Ein tur du ikkje lenger kan gå

Eg hadde ein samtale med ein kar om ulike stiar som vart nytta i gamle dagar. Denne stien vart nytta av bøndene når dei lauva i sidene på Melatoppen, Seljeskredfjellet til Bjørnshovden. Eg har lenka til eit kartutsnitt frå Norges-kart.

Stien startar ved den nederste høgresvingen på Hangsetevegen, kryssar Bogagrovi og skråar opp over mot teksten Seljeskredfjellet. Når du står i svingen, med ryggen mot vegen, kan du skimte kor på stien har starta. I dag er det nok berre hjorten som bruker deler av han. I bilete under har eg teikna inn slik eg oppfatta stien gjekk:

Ser du fjellområdet nedanfrå, ved Henjabrua eller heime på Njøs, kan du ikkje tru at det gjekk an å gå i fjellsida. Sjølv med nerver av stål er det lite sannsynleg at du kan gjennomføre turen i dag. Ein del av fjellsida, som du ser i venstre tredjedel av bilete over, lausna for ein del år sidan. Det tok med seg ein vesentleg del av hylla som stien gjekk over. Bileta under tek deg litt nærare inn på området (frå sør til nord) samt rasrenna:

Tur: Eggja til Høgehaug

Køyr utover, forbi fruktlageret og Veten, opp Valbrekkvegen og Eggjavegen til Eggja og parker. Du følgjer traktorvegen til Hamrestølen, ein liten støl med 1 sel og eit par løer. Du går forbi det første selet og den samanrasa løa. Etter ca 40 meter kjem du til ei gran med skilt til Vålamyri.

Følg stien mot Vålamyri eit par hundre meter. Ved eit blåmerka tre skal du 90 grader mot høgre og inn på ein sti tek deg opp til Høgehaug. Stien er ellers merka med raude merker.

Når du nesten er oppe på Høgehaug, kan du ta ein avstikkar ut til eit utsiktspunkt. Du finn ein benk der og kan ta ein pust i bakken før du held fram eit par hundre meter til oppover. Du kjem opp ved den vestlege hytta på Høgehaug og får utsikt innover fjorden. Flyttar du deg til den austlege hytta får du med deg meir av sørsida av fjorden samt du får glimt av Hermansverk mellom tretoppane.

Tur: Dalhjedla frå Vegaskilflat

Dalhjedla er ein gamal støl som er til nedfalls. Mange av løene har kollapsa og det som står att av sel og løer har ikkje lenge att før dei takkar for seg. Barnålplantene har festa sitt grep om det rydda arealet og graset blir ikkje slått eller beita ned.

Like heimom dagens bom og vassinntak, finn du Vegaskiltflat. Gå opp over skogen til du kjem til stien som kjem frå Skiva. Følg han framover dalen til Dalhjedla. Samla sett er turen fram på omlag 1 km.

Ca. 100 meter før Dalhjedla må du krysse ein bekk. Om våren kan det vere høg vassføring som følgje av snøsmeltinga. Rekne med å bli våt på beina når du kryssar bekken. Du kjem ut på sørlige del av Dalhjedla. Her kan du gå oppover til Stokksete, men du skal til den nordre ende av Dalhjedla om du vil gå ned att til Jekti og heim dalen.

Tur: Dalhjedla frå Skiva

Dalhjedla er ein gamal støl som er til nedfalls. Mange av løene har kollapsa og det som står att av sel og løer har ikkje lenge att før dei takkar for seg. Barnålplantene har festa sitt grep om det rydda arealet og graset blir ikkje slått eller beita ned.

Du kan gjerne starte frå stadion ved barneskulen. 100 meter inn i Henjadalen går du opp og inn i skogen ved Skiva. Du følgjer stien gjennom skogen framover, i 2 kilometer, til du kjem ut på den sørlege enden av Dalhjedla. Første tredjedel er grei sti i skog. Neste tredjedel ber prega av å vere halvveges ur. Den siste tredjedel er også grei gange.

Ca. 100 meter før Dalhjedla må du krysse ein bekk. Om våren kan det vere høg vassføring som følgje av snøsmeltinga. Rekne med å bli våt på beina når du kryssar bekken. Du kjem ut på sørlige del av Dalhjedla. Her kan du gå oppover til Stokksete, men du skal til den nordre ende av Dalhjedla om du vil gå ned att til Jekti og heim dalen.

Sykkeltur: Valbrekka-Holestølen-Holene

Når eg syklar, unngår eg å bruke Sognefjordvegen så mykje som råd. I sommarmånadane er det svært mykje trafikk. For ein som ikkje greier å følgje fartsgrensene, er det lurt å ikkje skape unødig irritasjon og farlige situasjonar. Du kan vere så mykje prinsippryttar du vil, men mot 2 tonn ferielasta bil, bussar eller vogntog har du alltid dårlege odds.

Tureksempelet mitt går etter gang- og sykkelvegen ut til kyrkja. Her syklar du ned til ungdomsskulen og følgjer Strandavegen ut til Leikanger. For å unngå å sykle etter hovudvegen, kryssar du Sognefjordvegen og syklar over Hamre.

