Author Archives: Arild Bjørk

About Arild Bjørk

https://bjrk.no/

D-Link, detta er for dårleg!

D-Link 880L (Bilete D-Link)

Eg har vore godt nøgd med nettverksprodukt frå D-link inntil no. Eg hatt ein D-Link DIR-880L nettverksruter gåande og han har fungert tilnærma upåklageleg. Den einaste justeringa eg har gjort er at eg har sett opp automatiske restart ein gong i veke. Årsaka er at dersom han stod på veldig lenge skjedde det uforklarlige ting. Etter justeringa har han fungert upåklageleg.

Dei siste åra har det ikkje har kome ei einaste oppdatering til programvaren på ruteren på dei norske sidene. Siste oppdaterting er frå 20.05.2016, snart 3 år sidan. Eg har følgt med på det som skjer over dammen, i USA og Canada. Her har det vore mykje aktivitet. Det har vorte slept fleire oppdateringar for å håndtere sårbarheiter som har vorte avdekka. Eg sjekka Tyskland, ein stor marknad i Europa. I Tyskland har dei i det minste lagt ut nest siste oppdatering. Det synes merkeleg at oppdateringane ikkje har nådd det norske eller den nord-europeiske marknaden. Skandinavia blir ein bagatell i høve andre marknadar.

For min del har ruteren stått bak ruteren ut mot internett og soleis ikkje utgjort nokon vesentleg sårbarheit. Dei som har hatt denne ruteren som siste stopp før «det store og farlege internett» kan ha opplevd utfordringar. Tolmodet mitt er ute og eg oppdaterte til den siste versjonen henta frå USA.

Sårbarheiter vil alltid bli oppdaga. Historia mi viser at det er viktig å vere bevisst utstyr ein kjøper. Sats alltid på utstyr som produktleverandør har god oppfølging på. D-Link har heilt klart mista fokuset på D-Link DIR-880L eller den nord-europeiske marknaden.

Acer Aspire One 10 år etter

I jula fekk eg inn ei gamal netbook av typen Acer Aspire One for rensing. Desse maskinene var populære for 10 år sida. Den eg mottok hadde ein straumgjerrig og svak Intel Atom N270 på 1,6 ghz, 1 GB RAM, 160 GB platelager og Windows XP. XP gjekk ut på dato i august 2014 har ikkje fått oppdateringar sidan.

Eg sytte for at platelageret vart nulla ut slik at det ikkje er mogleg å gjenoppretta noko. Under jobben byrja eg å lure på om det gjekk an å bruke maskina i dag. Windows 10 gadd eg ikkje å prøve på, det er ikkje nok ressursar. Eg sikta meg inn på Chromium OS (fri versjon av Chrome OS) som eg veit i dag køyrer på veldig sparsom maskinvare. Kunne Chromium OS blese liv att i den gamle maskina?

Installasjonsprogramvare vart lasta ned frå Neverware og minnepinne klargjort. Alt på maskina vart gjenkjent og Chromium OS starta. Oppstarten var rask nok teke omsyn til det gamle platelageret. Bruken var so som so. Tolmod er nok ein dyd. Det var heilt tydeleg at maskina sleit med nettlesaren som er senteret for Chromium OS. Nettsider vart fort tunge, spesielt dei som er fullasta med reklame og animasjoner. Om det var noko ein kunne bruke maskina til måtte det vere Google Docs eller Microsoft Office Online. Eg må innrømme at eg ikkje gjorde grundige undersøkingar sidan eg er for godt van med kraftigare verktøy. Maskina vart avskriven. Platelageret plukka eg ut sidan eg hadde eit ledig kabinett. Restane leverer eg på miljøstasjonen for resirkulering.

