Toll frå første krone, er det miljøvenleg?

Eg lyttar mykje til musikk når eg går på tur. Eg har prøvd fleire hovudtelefonmerker, men kjem alltid tilbake til Sennheiser. Den nøytrale lydkvaliteten liker eg godt. Koss Porta Pro er i nærleiken, men i mine øyre ikkje like bra.

Mine Sennheiser PX-100 (favoritten) og PX-100-II er velbrukte. Lyden er framleis god, men øyreputene i skumgummi morknar opp etter mange års bruk. Det er på tide å få skifta dei. Eg gjorde nokre søk på internett, men greidde ikkje å finne desse putene til sals i nokon norsk nettbutikk. På eBay fann eg nye puter til begge hovudtelefonane. Kvart sett kosta rundt kr 15. Samla kom kjøpet på kr 60 med porto. Sidan kjøpet er godt innafor toll og meirverdiavgiftsfrie grensa på kr 350, vil det ikkje koste meg noko meir.

Om vi skrur tida fram vel eitt år, blir det mva og toll frå første krone. No meinar eg toll ikkje blir problem på desse produkta, men staten vil krevje inn 25% mva av kr 60 som utgjer kr 15. Dette virkar vel ikkje avskrekkande?

Jokeren i reknestykket er gebyret som transportør må ta for å behandle toll og meirverdiavgift. I dag tek Posten minimum kr 185. Rekninga for øyreputene vil då brått bli over 4 gonger så stor: Kr 185 + kr 75 = kr 260. Eg trur mange vil tenke seg om før ein gjer kjøpet. Konsekvensen vil nok bli at gamal, men velfungerande, elektronikk blir kasta og erstatta av ny elektronikk. Kor miljøvenleg er det?

Tur: Orrabu (Dagsturhytte)

Orrabu-020Dagsturhytte er eit samarbeid mellom Sparebankstiftinga, Sparebanken Sogn og Fjordane og kommunen. Hausten 2018 kom dagsturhytta Orrabu på plass Leikanger. Hytta ligg på Eggjahaugane.

For å kome til Orrabu startar du på Kleppa og går opp slalombakken. Turen er på 1 km med ein høgdeforskjell på ca 100 høgdemeter. Mesteparten av stigninga gjer du unna opp slalombakken, til kanten over henget, som du ser mot himmelen når du står nederst i bakken. Slalombakken er bratt, men du kan når som helst stoppe opp og snu deg mot utsikten til du vinn pusten att. Oppe på henget, vender du deg i austleg retning og skråar opp mot enden av skitrekket. Om sommaren kan du krysse under øvre del av trekket. Dei siste 200 meterane frå trekket har ingen stigning. Det er lagt ut klopper som hjelper det over nokre myrparti.

 

Filer ved behov og sikkerheitskopiering (Fillogg)

FilerVedBehovEg har i lengre tid nytta sikkerheitskopiering, eller fillogg, i Windows 10 frå maskinene mine til ein filserver. Det har fungert greit, men når eg aktiverte «Filer ved behov» i OneDrive møtte eg på utfordringar.

«Filer ved behov» er til god hjelp med å:

  • spare plass ved å berre gjere filer tilgjengelege på nettet,
  • angi filer og mapper som alltid skal vere tilgjengelege lokalt på eininga,

Nokre filer ville eg ha tilgjengelege på maskina, medan det meste kunne ligge i skya. Eg trengde berre peikaren som henta ned fila når eg hadde trong for ho.

Innimellom sjekkar eg sikkerheitskopieringa på filserveren min. Eg la merke til at filene som eg hadde valt å ha tilgjengelege i OneDrive ikkje vart tekne kopiar av. Eg klikka på knappen for sikkerheitskopiering i Windows, men filene vart ikkje sikkerheitskopierte. Eg let det gå litt tid for å sjå om automatikken tok tak i filene, men det skjedde ikkje. Eg sjekka kopiane frå dei andre maskinene mine og ståda var den same.

No har eg slått av «Filer ved behov«. Borte er mogleheita for å sjå alle filer eller peikar til dei i OneDrive. Fillogg virkar no som før. Mapper og filer som er synkronisert til PCane blir det teke kopi av. Eg synes det er merkeleg at fillogg droppar filer som ligg på maskina når «Filer ved behov» er aktivert.

