Kva vil vi egentleg?

Sognekraft har arbeidd med å legge til rette for etablering av eit datasenter halvveges inn Huksdalen, i ytre delen av det som var Leikanger kommune. Dette er eit anlegg som ville ha lege langt frå folk, ikkje forureina, ikkje støya ned naboar eller vore til sjenanse for ålmenta. Men det er ikkje bra nok. Nei, her skal alt vera som før. Tenkjer eg let denne henga:

– Om kommunane og dei folkevalde seier nei til å nytta kraftressursane våre til å skapa arbeidsplassar på denne måten, og meiner dei heller bør etablerast i meir sentrale strøk, så er det eit tydeleg signal me sjølvsagt rettar oss etter.

Terje Bakke Nævdal, dagleg leiar Sognekraft

Alle skal ta omsyn til syklistar, dei drit i alt!

Dette er vellagra frustrasjon som fekk sin katalyst i kveld. Eg køyrde heimanfrå og var akkurat starta heimover Gjerde. Eg registrerte ein velkledd joggar med refleksvest 100 meter lenger framme, sjølv om gatelysa langs vegen var delvis av. På mi side, i mørket, utanfor mine nærlys var det eit eller anna avvik i mørket eg registrerte. Eg kan ikkje peike på akkurat kva det var som ikkje passa, men noko stemde ikkje. Eg slo på lyshornet for å lyse opp. Og der, kom ein velvaksen person, på sykkel utan lys eller nokon form for refleks, på feil side av vegen, rett i mot meg. Eg svinga ut, men kunne ikkje dy meg i å ta eit par trykk på bilhornet. Ein slik arroganse kan eg ikkje la gå utan at eg kommenter på ein eller anna måte.

Det er ikkje første gong eg ser syklistar som drit i alt. No når det er mørkt, er det lett å plukke ut dei som legg alt for stor tillit til at vi bak rattet har ei overnaturleg evne til å sjå i mørket. Hadde det berre vore ein sporadisk unge, som ikkje hadde greidd å slå på lyktene på sykkelen, skulle eg ikkje skrive noko. Nei, her er det vaksne og foreldre som sviktar over heile fjøla. Det verste av alt er at dei som arbeidar med veg, anten på Vegkontoret eller Fylkeskommunen, ikkje går føre med noko godt eksempel. Eg har fleire gonger møtt mørklagde syklar med ryttarar frå vegstyresmaktene oppå. Plakatane med Vis hensyn og ein syklist langs vegane har ein sur bismak hos meg.

Til alle foreldre ber eg innstendig om at de syt for at sykkelen til poden får lys både framme og bak. Har de råd til å kjøpe elsyklar til kr 30 000 til avkommet, kan de bla opp nokre hundrelappar til lykter framme og bak for å sikre at dei veks opp.

Eg manglar overnaturlege evner. Sit eg bak rattet på 1,5 tonn med bil veit eg kven som tapar. Joggar eg etter vegane blir det nok mest vondt for meg….

Krav til lys og refleks på sykkel

Alt har sin slutt, også gratis lagring av bilete og video

Google Photos har vore ein trufast følgjesvenn så langt eg kan hugse. Når han vart lansert, var det ikkje lenge etter eg starta å laste opp alle bileta mine samt dei ferdigredigerte videoane. Møysomleg fekk eg lagt inn rett tidsstempel der det mangla. Kronologien er i orden fram til i dag.

No har eg eit bilete- og videoarkiv som eg ofte blir minna på frå Google Photos-appen på telefonen. Det er kjekt å få meldingar om hugsar den og den dagen for x tal år sidan. Det kan vere ein fjelltur med ungane eller ein dag på ferietur med dei.

Eg har lasta opp nesten 600 GB med bilete og ferdigredigert video. Sidan all video er full HD (1920 x 1080) eller under, bileta er 16 megapixel eller mindre, blir ingen ting talt med i bruk av lagring. Med andre ord gratis lagring av alle minna!

No blir det slutt med gratis lagring, uansett video- og biletkvalitet. Mitt lager blir ikkje påvirka, endringa har ikkje tilbakeverkande kraft. Eg kan framleis få påminning om gamle minner frå appen Google Photos på telefonen. For deg, som nybakt familiefar eller -mor, blir konkurransen meir jamna ut. No må du betale uansett om du vel Google, Apple, Microsoft, Dropbox, Jotta eller andre løysningar til å hjelpe deg til å ta vare på minner.

