Storuman – Sirkka

Arild BjørkKommenter innlegget

Vakna til ein fin køyredag nordover. Med ein lynladestasjon frå Ionity rett utfor dørene, var det enkelt å fylle opp bilen før eg sette avgårde. Nordover endrar terrenget seg. Det blir meir kuppert, men ikkje tilsvarande vestlandet i Noreg. Ein kan skimte fjell og haugar i horisonten mot nordvest. Nokre stadar passerer ein demningar og kraftverk. Skog er det nok av, men den blir kortare og tynna ut.

Første stopp vart i Jokkmokk. Satsa på ein Tesla-ladestasjon slik at eg kunne gå litt rundt i byen. Greitt å bruke ein 400 volt-stasjon når ein treng litt lenger tid til få få gjort unna handling av snacks og lunsj. Jokkmok er ei lita bygd ute i ødemarka i Nord-Sverige. Knappe 3000 sjeler har tilhøyr her. Sjølve kommunen er den nest største etter Kiruna.

Etter Jokkmokk var neste planlagde stopp Kiruna. Ein lang transportetappe som tek meg forbi Gällivare over på E10 i retning mot Kiruna og Narvik. Veret mørkna og regnet tok til. Køyrde rundt i det nye sentrumet før eg køyrde mot gruva. Etter kvart som eg nærma meg skjønte eg kvifor dei flytta byen. Grunnen hadde sokke saman og der det før var veger og områder, låg dei no nede i søkk. Du kan sjå det på videoen min heilt tydeleg når eg svingar av mot gruva. Etter å ha vore rundt i Kiruna, var det tid for ny ladeøkt og planlegging av kor dagen skulle enda ut.

Målet vart å kome seg til Finland. Sikta meg inn på Tesla i Kaaresuvanto for neste planlegging. Returen går etter E10 til Svappavaara før eg svingar til venstre, nordaustover mot den finske grensa mellom Karesuando (Sverige) og Kaaresuvanto (Finland). Sette meg ned på kafiterian med ein kopp kaffi og såg på alternativ til hotell. Muonio var eg innom i 2023 og visste det var ein overnattingsstad der. Køyrde dit og fann ut at hotellet var oppbooka denne natta. På meg virka det som om det var eit motorsykkelfølgje som vitja Muonio.

Sidan eg skulle til Inari dagen etter, fann eg ut at eg skulle prøve meg i Sirkka. Stor var overraskinga når eg nærma meg Sirkka og ut av skogen voks det ein stor ås/haug med snø under presenning. Heilt tydeleg at dette var ein vintersportstad som kunne tilby slalombakkar. Ein samfunn samla rundt ein stor «haug». Tippar det er bra liv her på vinteren her. I august var det sparsomt med folk i Sirkka.

USA = Russland

Arild BjørkKommenter innlegget

USA = Terroristar og USA = Russland. Begge land driv med krigskriminalitet. Begge land er oligarki. Dei rike kjøper seg ein diktator som let dei drive på som dei vil. Dei «folkevalde» og utøvande viser blind lojalitet til diktatoren og får skumme fløyten og leve i sus og dus. Dei hardarbeidande sit att strippa og fattige, forrådt av løgner og lovnader.

Nei, USA er eit land eg lenge ikkje har funne å lite på. Grunnlaget for invasjonen av Irak tilbake rundt tusenårsskiftet var det første klare teiknet. Då Trump kom ned rulletrappa var eg sikker på at dette ikkje ville gå bra. Angrepet på kongressen tidleg i januar 2021 fjerna all tvil.

1776 til 2026 er 250 år som meir eller mindre fungerande demokrati. Etter 250 år er det slutt. Ein tragisk ende til eit land utan framtidsvisjon, klamrande til fordums makt og teknologi. Der Kina har jobba seg ut av fattigdom og blitt teknologisk leiande, har USA kvilt på laubæra og dulla seg inn i ein fantasi om at ein kan kome tilbake til velmaktsdagane etter andre verdskrig. Dei har gløymt at framgang skjer ved å fortløpande tilpasse seg. Det som ein gong var lurt, kan vise seg å vere fatalt i det lange løp. Ein kan ikkje fornekte livets løp på mange ulike plan.

