Tur: Togga i Sogndalsdalen

Togga-000Dette er ikkje den første turen til ein topp i Sogndal kommune, men det er den første turen eg har starta i Sogndal kommune.

Turen startar på parkeringsplassen ved enden av Gunvordalen. Du følgjer hovudvegen parallelt eit par hundre meter mot Vatnasete før du går inn på stien, som tek deg frå ca 430 moh til 1205 moh fordelt over 2,2 km.

Like under 800 høgdemeter fordelt på 2,2 kilometer betyr at det blir bratt. I den første 1/3-delen av turen er stigninga markant, men etter denne «forretten» skrur Togga til. Har du gått for hardt ut nederst, vil du no kome til å merke det. Turen er bratt så lenge at du får nok av høve til å studere vegetasjonen og skotuppane. Ta ein pause no og då og smak på bæra. Det blir litt slakare når du nærmare toppen, men ver inneforstått med at oppstiginga til Togga kan virke nådelaus. Ta den tid du treng! Er du i god form kjem du opp på timen, men sikt deg heller inn mot 2.

Utsikta gjennom skogen er begrensa. Du kan snike deg til ein titt inn Gunvordalen, men når du er over skogen kan du snu deg og sjå ut over Dalavatnet. Stien er godt brukt og tydeleg i terrenget. Du treng ikkje vere redd for å gå deg bort. Joggesko saman med ekstra klede til toppen er lurt, og for all del ikkje gløym drikke.

Tur: Smørkletten via Hammarskar frå Kleppa

Smørkletten om Hammarskar 000For nokre år sidan vart det merka ein sti frå Volamyri opp til Smørkletten, via Hammarskar. Denne veka la eg merke til at det var etablert ein grusa veg under den nye Fardal-Ørskog-lina frå utstyrsplassen, i enden av Orradalen. Det kortar ned turen frå Kleppa ved at ein slepp å gå nedom Volamyri.

Frå utstyrsplassen følgjer du den grusa vegen til endes. Her følgjer du spor etter køyretøy som vart nytta under linebygginga. Du skal passere to master. Når du kjem til den andre masta, svingar spora etter køyretøya opp over linetrasseen. Etter ca. 100 meter ser du ein staur med raud topp og turstimerke. Like etter finn du ein lys stein med ein stor raud prikk. Følg den godt merka stien oppover, gjennom granfelt og lauvskog, til du kjem opp vestom myrane vest for Smørkletten.

Like før du ser Smørkletten skal du krysse det eg trur er øvre del av Hammarskaret. Her kan du bli lurt. Det går eit kraftig dyretrakk ut til høgre, medan du skal rett fram på «den smale sti». I bileteserien er dette mellom bilete 54 og 55. Like etter vil du sjå Smørkletten med varden, dit du skal. Om du vel dyretrakket for å gå sørom myra og meir rett på Smørkletten, får vere opp til deg. Det kan gjere turen litt kortare.

Når du følgjer stien nordover, vil du til slutt kome til eit skilt som peikar i retning Kalbakk. Stien er noko svak, men ikkje umogleg å følgje. Du skal passere på nordsida av tjørna som ligg vestom Smørkletten. Litt etter tjørna kjem du til skiltet som peikar sørover mot Smørkletten. Her er det berre å sikte seg mot toppen og gå opp dei siste bakkane for å kome opp i nærleiken av varden.

Turen tilbake til Kleppa kan du gå den tradisjonelle stien langs lina som går nord og austom Smørkletten. Samla sett blir det ein fin rundtur på rundt ca 9 km. Turen via Hammarskar er ein halv kilometer lengre enn den tradisjonelle. Vel du å gå du på sørsida av myra, vil eg tru at distansen er mykje den same.

Tur: Hangsete til Våkeldahaug

Hangsete-Våkeldahaug-036Frå Njøs eller Sanden kan ein legge opp ein ikkje for lang rundtur innom tre postar: Bjørgahaug, Våkeldahaug og Hangsete. Våkeldahaug går ein vanlegvis opp til frå Hangsetegrinda. Men for rundturen er det lurt å gå til Hangsete med retur bort på Våkeldahaug og deretter ned til Hangsetegrinda.

