7250 km med elbil

6. mai overtok eg min nye Byd Tang i fargen keisarraud. No er det meste av ferien over og bilen har i underkant av tre månadar klokka inn 7 250 km. Nysjerrig på kor mykje det har kosta meg, henta eg fram appane frå heimeladar, straumrekningane samt historikken på ladeappane. Eg har ikkje fått straumrekninga for juli enno og la til grunn same pris per kilowatt som i juni. 7 250 kilometer har kosta kr 5 433,89 i elektrisitet, eller kr 7,50 per mil.

Stor diesel-SUV

La oss sei at eg hadde kjøpt ein tilsvarande stor diesel-SUV til same kostnad for å eliminere verditap. Ja, eg veit at ein slik bil ville ikkje kosta kr 650 000. Eg har leika meg litt med BMW sin bilbyggar og ein BMW X5 xDrive40d kjem på kr 1 300 000 med vinterdekk. Vi har ein eldre Opel Antara på i underkant av 2 tonn med eit dieselforbruk rundt 0,8 liter per mil. Eg finn det samsvarar godt med oppgitt forbruk på BMW X5 xDrive40d.

Med ein pris på kr 24 per liter, ville ein stor diesel-SUV kosta meg kr 13 920 i drivstoffutgifter for 7 250 km. Om vi held borte eller seier at andre kostnadar som service, forsikring og verditap er like, har eg spart ca kr 8 500 ved å velje elektrisk bil. I realiteten ville ein BMW X5 xDrive40d kosta i innkjøp dobbelt så mykje. Eg legg til grunn ein restverdi på kr 150 000 etter 10 år. Det ekstra verditapet blir stort.

Elbilen sparar omtrent (29 225 – 5 739) kr 23 500 i høve tilsvarande, ny diesel-SUV.

Ikkje kjøpt ny, elektrisk bil

Samanlikna med min gamle Skoda Superb, er kjøp av ny bil ikkje fornuftig. For det første ville Skodaen greidd seg med 0,55 liter per mil. Den elektriske bilen har berre spart utgifter til drivstoff med ca. kr 4 100.

Når eg reknar inn verditapet for dei neste 10 åra, snur det seg i favør av Skodaen. Eg selde Skodaen for kr 155 000. Eg legg til grunn at eg ville hatt han i 10 år. Det vil tilsei eit resterande verditap dei neste 10 åra på kr 15 500 per år, om eg skriv han ned til 0. For tre månadar utgjer verditapet kr 3 875. Legg eg til grunn ein restverdi på Byd Tang etter 10 år på kr 100 000, utgjer verditapet kr 55 000 per år. Verditapet for tre månadar vert kr 13 750. Verditapet til den nye bilen er kr 9 875 høgare enn Skodaen på tre månadar.

Eg kunne drege inn dyrare forsikring samt dyrare dekk på Byd Tang. Serviceutgifter kunne vore noko rimelegare på Byd Tang, men basert på det eg har fått med meg er det ikkje snakk om dei heilt store innsparingane her. For å gjere det enkelt, held eg det ute frå reknestykket.

Å ikkje kjøpe ny bil ville vore omlag kr 5.700 rimelegare.

«Intelligent» fartsperre kan bli farleg

Ny bil og ny teknologi. Per no har eg ikkje siste, store oppdatering av systemet, men bilen les trafikkskilt. Om eg gløymer meg, blinkar skiltet med fartsgrensa til meg på dashboardet. Som mange andre hender det eg sit i mine eigne tankar og ikkje får med meg skilt, men med blinkinga midt i fjeset får eg korrigert meg raskt. Eg er sjeleglad at eg korrigerer og ikkje bilen.

Automatisk gjenkjenning av skilt og fartsgrense fungerer ikkje til tider. Første gong eg merka det var når eg nesten hadde forlete Årdalstangen på veg mot Øvre Årdal. Systemet fanga opp skiltet på sidevegen og påstod hardnakka at fartsgrensa på hovudvegen var 30 km/t.