PS! Hugs å ta vare på ein lokal kopi av alt, i tilfelle du gjer ein tabbe og bryt vilkåra til tenesta og dei stenger deg ute! Med mindre du har 3 kopiar, har du ikkje sikra deg godt nok: 1 i skya, 1 i huset ditt og 1 utanfor huset ditt…

DSA – Divided States of America

Som ein som har levd gjennom slutten på den kalde krigen, glasnost og roen som følgde, er det med stor uro eg har sett korleis USA har utvikla seg dei siste 4 til 5 åra. Med Donald Trump er det tydelegare enn nokon gong at USA er på veg inn i einvelde. Det republikanske partiet er redusert til lojale, tanketomme følgjarar utan ryggrad, livredd for å kome i unåde, samtidig som dei ser at å vere lojal, kan sikre dei økonomi og status når einevelde kjem. Eg kan ikkje noko anna enn å stille meg spørsmålet:

  • Korleis kunne dette skje?

Dropp Outlook på PC

Skadevareangrep er aukande:

Trusselaktørar kan bruke skadevare som antivirus eller leverandøren din sine system ikkje greier å fange. For å unngå at noko «detonerer» på PCen, kan du enkelt forebygge dette ved å gå over til å bruke Outlook-app.

Ved skadevareangrep via e-post, satsar trusselaktøren på at skadevara kjem inn på PCen din i Outlook og du vert lokka til å vise e-posten eller klikke på vedlegg. Dette set for eksempel i gong prosessar på PCen som hentar inn ytterlegare komponentar og til slutt køyrer skadevara på PCen din. Kva som vil skje er avhengig av måla til trusselaktøren. Du kan sjå for deg følgjande:

  • filer (dokument, bilete og videoar) du har tilgang til blir kryptert og løysepenger krevd for dekryptering,
  • filer du har tilgang til vert lasta opp til trusselaktører og deretter kryptert på PC med krav om løysepenger for dekryptering og mot offentleg publisering,
  • e-postar kan bli lastet opp til trusselaktør med krav om løsepenger mot offentleg publisering,
  • osv.

Med eit enkelt grep kan du redusera risikoen vesentleg. Avinstaller Outlook på PC og gå over til Outlook-app:

Outlook-app viser nettversjonen av Outlook (Online) i eit spesialtilpassa nettlesarvindauga i Microsoft Edge. Med Outlook-appen, får du sikrare vising av filer i skya og ikkje på PCen. Slik går du fram for å installere han:

  1. Start Microsoft Edge nettlesar
  2. Naviger Microsoft Edge til e-post Microsoft 365 Jobb eller Microsoft 365 Personleg/Familie
  3. Klikk på + til høgre i adressefeltet til Microsoft Edge
  4. Installer Outlook-app
  5. Plasser oppstartsikonet i Start-meny og/eller andre stadar.

Innstillingane finn du under stjerna, oppe, til høgre:

Under «Vis alle Outlook-innstillinger» kan du setje opp:

  • varseltyper under Generelt,
  • signatur under innstillingar for E-post og
  • justere noko for kalenderen under Kalender.

Generelt sett dropp alle program på PCen som hentar inn e-post, bruk heller web-versjonen i ein nettlesar. Med andre ord ha e-post på ein armlengdes avstand frå utstyret ditt.

iPhone 12 – tryggleik til eit nytt nivå

Apple sitt utstyr har over tid vorte vanskelegare å reparera. Eg har sett video av demontering av iPhone 12 med fjerning av batteri, og synes ikkje iPhone 12 var vesentleg verre en forrige generasjon. I dag kom eg over denne videoen som viser at no er det vanskeleg/umogleg å byte ut noko i telefonen, også batteriet, på eiga hand.

Det er kjøpt inn 2 identiske telefonar i ulike fargar. Når han byter hovudkortet mellom dei, sluttar ting å fungere. Kamera luggar og frys i enkelte modus. Batteriet blir ikkje gjenkjent. «True tone» på skjermen og Face ID sluttar å fungere.

Det er heilt tydeleg at komponentar er para i hop. Forsøker du å skifte noko, vil du merke det. Du må ta telefonen til Apple, eller godkjende verkstadar, for å skifte batteri og para det med eksisterande komponentar. Fordelen blir at det ikkje er kven som helst som kan tukla med telefonen din, men retten din til å reparere «går i vasken».

Fiksa problema med trådlause blåtann-hovudtelefonar

Eg viser til tidlegare innlegg der eg skildrar mine problem med blåtann (Bluetooth). Ikke noko er verre enn at lyd og bilete fell ut av synkronisering.

Sidan august har eg forsøkt ulike justeringar og oppdateringar utan at det har vore til hjelp. Til og med når eg sit rett ved PCen, opplever eg små brot med det integrerte, kombinerte blåtann- og nettverkskortet.