Ideen om at når det regnar på presten, dryp det på klokkaren gjeld ikkje. «Dryp nedover-økonomien» er ei stor løgn. Amerikanarane har levd på denne løgna for lenge. Ein er nøydd å ha ei fordeling som tek vare på alle som bidreg og dei som ikkje kan bidra. Når dei det dryp/regnar på har anlagt gedigne høgdebasseng, vil ikkje noko drype vidare til andre, spesielt når «vatnet» kan slusast ut til andre skatteparadis.

Hermansverk – Storuman

Arild BjørkKommenter innlegget

I august 2025 hadde eg sett av tid for ein tur opp gjennom Sverige etter E45 med ein avstikkar innom Kiruna før Finland. Planen var ein rundtur frå Inari, ned langs austlege Finland, til tider nær russargrensa, til Finskebukta og opp att Bottenvika med retur gjennom Nord-Sverige. Ja, det er langt å køyre, men eg likar roa, lytte på bøker, radio og musikk samt ta inn naturen og omgivnadane. Har lite til overs for storbyar, held meg i utkantane og stoppar der eg finn det interessant.

Første dagen var ein grei køyredag. Veret var ikkje det beste, men heller ikkje det verste. Noko nedbør på turen, men også periodar med opphald. Hadde sikta meg inn på å køyre til Trondheim og Stjørdal, for å ta rett austover mot Östersund og nordover langs E45 midt i Nord-Sverige. Austover frå Stjørdal har eg ikkje køyrt tidlegare og fekk med meg skiplassane som Åre.

Som vanleg starta det med tur over Sognefjellet, Dombås og nordover. Sidan eg har posta det meste tidlegare, har eg denne gongen valt å starte turen frå Berkåk. Mot Stjørdal går det greitt, men trafikken var stor. Han vart nokon mindre når eg svinga austover i Stjørdal, men det var først når eg var over i Sverige at ting avtok. Vegane vart også betre med tanke på forbikøyring av dei som valde å køyre sitt eige løp. På den andre side var det mindre å sjå og meir skog.

Første stopp i Sverige vart i Krokom. Sidan eg har ein bil 800 volt-arkitektur hadde eg sikta meg inn på ein Ionity-stasjon litt før. Dessverre var ikkje stasjonen opna enno, så det vart eit kortare stopp på ein Tesla-stasjon, der bilen ladar tregare før eg haldt fram nordover mot Hoting, langs E45. På dette tidspunktet byrja eg å sjå etter hotell. Dessverre var eg ikkje imponert av tilbodet der og satsa på Vilhelmina. Vart ei stund til bak rattet før eg kom dit.

Rulla inn i Vilhelmina, men utifrå parkeringsplassen til hotellet, var eg rimeleg sikker på at her var det ikkje rom. Rusla inn og spurte, men var ikkje overraska at det ikkje var ledig rom. Neste plan vart Storuman, litt lenger nordover. Det var to hotell der, men etter ein runde i sentrum valde eg det største på austsida av E45.

Nordøyene

Arild BjørkKommenter innlegget

Når ein tek turen nordover til Møre og Romsdal, er turen ut til Finnøy vel verd tida. Her køyrer du på eit nytt fantastisk veganlegg som knyter saman 5 øyer nord for Ålesund og Brattvåg. Øyen er såpass små at du kan køyre rundt dei eller vitje alle avkrokar på besøket. Set gjerne av ein heil dag i fint ver der ute. Heilt nord på Finnøy, ved ferjekaien finn du eit hotell som plasserer deg langt ute i den norske skjærgård.

