg. Det kan gjere turen litt kortare.

Når du følgjer stien nordover, vil du til slutt kome til eit skilt som peikar i retning Kalbakk. Stien er noko svak, men ikkje umogleg å følgje. Du skal passere på nordsida av tjørna som ligg vestom Smørkletten. Litt etter tjørna kjem du til skiltet som peikar sørover mot Smørkletten. Her er det berre å sikte seg mot toppen og gå opp dei siste bakkane for å kome opp i nærleiken av varden.

Turen tilbake til Kleppa kan du gå den tradisjonelle stien langs lina som går nord og austom Smørkletten. Samla sett blir det ein fin rundtur på rundt ca 9 km. Turen via Hammarskar er ein halv kilometer lengre enn den tradisjonelle. Vel du å gå du på sørsida av myra, vil eg tru at distansen er mykje den same.