På Ytre Hamre kjem du ned på Sognefjordvegen, og syklar ca. 400 meter langs Sognefjordvegen før oppklivinga forbi Fosshagen, mot Valbrekka startar. Om ikkje du har pulsen i gang før du kjem til botnen av bakken, garanterer eg deg at du vil merke at du er i live under oppstiginga.

Oppe på Valbrekka følgjer du Eggjavegen oppover eit par hundre meter, før du syklar inn på traktorvegen over Huke. Første del av traktorvegen er bra å sykle på. Deretter kjem du ut på ein ny del med mykje grov pukk og skotstein. Eg køyrde med ein gatehybrid, og søkte etter dei beste plassane å sykle, for ikkje å punktere. Har du ein sykkel med grovare dekk, treng du ikkje vere fullt så forsiktig.

Etter ein pust i bakken ved Holestølen ber det slakt oppover nokre hundre meter til. No startar rullinga nedover, inn på Huksdalsvegen og ut dalen. Ved starten av Huksdalsvegen er det ei motorisert grind. Du opnar ho med ein knapp. Eit par hundre meter etter denne rullar du ut på Holene. Har du krefter igjen, kan du sykle opp att på Valbrekka og ned der du kom opp. Eg valde å rulle nedover til Sognefjordvegen og følgje han innover. I tett sommartrafikk ville eg ha sykla opp att på Valbrekka. Ved Leikanger Auto AS kan du ta av mot Hanahaug og halde fram innover Strandavegen og gang- og sykkelsvegen tilbake til Hermansverk.

Tur: Fadnastølen frå Dalsete

Fadnastølen er den heimste stølen på austsida av Njøsadalen. Det er fleire måtar å kome dit som gir deg gode moglegheiter til å variere turane dine. Den vanlegaste turen til Fadnastølen er stien over Åsen. Eit lengre alternativ er å starte på Njøs og gå langs Seljeskredfjellet og Bjørnshovden.

Eit anna alternativ Fadnastølen over Åsen er å gå omlag 1 km etter traktorvegen frå Kvålen. I Vetla Gjerde, der du kryssar elva og går opp til Åsen, held du fram endå 500 meter etter vegen. Du vil passere under Femteigen og Bøllamannbrui før du kjem fram til snuplassen på Dalsete. Her er du så godt som rett under Fadnastølen og følgjer stien opp gjennom lia og teig til du kjem ut på stien, frå Åsen, nokre hundre meter før nedre del av Fadnastølen.

Bilete under viser turen fram til Dalsete.

Tur: Holestølen frå Huksdalsvegen

Huksdalsvegen-Holestølen

Holestølen er ein liten støl yst i Grindsdalen, på Hukeside. Følg Sognefjordvegen utover mot Hella, forbi Fosshagen. Ca 1 km frå starten av 80-sona, like før du kjem til Grindselva, skal du ta av til høgre, opp Eggjavegen. Opp på «flata» i Holene skal du følgje Huksdalen innover til du nærmar deg Brandarhaug. Her går det ein traktorveg oppover og sørover, ut dalen.

Følg traktorvegen oppover. Etter ca 400 meter flatar det ut og du held fram 400 meter til for å nå Holestølen. Utsikt på turen er sparsom, men litt underhaldning i bekkar kan du finne på vårparten.

På Holestølen er det lurt å gå innpå stølsområde og opp i nordre, øvre del. Her nyter du matpakken med utsikt ut dalen i retning Feios og Feiosdalen. Ta gjerne med kikkert.

Tur: Holestølen frå Valbrekka

Valbrekka-Holestølen

Holestølen er ein liten støl yst i Grindsdalen, på Hukeside. Om rett skal vere rett heiter dalen dalen Huksdalen på Hukeside. Turen startar på Valbrekka og er omlag 2,5 km lang med ein stigning på ca 200 høgdemeter. For å kome til Valbrekka tek du av frå Sognefjordvegen like etter Veten, som er husa på sjøsida etter Hamre. Du følgjer Valbrekkevegen oppover forbi Fosshagen til Valbrekka, der den møter Eggjavegen som kjem nede frå Huke og skal vidare opp til Eggja. Parker på Valbrekka, men vis omsyn til dei som brukar vegen og bur der.

Frå Valbrekka følgjer du Eggjavegen oppover cirka 200 meter til du kjem til ein skarp høgresving. Her skal du rett fram gjennom grinda og følgje traktorvegen over Huke og framover mot Holestølen. Best utsikt har du nok på starten med utsikt over fjorden utover mot Vangsnes. Over Huke kan du sjå utover vestsida av dalen, Grinde og Engjasete samt fjorden frå Balestrand, Vangsnes til Feios og Feiosdalen. Etter Huke følgjer du gamal og nyare skogsveg gjennom skog fram til Holestølen. Utsikt her er sparsomt, men litt underhaldning i bekkar kan du finne på vårparten.