Overgå maskinvare

På 80-talet var eg så heldig at eg fekk vere med på starten på heimedatamaskiner. Ei av maskinene eg hadde var ZX Spectrum. Grafikkbilete til denne maskina hadde ei oppløysing på 256 * 192 punkt. Fargematrisa var grovare med 32 * 24 blokker. Innafor kvar fargeblokk kunne eit punkt ha to fargar; bak- eller forgrunn. ZX Spectrum var ei enkel maskin og hadde ikkje støtte i maskinvare for spesialiserte grafikkobjekt som spriter. Det førte til at når eit grafisk objekt i rørsle kom i nærleiken av eit anna grafisk objekt, ville fargane på eit av objekta smitte over på det andre objektet om objekta var av ulike fargar.

Det var alternative måtar å løyse dette på inkludert at spelet berre var i to fargar.

Sjølv om ZX Spectrum stammar frå 1982 er det framleis utviklarar som lagar spel til maskina. Nokre av dei er ikkje villege til å la maskinvare sine spesifikasjonar diktere fargerikdomen til grafikken. Ein av dei er Einar Saukas. Han har levert fleire grafikkmotorar som omgår begrensingane. Slik eg forstår det er det ei tilsvarande triks som eldre tv-spel brukte. Ein tek omsyn til korleis bilete blir teikna strek for strek og skifter fargar pr. strek eller kvar andre strek slik at den gamle ZX Spectrum kan vise to fargar pr 8 * 1 eller 8 * 2 blokk i stadenfor 8 * 8. Her er nokre ekspempel:

Hadde dei no berre tenkt på dette på 80-talet…

Apple Face ID og Windows Hello, sikkert nok?

Eg har to tvillingjenter på 19 år. Dei er forholdsvis like, men eg ser klare skilnadar i ansikta deira. Tvilling 1 kjøpte ny iPhone Xr, som brukar ansiktsgjenkjenning (Face ID) for å logge brukaren på. Tvilling 1 sette opp Apple Face ID. Litt seinare ville tvilling 2 ta ein titt på telefonen, som var låst. Til stor overrasking låste telefon seg opp for tvilling 2.

Tvillingane er heime på juleferie. Eg med med eigne auge sjå at Apple Face ID ikkje greier å skilje tvillingjentene frå kvarandre. Begge kan låse opp same telefonen. 

Eg har i år testa Windows Hello og prøvd å lure systemet på ulike måtar, utan å lukkast. Etter å ha sett at Apple Face ID tok feil av tvillingane, måtte eg testa Windows Hello.

Med tvilling 1 sette eg opp Windows Hello på min HP Pavillion 14 med Windows 10 Home. Det vart også køyrt ei ekstra forbetring av ansiktsgjenkjenning i Windows Hello. Etter å ha testa at  gjenkjenninga fungerte på tvilling 1, vart tvilling 2 sett framfor den låste maskina. Maskina trudde tvilling 2 var tvilling 1 og låste opp kontoen. Windows Hello greier ikkje å skilje tvillingjente frå kvarandre og kan låse opp same konto.

To av dagens system for ansiktsgjenkjenning feilar i si oppgåve med å sikre brukarens konto. Det må vere lov til å spørje om ansiktsgjenkjenning er godt nok.

Toll frå første krone, er det miljøvenleg?

Eg lyttar mykje til musikk når eg går på tur. Eg har prøvd fleire hovudtelefonmerker, men kjem alltid tilbake til Sennheiser. Den nøytrale lydkvaliteten liker eg godt. Koss Porta Pro er i nærleiken, men i mine øyre ikkje like bra.

Mine Sennheiser PX-100 (favoritten) og PX-100-II er velbrukte. Lyden er framleis god, men øyreputene i skumgummi morknar opp etter mange års bruk. Det er på tide å få skifta dei. Eg gjorde nokre søk på internett, men greidde ikkje å finne desse putene til sals i nokon norsk nettbutikk. På eBay fann eg nye puter til begge hovudtelefonane. Kvart sett kosta rundt kr 15. Samla kom kjøpet på kr 60 med porto. Sidan kjøpet er godt innafor toll og meirverdiavgiftsfrie grensa på kr 350, vil det ikkje koste meg noko meir.