Hangsete startar du ved turpostkassen og går nordover, i retning av hytta som ligg ved granfeltet. Stien startar like under gransfeltet ved hytta. Du må først gjennom eit lite omårde med små sprakar. Etter det følgjer du stien mot ein bakke. Her er det like greit å gå stien som går mest oppover. Det er snakk om ca 30 meter opp før det flatar ut i retning Våkeldahaug. Du skal litt etter oppstiginga passere på oversida eit stort lauvtre som er knekt. Kiker du deg tilbake ser du stølsområdet på Hangsete. Passerer du på undersida av treet betyr det at du ikkje har gått høgt nok opp, men du vil kome inn på stien mot Våkeldahaug like etter. Stien vestover er merka med raude prikkar i begge retningar.

Etter ca 700 meter frå Hangsete kjem du inn på stien som går ut mot Kyrafossen, like over turpostkassen på Våkeldahaug. Gå ca 10 meter i retning Njøs, ned til turpostkassen, og ut på utsiktspunktet.

Tur: Dalen til Skagasete

Skagasete er ein støl på 589 moh på Hermansverk. Du kan skimte sæl/hytter mot himmelen frå Njøs og frametter Gjerde og Moene. For å kome opp på Skagasete eksisterer det minst 3 alternativ. Den vanlegaste turen er å starte på Kvålen og gå via Haoahaug. Eit lengre alternativt er å følgje traktorvegen til Skagasete. Eit tredje alternativ er å starte på toppen av Dalenfeltet og tene nokre høgdemeter. Etter 3/4 km på sti gjennom skog vil du kome ut på stien som kjem opp frå Haoahaug like før Baukasaingjedn. Du treng ikkje å gå ned på Haohaug.

På turen passerer du gamle kvilesel/kvilehytter, løer på attgrodde teigar, nyrydda teigar, kraftliner og forbi gamle almar. Seinvåres og på seinsommaren kan du møte sauer. Dei er van med at eigarane kjem med noko til dei, så det kan verte litt styr når lam og sauer kjem deg brekande i møte. Om sommaren kan det gå kyr eller hestar ved stien. Dei er meir beskjedne og bryr seg lite om at du kjem pesande forbi.

Turen er eit godt alternativ for dei som synes at Bjørgahaug blir litt for bratt og luftig eller for dei som ønskjer at turen skal ta litt lenger tid. Her er det ingen stupbratte berg du må gå langs og turen har noko svakare stigning. Bjørgahaug ligg på ca 300 moh med 240 høgdemeter å gå. Skagasete ligg på 589 moh og frå Dalen skal du opp ca 400 høgdemeter. Dei skal fordelast over ein dobbel så lang tur, men eg skal lova deg at du vil få sveitte. Du bør rekne med 45 min til timen, som er vel dobbel tid av turen til Bjørgahaug. Frå Skagasete kan du halde fram vidare til Lusaskard på 1000 moh eller du kan gå mot Hottadalen.

Turen er delt i to deler:

  1. Dalen til Haoahaug (om du vil gå ned til utsikta før du gå vidare)
  2. Baukasaingjedn til Skagasete

Tur: Fadnastølen etter traktorvegen

Fadnastølen er den heimste stølen på austsida av Njøsadalen. Det er fleire måtar å kome dit som gir deg gode moglegheiter til å variere turane dine. Den vanlegaste turen til Fadnastølen er stien over Åsen. Eit lengre alternativ er å starte på Njøs og gå langs Seljeskredfjellet og Bjørnshovden.