Tafjord

Arild BjørkKommenter innlegget

I april 2024 vart det ein tur til Sunnmøre. Tafjord har til tider figurert som varmaste staden i Noreg. Det ligg inne i ein fjord og er enden. Du må snu tilbake om du vil vekk frå Tafjord. Kort og godt ein blind veg som ikkje er vanleg å vitje på veg til noko anna.

Å kjenne Noreg har vore noko som eg har fokusert på dei siste 8 åra. Ein kik på Tafjord var på planen i det flotte vårveret. Starta heimefrå, men skal ikkje kjede dykk med turen opp til Nordfjord og Loen. Neste mål var ferjekaien på Stranda, men ein stopp innom Helsetkopen var noko eg ville få med meg. Helsetkopen er fjellet Tom Cruise hoppa utfor på motorsykkel for nokre år sidan i filmserien Mission Impossible. Fjellet er imponerande. Effektane i filmen er så dårlege at det ikkje går an å maskere ut ramper og korleis hoppet var gjort. Har problem med effektar der ein skal gjere noko stort, men ikkje tek inn over seg avgrensingar i teknologien som skal få deg til å «lure» tittaren til å tru dette er ekte.

Etter ein liten avstikkar vart det retur til Hellesylt for å halde fram turen til Strandaa ferjekai. Pizza Grandiosa er synonymnt med Stranda. Ein liten ferjetur og du kan halde fram turen inn til Tafjord. Tunellar er det nok av, takka vere kraftutbygging. På vegen passerer du Valldal, starten for vegen over Trollstigen til Åndalsnes. Noterer meg at den vegen er det lenge sidan eg har køyrt og må på planen min. Dessverre har det vore ras og stenging som har forhindra meg for å ta turen tidlegare.

Når du er i Tafjord, ein kraftkommune, må du ta turen opp i dalane og sjekke ut Zakariasdammen med meir. Flotte områder som du kan ta ein fot- eller skitur i.

Fekk til å veksle mellom grafikkort

Arild BjørkKommenter innlegget

Det er over 1,5 år sidan eg gjorde meg fri Microsoft privat. Windows Recall var dråpen som fekk begeret til å renne over. Alt eg har jobba med har fungert glimrande med Ubuntu 24.04 på PCen. Meir enn nok kraft til videoredigering og eg har fått til å dra nytte av videokodinga med det dedikerte grafikkortet. Speling har eg også testa like etter byttet frå Windows til Ubuntu, men det blei med testen. Steam fungerte fint, men eg spela så sjeldan at eg fjerna det. Har ikkje savna det før dei siste vekene.

Eg installerte Steam og fekk på plass Proton som mellomlag, slik at eg kan spele Windows-spel på maskina. Er vel omlag 20 år gamle dei eg har liggande i spelebiblioteket og det seier litt om når eg gav meg. Valde å starte eit gjensyn med Serious Sam HD, ein førstepersons skytar som tek seg sjølv lite seriøst. Ingen problem å dra Serious Sam HD rundt skjermkortet som er Intel Xe Graphics på prosessoren, men eg ville gjerne dra nytte av det langt kraftigare, dedikerte skjermkortet Intel Arc A730M.

Eg starta med søking og sidan så mange skryt av kunstig intelligens (KI/AI), valde eg å teste svara eg fekk derifrå. Ingen av løysingane som vart foreslegne løyste problemet. Deretter gjekk eg over til å jobbe med tradisjonelle søketreff. Her såg det ut til å vere meir aktuelt å finne alt etter korleis eg spurde, i det minste var utvalet av framlegg og stadar ein kan starte å grave vidare betre. Gjorde fleire forsøk og det er godt mogleg eg rota nokre til.

Det er mange tips om du har Intel eller AMD-prosessor og eit sjølvstendig Nvidia-kort, men når begge korta er frå Intel høyrer du til dei «spesielle». Eitt framlegg fungerte, men ville permanent deaktivere det integrerte kortet, eg ønskte heller å kunne velje mellom grafikkorta.