No har eg vore eit par dagar i Skien og mellom anna til Verdens Ende. I går, på turen til Verdens Ende om Stavern, tok eg av ved Langangen mot Helgeroa. Her startar ny motorveg med 110 km/t. Eg køyrde av på første rampe og la merke til at bilen framleis hevda at det var 110 km/t nedetter dei svingete «vestlandsvegene» mot Helgeroa, før det første fartsskiltet.

Litt seinare på gårsdagen, på motorvegen, oppdaga eg at bilen hevda at det var 120 km/t i 110 km/t-sona. Eg fekk ikkje med meg når det skjedde, men eg trur det kan ha vore ein utanlandsk buss eller større bil som har hatt eit forbodsskilt med 120 bak på seg.

På heimreisa i dag plukka skiltlesinga opp eit 30 km/t-skilt på ein sideveg som steig meir eller mindre parallelt frå vegen min, med 80 km/t fartsgrense.

Kanskje eg skal feste eit stort klistermerke med 30 km/t-forbudsskilt bak på bilen. Blir kjekt for den som tek meg att. Er bilen ny nok, les bilen skiltet og bremsar automatisk.

Eg er glad eg ikkje har ein Renault Megane e-tech:

Ladekabalen…

Det er mykje enklare å fylle og betale for bensin og diesel i dag. Med elbil er du avhengig ein smarttelefon og ei samling av appar. Eg hadde lyst å bruke brikke på det meste og sleppe å knote med appar ved ladestasjonane. Når andre i familien køyrer bilen, blir det enklare for dei.

Eg vart tilrådd å melde meg inn i Elbilforeningen. Her ville eg få ei blå ladebrikke som dekka fleire ladeoperatørar. Problemet er at korkje Mer eller Eviny/BKK/Bilkraft er med i ordninga. Det er lite av Recharge, Kople, Ionity og E.ON i nærleiken.

Etter å ha undersøkt litt fann eg ut at Mer berre tillet visse brikker, men ikkje den blå ladebrikka til Elbilforeningen. Sidan ein kan registrere brikker hos andre, kom eg til at det var like greitt å kjøpe Mer si brikke til kr 50. Medlemsskap i Elbilforeningen eller NAF kosta langt meir og gav meg ingen vesentlege fordeler.

Når eg mottok ladebrikka, henta eg ned app på telefonen som kunne lese av IDen til brikka. Du kan bruke ladarane til Eviny/BKK/Bilkraft til å lese av IDen når du registrer brikken på ladaren. Du finn att IDen i appen Bilkraft etter avlesing. IDen registrerer du i andre appar som CircleK og Fortum. Sistnemnde dekkar Kople og Shell Recharge. Med dei fire første appane i bilete over, vil du vere godt dekka med ei ladebrikke:

  1. Mer
  2. Eviny/BKK/Bilkraft
  3. CircleK
  4. Shell Recharge (via Fortum)
  5. Kople (via Fortum)

I løpet av tida eg har hatt bilen og alle turane mine, har eg nytta ladarar frå dei fem. Tesla-ladarar, som ikkje støttar brikke, har i hovudsak vorte brukt til testing om 150 kw og 250 kw-ladarane til Tesla vil lade bilen min.

Med brikke registrert i appane Mer, Bilkraft, CircleK og Fortum, meiner eg at målet med å gjere det lettare for andre i familien å køyre bilen på tur, utan at eg er med, er nådd.

PS! Du la sikkert merke til appen Elton, Schibsted sin lade-app. Elton støttar ikkje brikker, men når eg er med på tur nyttar eg Elton i staden for Fortum. Prisane er betre med Elton, og appen støttar mange andre operatørar: Recharge, Kople, E.ON, Ragde Charge, EVBox, Porsche og Ionity i Norge og Sverige. Fleire operatørar skal kome til.

Lade Byd Tang hjå Tesla

Det har blitt nokre kilometer bak rattet i nyebilen den siste månaden. Laurdag 11.06.22 tok eg med dei eldre på ein rundtur i Gulen. På veg dit, stoppa eg i Lavik, for å teste om eg kunne lade med Tesla-ladarane. Første ladar var visst defekt. Eg fekk beskjed i Tesla-appen om å bruke ein anna bås. I den nye båsen starta ladinga og etter eit par minutt med oppvarming av batteriet, auka ladinga til litt over ca 80 kw. Eg hadde ikkje brukt mykje av batteriet på turen ut. 80 kw var god ladehastigheit med sopass fullt batteri, mykje betre enn den einslege 50 kw Mer-ladaren på andre sida. På returen om kvelden, stoppa eg også for å lade litt. I teorien skulle eg greie turen heim, men det er alltid lurt med betre margin. Sidan eg var midt i køen av ferja, bak både trailerar og bubilar, er eit stopp på 10-15 minutt ein grei måte å få køen innover fjorden.