I nærleiken av tusenårsskiftet vart det oppretta ein traktorveg til Fadnastølen. Du følgjer traktorvegen inn Njøsadalen i ca 1 km like forbi Pyttane og Bøllamannbrui. 40 meter etter Bøllamannbrui tek du til høgre inn på traktorvegen til Fadnastølen. Vegen kryssar stien frå Vetlagjerdet til Fadnastølen like under Åsen og held fram mot fjellet der han slynger seg opp forbi beiteteigar. Den øverste teigen heiter Fleken. Følgjer du vegen til endes, kjem du ut på austre del av Fadnastølen. For å koma opp til den øvre delen med litt utsikt, held du fram nordover langs bekken, før du kryssar han ved det øverste hytta/sælet. Skal du opp Kvannskar til Bergsete eller Havrane, kryssar du ikkje bekken, men held fram nordover, langs bekken, til du tek av i retning fjellet.

I bileteserien min har eg fokusert på korleis du enklast kan kome til turpostkassen til Syril plassert ved Tunga, på nedre del av vestre Fadnastølen. Eit par hundre meter før traktorvegen sluttar, i ein slak høgresving, ca 50 meter etter øvre grinda inn til teigen Fleken, tek du av og følgjer ein sti gjennom skogen. Du må krysse ein bekk ca 50 meter frå vegen. Er vassføringa stor, kan det vere lurt å gå tilbake og følgje vegen litt lenger før du går inn på austre del av Fadnastølen, ved dei første hyttene/sæla, og kryssar der. Du vil kome inn att på stien før neste bekk.

Kan du passere den første bekken, fører stien deg vidare til bekken som kjem frå Gamlestølen, området under kraftlina, lenger framme, og kløyver Fadnastølen. Om våren kan vassføringa verta i mesta laget. Du kjem lettare over om du går nordover til den øvre delen av Fadnastølen og krysse like ved den øverste hytta/sælet. Kjem du deg over bekken her nede, har du att 50 meter til Tunga og turpostkassen.

For å koma opp på øvre Fadnastølen, frå Tunga, går du nordover gjennom ein ørliten granskog, over marka opp til sælet/hytta øverst på Fadnastølen. Her får du den beste utsikta. Held du fram 50 meter forbi hytta, vil du sjå stauren med skilt som peikar mot Tuftahaug.

Tur: Dalen til Haoahaug

Om du synes turen frå Kvålen til Haoahaug blir i tyngste laget, kan du vinne nokre høgdemeter med å køyre til topps på Dalenfeltet. Med 800 meter lengde og 140 høgdemeter blir turen 100 meter lengre, men du sparer rundt 40 høgdemeter.

Like ved det øverste huset på Dalenfeltet finn du ei grind som indikerer starten på stien. Første delen av turen går du opp- og  vestover, i retning frå Haoahaug. Etter 1/3 av turen kryssar du kraftlina og snur i retning av Haoahaug. Du går gjennom skog. Utsikta er sterkt begrensa i høve turen frå Kvålen til Haoahaug, men du kan få nokre glimt av bygd og fjor i løpet av den første delen. Stien splittar seg like over Haoahaug. Ein sti går rett fram, medan den du skal følgje skråar ut til høgre. Etter litt går du mellom eit par granlegger med eit nedtrakka gjerde og kjem ut på stien opp frå Kvålen. Følg stien ca 40 meter nedover og du er på Haoahaug.

Turane til Haoahaug passar fint saman som ein rundtur. Start og slutt vil ikkje vere langt frå kvarandre.

Tur: Kvålen til Haoahaug

Dette er ein kort tur med start på Kvålen opp til Haoahaug. 700 meter med 180 høgdemeter får likevel sveitten fram. Du vil gå forbi eit par gamle uteløer. Hatlekvila har i løpet av dei siste åra dotte i hop. Turen utgjer første 1/3-del av stien til Skagasete.

Etter hogsten i 2017 har turen vorte ein anna. Før gjekk ein gjennom eit velvokse granfelt som gav skygge frå ei nådelaus somarsol, men inga utsikt. No er alt borte og du kan når som helst snu deg til utsikt over Kvålen, Moene og Njøs mot Sognefjorden.