Eg har prøvd å akseptere at eg må bruke hovudtelefonar med kabel, men det vart for bale. No trur eg at eg har funne løysinga. Før helga kjøpte eg meg eit rimeleg USB blåtann-adapter på Clas Ohlson i Sogndal. Det interne har vorte deaktivert. Etter å ha brukt det eksterne USB-adapteret i to kveldar ser det ut til at eg har løyst mine problem.

Med 99,9% tryggleik kan eg sei at eg ikkje har opplevd bortfall, som fører til at lyd og bilete er ute av synkronisering, når eg ser på videoar på Youtube og inni mellom tek meg ein tur rundt i huset.

Seagate-disk med redusert yting på USB 3.0 til SATA-overgang

Eg har hatt ein Seagate, liten, mobil USB-disk med USB 3.0 nokre år. Overføringsfarten skal ligge på i overkant av 100 MB per sekund til litt under avhengig kor mykje data som er lagra på han

Etter at han vart pensjonert som disk for sikkerheitskopiar, har eg nytta han til ulike oppgaver. Til tider har det vore dårleg fart på overføringane i forhold til USB 3.0, men i helga som var toppa det seg. Utan at det var mykje data på disken var han til tide nede på overføringar under 10 MB/sekund.

Eg kopla han til ulike USB-portar på maskina og bytte ut kabel. Ingen av testane utløyste full yting. Maksimal hastigheit, uavhengig av port og kabel, var i overkant av 30 MB per sekund. Det tilseier USB 2.0-hastigheit, noko skurra.

Eg hadde eit ledig kabinett med USB 3.0-støtte for slike diskar liggande. Når eg opna Seagate-disken, var eg usikker på om disken sitt hovudkort hadde påmontert USB-kontakt. Om so var tilfelle var det lite å gjere. Heldigvis var det ein standard disk for berbare maskiner (2,5 tommar) med ein overgang frå standard disk-kontakt til USB 3.0. Det var berre å plukke av overgangen og plassere disken i det ledige kabinettet og teste på nytt.

I det nye kabinettet var disken tilbake på full fart og maksa ut på ca 120 MB per sekund.

Trump Jugend

Eg har følgt med på forfallet av det amerikanske demokratiet og no er det ikkje tvil lenger.

Ein kan ikkje lære patriotisme. Kjærleik kan ikkje lærast. Det Donald ønskjer er å etablere ei nasjonalistisk opplæring. For oss som har historien med oss, veit vi kva som skjedde for 80-90 år sidan og følgjene av det. Som ein som vaks opp og opplevde «glasnost» på slutten av 80-talet, var det aldri i mine villaste fantasiar at vi var på veg til å repetere historien. At det var USA som skulle stå for det er heilt ufatteleg, men når inkompetanse tek makta og partiet er piska til blind støtte, er ingen ting sikkert lenger. Eg kan ikkje sei noko anna at dette er ei trist vending.

Patriotisme/-ist

  • Patriotisme = fedrelandskjærlighet, sterk støtte til f. eks. landet, byen, idrettslaget.
  • Patriot = fedrelandsvenn, fedrelandsvenn; glødende tilhenger av et distrikt, en idrettsklubb eller lignende

Nasjonalisme/-ist

  • Nasjonalisme = politisk ideologi eller synsmåte som sterkt (og ensidig) hevder verdien av det nasjonale, ideologi som sterkt betoner verdien av nasjonen og den nasjonale egenart; overdreven nasjonalfølelse
  • Nasjonalist =  tilhenger av en sterkt selvhevdende nasjonal politikk, forkjemper for en nasjonal selvstendighetspolitikk, for nasjonale interesser og hjemlig kultur

Fascisme/-ist

  • Fascisme = nasjonalistisk, autoritær politisk bevegelse og ideologi, et autoritært, nasjonalistisk og høyreekstremistisk styresett, ekstremt reaksjonært og rasistisk politisk syn eller styre, som særlig dyrker staten, eliten og lederen
  • Fascist = tilhenger av fascismen eller lignende (nasjonalistiske, høyreekstreme eller antidemokratiske) holdninger og oppfatninger, en person som er tilhenger av fascismen, betegnelse for autoritær eller reaksjonær person.

Referanse:

Ei lita melding frå min oppvekst:

Strauk i naturfag?

På reis i Noreg er det mangt ein kan kome over. Eg har full forståing for at vi som gjester skal vere varsom med bruk av vatnet. Det har hendt eg har dusja i rimeleg kaldt vatn. Nokre heite gloser og tankar til dei som har tømt varmtvatntanken før meg har vore til hjelp under «ekspressdusjinga».

Å påstå at vatn ikkje er fornybart eller at vi ikkje får nytt vatn er å dra det for langt, spesielt når Gudbrandsdalslågen og Mjøsa ikkje er langt derifrå. Lurer på kva dei trur fell frå himmelen i både flytande eller fast form er…