Ufordringa med Byd Tang er at bilen har ladeluka bakhøgre side, medan Tesla-bilane har ho bakvenstre side. Eg må vise omsyn. Som de ser er kablane på båsane veldig korte. Ein må rygge godt inn til båsen for at dei skal rekke. Problemet mitt er at eg må stå på plassen til båsen ved sida og ta opp plassen til Tesla-bilen som kunne brukt den båsen. I Lavik kunne eg ha løyst dette ved å ta båsen som står ved inn-/utkøyringa, rygge slik at eg står med høgresida og ladeluka ved ladaren.

Går elektrisk med Byd Tang

Dei siste månadane har eg sett på elektriske bilar med tanke på å skifte ut ein av bilane i familien. Eg har to absolutte krav for bil:

  1. Alle som er med i bilen skal sitje bra, sjølv om dei hamnar bak meg eller eg bak dei. Med nokre centimeter for kort på 2 meter tek eg plass.
  2. Garanti og service skal kunne takast lokalt, helst i Sogndal eller Leikanger.
  3. Det skal vere enkelt å slå av førarhjelp som filholdar osv.

F.eks. vil Tesla stryke på krav 2 uansett kor gode bilane er. Eg tek meg ikkje fri for å køyre til Bergen eller Ålesund for å få fiksa feil på garanti eller teke service på bilen.

Eg har hatt Skoda sidan 1999 og vore godt nøgd med dei. Lite feil, god byggekvalitet, lite reparasjonar og gode å køyre. Dessverre har tilbodet på bilar lokalt vore dårleg og leveransetid på nye er uakseptabel. Skulle eg kjøpt ny, elektrisk, Skoda Enyaq i dag, ville det teke rundt eitt år før eg hadde fått han. Eg ventar ikkje eitt år på ein bil!

Etter nøye vurderingar stod eg att med to bilar:

  1. Ford Mustang Mach-e med trekk på 4 hjul
  2. Byd Tang, stor SUV med trekk på 4 hjul

Begge har sine fordeler og ulemper. Mustangen var god å køyre og hadde god programvare. Ulempene er storleiken i kupeen. Med min høgde syntes eg at eg sat for høgt i førarsete. Sjølv om eg justerte setet ned maksimalt, sat eg for høgt. Bakseteplassen var litt for mager. Mustangen er noko større enn Kia eNiro, men eg møtte tilsvarande utfordringar – litt for lite beinplass og litt for lite takhøgde. Når eg starta prøvekøyring stod all førarhjelp på. Trange vestlandsveger, utan merka køyrefelt, gav inga positiv oppleving. På veg mot Breim bestemte bilen seg for å korrigere meg fleire gonger på tom, open veg. Eg køyrde ut på ei busslomme og leitte meg fram til førarhjelpa. Eg fekk justert ein del, men inntrykket mitt var at ikkje alt kunne slåast av heilt. Resten av prøveturen gjekk bra, men tilliten til bilen hadde fått ein knekk. Minna om fadesen Boeing 737-8 MAX kraup fram. Noko førarhjelp kan vere god, som fartsholdar som tek omsyn til bilen framfor, men ikkje kul om eg vil enda opp med å kjempa med tilfeldige korrigeringar til ein bil som ikkje forstår trafikkbildet.