På Holestølen er det lurt å gå innpå stølsområde og opp i nordre, øvre del. Her nyter du matpakken med utsikt ut dalen i retning Feios og Feiosdalen. Ta gjerne med kikkert.

Skitur: Lusaskard

Er du lei av Kleppa-området, kan du prøve deg på ein tur i Njøsdalen opp til Lusaskard. I motsetning til Kleppa er det lite parkeringsplassar. Med mykje snø blir det mindre. Samle dykk i ein bil og køyr fram så langt de kjem. Har de mykje utstyr, køyr alt utstyr inn først.

Skitur Dalsete-Lusaskard 000

Begge følgja starta på Dalsete, 250 meter etter Bøllamannbrui. Eitt følgje tok turen om Skagasete, medan det andre følgjet følgde trakka løype mot Fjærlandssete. På det høgste punktet, inst i Seltuftebotn, braut dei av opp forbi Geitenipene og opp Skitbrekkene i retning Lusaskard. Turen er 1,3 km lengre enn turen om Skagasete, totalt 7 km. I bytte får du ein slakare tur samt du får gjere deg kjent med føret på Skitbrekkene, i tilfelle du ønskjer å køyre ned der.

Turen via Skagasete bryt av frå vegen i Njøsadalen ca 1,5 km frå Dalsete. Du startar ei brattare oppstigning til Skagasete før du får ei ny kraftig oppstigning til foringsplassen, over Skagasete. Følgjet som gjekk om Skagasete, følgde sommarstien frå Skagasete. Du kan starte oppstigninga mot foringsplassen ved bekken, som kryssar vegen, knappe 100 meter før enden av vegen. Uansett blir det ei hard oppstigning til foringsplassen. Det blir no litt slakare før ei kortare oppstiging til starten på platået der du ser Lusaskard. Her får du ei lengre, veldig slak strekke før siste bakken opp til toppen og varden.

Vel oppe er det berre å nyte utsikta og planlegge nedturen. For oss på fjellski, med laus hel, kan det vere lurt å sigle mot Kalvavatnet ved Fjærlandssete. Alternativt kan du skråe ned mot Kringlevatnet ved Sumhaug og Leite, for å kome inn på løypa rundt Fjærlandssetevatnet. Desse bakkane kan du i 5-10 cm tørr snø enkelt køyre på ordinære fjellski. Frå Kalvavatnet ved Fjærlandssete kan du følgje løype tilbake til Njøsdalen. Har du fast hel, er det fritt val. Køyrer du i retning mot Skriki, kan du køyre ned den bratte lia til Hottadalen, og følgje den gamle stølsstien ned til Njøsadalen. Du kan også køyre aust om Hottadalsnosi og ned Seltuftebotnen til Hottadalen. Om du vil ned Henjadalen, kan du køyre nedover mot utløpet av Fjærlandssetevatnet, ned Reiseta, koma deg til Flya og heim Henjadalen.

Nytt år og nye planar

Året har ikkje starta bra. Vinteren virkar flau og veit ikkje heilt om han skal gjere seg til kjenne. Planane var å få gått opp ein del vinterturar, men ikkje noko av enno sidan dei vil ligne på ein vår- eller hausttur.

Eg har lova å gå opp turen til Kjeringafjell på ski med kamera. Dronevideoar viser berre eit luftperspektiv, det er noko anna å følgje meg i 2-3 timar og få med deg all natur og utsikt. Eg må ha minst 1/2 meter med snø til på Kleppa og over. Det er ikkje vits å presentere skituren til Kjeringafjell med å starte på grus og ta på seg skia på Øvstestølen eller ved damefall. Nedsiglinga blir heller ikkje grasiøs om terrenget ikkje er dekka godt med snø.

For 2020 planlegg eg å filme ein del turar minutt for minutt. I stadenfor at eg «rasar» framover vegar og stiar i alt frå 30 ganger til 10 ganger normal fart, blir du med meg i tilnærma vanleg tempo. Eg må gå turen litt rolegare enn normalt, sidan eg må passe på at kamera skal vere nokolunde roleg. I tillegg må eg stoppe å filme utsikt, elver, bekkar eller andre interessant ting i naturen.

Eg såg over arkivet med råvideo i dag og fann ut at eg hadde liggande minutt for minutt-video av vintertur til Skagasete og Geitadalen etter traktorvegane i Njøsadalen frå mars 2019. Eg merkar at det blir ein del meir arbeid med å redigere videoen når alt er i normal hastigheit. No har eg klokka inn over 5 timar på å turen fram til Geitadalen, så langt som vegen går inn i Njøsadalen. Eksporten av videoen i 4K og fine fargar, som er på over 1 timer, stipulerer maskina til 30 minutt, og maskina er så godt som maksa ut:encoding
5 timar er berre første utkast av videoen. Eg må sjå over, småjustere flyten, fargejustere, vurdere å stabilisere nokre klipp og om eg skal legge på musikk før den kjem ut på Youtube. Å finne musikk til over 1 time film vil ta tid. Eg reknar med å bruke minst 3 ganger så lang tid på det endelege produktet.