Treng ein eigen sikkerhetskopi når fila også ligg i skya?

Ja, meiner eg.

OneDrive tek vare på x tal versjonar av ei fil. Har du filer som du hyppig redigerer, er det lurt å ta vare på fleire versjonar over lang tid. Det er kjedeleg dersom du oppdagar at du treng informasjon som ligg i ein gamal versjon du lagra for 6 månadar sidan, men oppdagar at OneDrive sin eldste versjon er frå 6 veker sidan.

Veracrypt 1.23 er ikkje klar for min HP

veracrypt123Versjonar av Veracrypt før versjon 1.23 har ikkje fungert for kryptering av Windows-stasjon (C) på mi berbare HP-maskin.

Installasjonen av Veracrypt 1.23 gjekk knirkefritt. Det har vore nokre oppdatering av Windows etter installasjonen som ikkje har skapt problemer. Men no, tidleg i oktober, var det slutt. Brått fekk maskina blåskjerm med referanse til winload.efi. Første gong tenkte eg det var tilfeldig, og eg studerte ikkje noko vidare på det. Det går raskare å legge tilbake eit diskbilete teke med CloneZilla, rett før eg installerte Veracrypt 1.23, og kryptere installasjonen.

Det gjekk eit par dagar og så var det nok ein blåskjerm med same feilmelding. Eg sjekka foruma og det ser ut til at eg ikkje er aleine med å ha problem med Veracrypt versjon 1.23. Denne gongen gir eg meg og ventar heller på VeraCrypt versjon 1.24 eller 1.25.

17-åringar kan vera vanskelege…

Spelet Serious Sam – The First Encounter frå 2001 (17 år gamalt) skapte ein del hovudbry når eg skulle køyre det under Windows 10 på Nvidia Geforce GTX 1070. Feilmeldingar poppar opp om at det ikkje greidde å finne korrekte skjerminnstillingar. Heldigvis var det hjelp på nettet. Eg fann ei gamal rettleiing på Serious Sam – The Second Encounter. Ho fungerte takka vere same grafikkmotor.

Om du installerer spelet frå Steam til standard plassering, navigerer du deg til C:\Program Files (x86)\Steam\steamapps\common\Serious Sam Classic The First Encounter\Scriptssteamapps

Legg inn i fila Game_startup.ini følgjande:

// executed each time SeriousSam is started
// add commands here at your preference

// force resolution
sam_bFullScreen=1;
sam_iScreenSizeI=1024;	 
sam_iScreenSizeJ=768; 	
sam_iDisplayDepth=0;
sam_iDisplayAdapter=0;

Spelet vil no starte med ein enkel konfigurasjon. Gå innom video-innstillingane i spelet og set det opp slik at det passar ditt oppsett. Ikkje start å spele spelet, det er like greit å gjere seg ferdig. Avslutt spelet og opne opp att Game_startup.ini og fjerne alle linene som startar på sam_. Gjer du ikkje det vil spelet starte på nytte med dei innstillingane som ligg i Game_startup.ini og du må tilpasse spelet på nytt.

// executed each time SeriousSam is started
// add commands here at your preference

// force resolution

Lagre Game_startup.ini og nyt et enkelt spel i sjangeren FPS. Rører noko på seg, er det ein fiende. Enkle, men effektive våpen, ingen ombygging eller spesialisering. Du går rett i kaotisk og til tider overveldande action. Kanskje lurt å spele på eit lettare nivå første gang.

sstfe

Flytting mellom to OneDrive

Eg har i nokre år abonnert på Microsoft Office 365 Personal. Pakken gir meg ein installasjon av Office 365 saman med 1 Terrabyte (TB) eller 1000 GB med lagring på OneDrive. 1 TB er ikkje nok lenger og eg har registrert at både iCloud og Google Drive hevar lista til 2 TB på det som før var 1 TB. Eg har vore i kontakt med brukerstøtte hos Microsoft tidlegare år, men eg fekk ikkje svar på om dei kom til å heve grensa for Office 365 Personal frå 1 TB til 2 eller meir.

For ca 14 dagar sidan kom det beskjed om endringar lisensieringa av Office 365 Personal og Home. Framleis vil OneDrive vere på kun 1 TB for kvar brukar, men Microsoft er romslegare på tal installeringar. Office 365 Home (familiepakken) går frå å dekka 5 brukarar som kan ha kvar sin 1 TB OneDrive til 6 brukarar.