Byd Tang er ein nykommer på markedet frå Kina. Byd er ein gamal produsent av batteri og seinare bussar som er på meg inn i bilmarkedet. Byd Tang er ein stor bil. Førarplassen er svært god, eg føler meg ikkje trykka opp i taket. Dei som er passasjerar (bak meg) sit bra. Eg sit høgt med god oversikt over vegen og omgivnadane. Med over 500 hk og godt dreiemoment er det ikkje problem å flytte vel 2,5 tonn. I motsetning til Mustang er det her svært enkelt å slå av førarhjelp. Det vesentlegaste er samla på nokre få knappar nede på midtkonsollen, bak girspaken. Bilen har ny og meir sikker batteriteknologi, litium jernfosfat, som ikkje har dei same utfordringane som dei vanlege/tidlegare litium-batteriar. Minner om brannane i sparkesykkelbatteri på verkstad i Bergen i vinter. Tesla har teke i bruk denne typen batteri i kinaproduserte Model 3 og Y. Etter det eg oppfattar skal Byd levere batteri til andre produsentar som Tesla og Toyota.

Programvara i Byd Tang er det største ankepunktet no. Ho er ikkje heilt ferdig. Styringa av funksjonalitet i bilen er lett å finne fram i, men på engelsk. Tredjepartsapplikasjonar er det få av, men det vesentlege er på plass. Berre pass på at du får forhandlar til å laste ned kart til navigasjon og generelt sjå over at alt er klart når du tek over bilen. Eg er sjølvgåande og fiksa det sjølv.

Systemet bygger på Android, men har per no ikkje støtte for Google Play Services. Du kan ikkje logge deg på Google og hente ned appar frå Play Store. Over the Air-oppdateringar via telenettet kom på plass i siste versjon. Sidan det no er opna for oppdateringar utan at forhandlar må gjere det, vil oppdateringar kome raskare. App for telefon til bilen er nær ferdig og fungerer greit.

Det er sikkert nokon som rynkar på nasen sidan bilen er kinesisk, men ikkje eg. Eg var tidleg ute med å kjøpe Skoda etter at Volkswagen-konsernet tok over. Eg veit kor dårleg Skoda var før 90-talet, eg har eigd ein Skoda 120 GLS som student. Sidan 1999 har eg hatt Skoda Octavia og seinare Skoda Superb. Å gå for Byd Tang, med tanke på det eg har lært og deira plass innafor teknologi, virkar rimeleg sikkert.

Gamal fossilbil til ny elbil?

Bakteppe for dette innlegget er at det å skifte bil aldri er økonomisk fornuftig. Verdien på ein bil søkk som ein stein frå den dagen du vrir om nøkkelen og køyrer ut frå forhandlaren. Det fins unntak for nokre typar veteranbilar, men desse er ikkje bilar for dagleg bruk.

Det er mange som peikar på gevinsten ved å gå frå fossilbil til elbil, men då gløymer ein ei vesentlege sider ved reknestykket. For min del sit eg no med ein dieselbil som har ein restverdi på kr 160 000. Bilen er 7 år gamal, eg har eigd han i 6 av dei. I løpet av åra har eg hatt eit verdifall på kr 180 000, ca kr 30 000 i året. Eg har ikkje hatt store reparasjonar, berre serviceutgifter i hovudsak kvart andre år. Den forrige bilen likedan. Verditapet på han var kr 200 000 over 17 år, omrekna til ca kr 12 000 i året.

Bruksverdien til bilen eg har no er stor. Vi har hatt 5 personar i vaksen storleik med bagasje til alle for ei veke på Norway Cup i bilen utan takboks. Ein god og romsleg familiebil med «dansegolv» i baksete. Han har akkurat runda 70 000 køyrde kilometer. Skal eg oppgradere til ein likeverdig elbil, må eg ut med kr 600 000 og oppover. Den eg ser på no kjem på kr 650 000.

Via Bergens Tidende kom eg til ein artikkel på e24 som fortalde om at 95% av salet til Møller Bil i Sør-Rogaland var elbilar. På slutten av artikkelen hadde dei eit reknestykke

Et regnestykke laget av Opplysningsrådet for Veitrafikken (OFV) basert på 2020-tall viser at det er stor forskjell på det vi kan kalle rene drivstoffutgifter mellom bensin-, diesel-, ladbare hybrid- og elbiler. Her er det tusenlapper å spare.