Om vi skrur tida fram vel eitt år, blir det mva og toll frå første krone. No meinar eg toll ikkje blir problem på desse produkta, men staten vil krevje inn 25% mva av kr 60 som utgjer kr 15. Dette virkar vel ikkje avskrekkande?

Jokeren i reknestykket er gebyret som transportør må ta for å behandle toll og meirverdiavgift. I dag tek Posten minimum kr 185. Rekninga for øyreputene vil då brått bli over 4 gonger så stor: Kr 185 + kr 75 = kr 260. Eg trur mange vil tenke seg om før ein gjer kjøpet. Konsekvensen vil nok bli at gamal, men velfungerande, elektronikk blir kasta og erstatta av ny elektronikk. Kor miljøvenleg er det?

Tur: Orrabu (Dagsturhytte)

Orrabu-020Dagsturhytte er eit samarbeid mellom Sparebankstiftinga, Sparebanken Sogn og Fjordane og kommunen. Hausten 2018 kom dagsturhytta Orrabu på plass Leikanger. Hytta ligg på Eggjahaugane.

For å kome til Orrabu startar du på Kleppa og går opp slalombakken. Turen er på 1 km med ein høgdeforskjell på ca 100 høgdemeter. Mesteparten av stigninga gjer du unna opp slalombakken, til kanten over henget, som du ser mot himmelen når du står nederst i bakken. Slalombakken er bratt, men du kan når som helst stoppe opp og snu deg mot utsikten til du vinn pusten att. Oppe på henget, vender du deg i austleg retning og skråar opp mot enden av skitrekket. Om sommaren kan du krysse under øvre del av trekket. Dei siste 200 meterane frå trekket har ingen stigning. Det er lagt ut klopper som hjelper det over nokre myrparti.

Filer ved behov og sikkerheitskopiering (Fillogg)

FilerVedBehovEg har i lengre tid nytta sikkerheitskopiering, eller fillogg, i Windows 10 frå maskinene mine til ein filserver. Det har fungert greit, men når eg aktiverte «Filer ved behov» i OneDrive møtte eg på utfordringar.

«Filer ved behov» er til god hjelp med å:

  • spare plass ved å berre gjere filer tilgjengelege på nettet,
  • angi filer og mapper som alltid skal vere tilgjengelege lokalt på eininga,

Nokre filer ville eg ha tilgjengelege på maskina, medan det meste kunne ligge i skya. Eg trengde berre peikaren som henta ned fila når eg hadde trong for ho.

Innimellom sjekkar eg sikkerheitskopieringa på filserveren min. Eg la merke til at filene som eg hadde valt å ha tilgjengelege i OneDrive ikkje vart tekne kopiar av. Eg klikka på knappen for sikkerheitskopiering i Windows, men filene vart ikkje sikkerheitskopierte. Eg let det gå litt tid for å sjå om automatikken tok tak i filene, men det skjedde ikkje. Eg sjekka kopiane frå dei andre maskinene mine og ståda var den same.

No har eg slått av «Filer ved behov«. Borte er mogleheita for å sjå alle filer eller peikar til dei i OneDrive. Fillogg virkar no som før. Mapper og filer som er synkronisert til PCane blir det teke kopi av. Eg synes det er merkeleg at fillogg droppar filer som ligg på maskina når «Filer ved behov» er aktivert.

Treng ein eigen sikkerhetskopi når fila også ligg i skya?

Ja, meiner eg.

OneDrive tek vare på x tal versjonar av ei fil. Har du filer som du hyppig redigerer, er det lurt å ta vare på fleire versjonar over lang tid. Det er kjedeleg dersom du oppdagar at du treng informasjon som ligg i ein gamal versjon du lagra for 6 månadar sidan, men oppdagar at OneDrive sin eldste versjon er frå 6 veker sidan.