For å få større kapasitet i skya handla eg Office 365 Home på tilbod og oppgraderte. Eg delte ein lisens med min andre konto på Outlook.com. Frå kontoen delte eg ei mappe og kopla ho til min primære konto sin OneDrive. No har eg lett tilgjengeleg 2 TB med lagring i skya. Om eg treng meir, er det berre å ta i bruk konto tre, fire osv..

Flytte mellom 2 OneDriveI samband med omorganisering av OneDrive på min primære Office-konto, ønskte eg å flytte ei større mengde med data over til sekundær konto sin OneDrive. Eg har ikkje stor disk på maskina. Alt ligg i skya og filer blir berre henta ved behov. Første gong var det nærare 300 GB som skulle flyttast. Eg trudde at dette skulle vere raskt, på maksimalt nokre få minuttar når det vart gjort i skya, men der tok eg feil. Det tok evigheiter og fekk feilmeldingar. Det var filer som eg ikkje fekk flytta uansett kva eg prøvde på. Det enda med at eg sletta dei og lasta orginalfilene opp i skya frå lokal nettverksdisk.

I dag starta eg mitt andre forsøk på ei mindre mengde filer, ca 77 GB med musikk. Desse har eg ikkje lokal kopi av. Så langt er det flytta nesten 18 GB med filer, men det har gått timar. Eg er overraska over kor tregt det er. Ikkje nok med det, ut på kvelden feila flyttinga halvveges. Først måtte eg finne kva for artist-/albummapper som var tomme. Deretter starta eg flyttinga av resten i mindre bolkar for lettare å finne kva som ikkje har vorte flytta når det feilar.

Eg kan konkludere med at administrering, via nettlesergrensesnittet, av store mengder med filer ikkje fungerer bra på OneDrive. I etterkant trur eg at det hadde vore lurare å synkronisere filene ned til PCen over 50 Mbit fiberline, flytte dei til ny plass og la OneDrive-klienten synkronisere dei opp att til skya.

Installasjon LMDE med diskkryptering

Linux Mint Debian Edition (LMDE) har fått ein del omtale den siste tida. Eg er van med Ubuntu og kjent med den andre versjonen av Linux Mint, som er basert på Ubuntu. Eg lurer på om den kjem til å skifte namn til Linux Mint Ubuntu Edition. Ubuntu er igjen basert på Debian.

Debian er lite polert i høve LMDE og Ubuntu. Norsk språkstøtta er dårlegare. Fleire gonger har eg reagert på danske ord i noske menyar. I tillegg har Debian strenge reglar for inkludering av programvare og drivarar i programbiblioteket. Dei inkluderer som standard berre drivarar som er fritt tilgjengeleg (open source). Det kan medføre at f. eks. nettverkskort på maskina di ikkje fungerer ut av boksen. Du kan aktivere den «ikkje-frie»-delen eller skaffe drivarar frå heimesidene til levarandøren.

Eg byrja å teste LMDE i VirtualBox og har installert det på ei eldre berbar maskin. Som nemnt er LMDE velpolert og brukaropplevinga er betre enn Debian og støtte for maskinvare er fin. Installasjonen av LMDE har sine manglar. Gjennom den ordinære installasjonen kan du ikkje setje opp kryptert disk. For berbare maskiner må/bør ein kryptere disken. Dersom uhellet er ute og du mister maskina, kan ingen uvedkomande lese innhaldet ditt. Du mister berre verdien av maskina, ikkje verdien av informasjonen din.

Løysinga er å ikkje bruke installasjonsprogrammet på skrivebordet, men opne startmenyen, navigere til Administration og velje Install Linux Mint (Calamares), sjå bilete 2 under. Du får ei ny utfordring. Calamares inkluderer ikkje norsk som installasjonsalternativ, sjå bilete 3. Du får halde fram på engelsk, men som du ser i bilete 4 får du alternativet til å kryptere disken og setje eit godt passord.

Når LMDE er installert, loggar du deg på og går du inn på språkinnstillingar og legg til bokmål og/eller nynorsk. Sett eit av dei som standardspråk, logg ut og inn igjen. Norsk er på plass og LMDE tilbyr å setje norske namn på standardmappene til brukaren din. Ikkje rett fram, men greit nok for meg.