Regnestykket kan variere etter bilmodellene, men OFVs utgangspunkt er en ny bil som koster 424.000 kroner. Disse parametrene er lagt til grunn i sammenlikningen:

  • Årlig kjørelengde: 15.000 km
  • Bensinpris: 14,69 kr/l – snittforbruk per mil: 0,6 liter
  • Dieselpris: 13,86 kr/l – snittforbruk per mil: 0,48 liter
  • Strømpris: 80,3 øre per kilowatt time – snittforbruk per mil: 1,87 kWh

Dette ga disse 2020-kostnadene:

  • Bensinbil: 13 221 kr
  • Dieselbil: 9 979 kr
  • Ladbar hybrid (forutsatt 50/50 fordeling bensin/strøm): 7 737 kr
  • Elbil: 2 252 kr

Både straumprisen og drivstoffprisane har vesentleg endra seg, men for å gjere det enkelt legg eg til grunn same differansen, ca kr 7 700 dyrare i drivstoffkostnader å køyre rundt i min dieselbil. Sidan eg bur ute i distrikta, er ikkje skilnad i bompengar noko eg treng tenke. Det kan bli nokre kroner rimelegare for servicar. Ein treng i det minste ikkje skifte olje på ein elbil, men eg oppfattar at bremseskiver må skiftast oftare på grunn av rust sidan bilen bremsar mest med den elektriske motoren for å gjenvinne straum.

Den nye elektriske bilen veg 1 000 kilo meir enn bilen eg har no. Han vil ha vesentleg meir krefter, over 300 hk meir. Han har større dekkdimensjonar og dekka er dimensjonert for å håndtere meir vekt og meir krefter. Kostnaden per dekk er minst 4 gonger så stor. I stadenfor kr 5 000 per dekksett, vil det koste kr 20 000 på den nye bilen. Auka dekkostnad vil ete opp mykje av det ein sparar på drivstoff.

Forsikring trur eg må vere tett knytt til tal hestekrefter samt at elbilar er dyrare reparere. Komplekse reparasjonar, spesielt knytt til batteripakken, gjer at ein elbil lettare blir kondemnert. Om eg ikkje hugsar feil steig forsikinga med kr 5.000 i året. Det er ikkje mykje att av innsparinga på drivstoff no.

Noverande bil vil fungerer fint i 20 år pluss. Den gamle bilen min går framleis i bygda i beste velgåande, ca 22,5 år gamal. Skulle uhellet vere ute og ein girkasse eller motor ryke, kostar det litt å få på plass ny/overhalt motor eller kasse, men ikkje verre enn at det kan vere forsvarleg.

For ein elbil stiller det seg annleis. Så lenge han er innafor garanti dekkar produsenten det, men etter 5 år (reklamasjonsperiode) er det slutt. Nokre produsentar har 2-3 år lengre garantiperiodar. Motorar kan kanskje vere rekningssvarande å få skifta, men problemet er batteriet. Skulle ein få problem med ein cellepakke eller sjølve batterier, oppfattar eg det som ikkje rekningssvarande å skifte batteriet. Aldri i livet om eg hadde lagt ut ein kvart million for å kjøpe ein gamal Tesla Model S utanfor nokon som helst garanti.

Batteriet vil over tid miste kapasitet. Går bilen 400 km når han er ny, kan ein ende opp med at ein sit att med 280 km etter 10 år, eller 70% av orginal kapasitet. I mi bok vil det gå ut over køyreopplevinga. Eg vel ikkje å gå inn på den vesentlege skilnaden i omfanget av elektronikk mellom noverande bil og ny bil.

Der min noverande bil vil kunne halde 15 år til med godt vedlikehald, vil eg legge til grunn at å halde på ein elbil utover garantitid + maks 5 år til vil vere ein større risikosport. Ein må i utgongspunktet rekne med å ta verditapet over 10 år. Det betyr eit verditapet på kr 65 000 per år for den eg ser på no. La oss sei at bilen vil ha litt restverdi igjen etter 10 år, kr 100 000, og kalkulere med årlege verditap på kr 55 000 per år.

Skriv eg av restverdien på min noverande bil på 10 åra, tek eg eit årleg verditap på kr 16 000. Eg kan fylle mykje diesel og reparere mykje for den differansen. Ha det på minne dersom du lurer på om du skal gå elektrisk. Er det mykje liv att i din noverande bil, la han heller gå 10 år til.