Skifta til søkemotoren til Brave og søkte der. Las gjennom framlegget frå KI-delen og kom til at dette måtte vere betre enn det eg hadde funne tidlegare. Med framlegget ville kunne setje opp to oppstartsalternativ. Rulla tilbake første som fungerte og la til følgjande oppstartsparameter i fila /etc/grub:

i195.mod_probe=!46a6

46a6 er maskinvare-IDen for det integrerte skjermkortet på prosessoren. Utropsteiknet utgjer ei nekting. Kort sagt betyr parameteret at linux skal sjå bort ifrå denne maskinvare-IDen. Køyrde deretter ei oppdatering av oppstartfilene med:

sudo update-grub

Restarta PCen og sjekka systemmonitor. Det integrerte grafikkortet på prosessoren var no deaktivert, Intel Arc A730M stod for bilete.

Med hjelp av grub-customizer har eg laga til to oppstartsalternativ, eitt med Intel Arc A730M som styrer showet og eitt med Intel Xe Graphics. Det siste passar når eg ein sjeldan gang let maskina gå på batteri. Det blir sjeldant når det eksterne straumadapteret er dimensjonert til å levere 300 watt….

18. juni 2024: Malvik og heim

Arild BjørkKommenter innlegget

Siste dag på hjul. Turen tek oss gjennom Trondheim før vi set retning mot Dovre. Fine, breie motorvegar i nærleiken av Trondheim, berre synd at det varer ikkje lenge før vi er over på landeveg av ymse kvalitet, men som oftast mykje betre enn her på Vestlandet.

Turen er ein transportetappe vi har gjort fleire gonger før. Kome oss opp og over Dovre, ned til Sel for å krysse over til Vågåmo og vidare til Lom. Siste etappen over Sognefjellet, ein nasjonal turistveg, kan vere folksam til tider. Ikkje er vegen av dei breiaste som kan by på utfordringar når store køyretøy møter kvarandre. Ikkje har den dei slakaste stigningane heller så fullasta bilar med liten motor blir sinker og lagar kø.

Men vi har køyrt vegen så mange gonger, begge veger, at vi har oversikt over når ein kan kome forbi og plassar ein kan køyre ut om ein møter nokon som er redd for grøftekanten over fjellet eller langs Lustrafjorden.

17. juni 2024: Narvik til Malvik

Arild BjørkKommenter innlegget

Returen starta tidleg frå Narvik i flott ver. Ifjor gjekk returen frå Finnmarksvidda nedover Finland til Bottenvika, nedover Sverige før vestover mot Noreg. Å køyre sørover på E6 har vi ikkje gjort tidlegare.

Første etappe går til ferjekaien på Skarberget der vi får ein pause over fjorden. Vel i land på Bognes tek ein fatt ein lang etappe til Fauske. Opp og ned og sving i sving, nett som på Vestlandet. Sidan vi satsa på å prøve å ta turen heim på to dagar, satsa vi på å koma så langt som mogleg første dagen. Vi holdt då fram til Mo i Rana for lading og lunsj. For å få ein litt lenger pause, sikta vi oss inn på Tesla-ladarane. Hyundai Ioniq 6 har 800 volt-arkitektur, og på 400 volt-ladarar ladaren den med maksimalt 100 kw. Greitt å få pause i 30 minutt i stadenfor 20 minutt på ein ladar som kan levere 300+ kw.

Etter mat og lading var det å setja seg i bilen køyra mot Mosjøen og over Saltfjellet. Trafikken tok seg til utover dagen og naturlegvis kom vi etter eit «fantafølgje» med campingbilar opp Saltfjellet. Dei holdt sitt eige tempo og anten såg dei ikkje i speglane eller så hadde dei lagt att viljen til å sleppe småbilane forbi. Med tolmod og list fann vi nokre stadar vi kunne forsere den proppen.

Lenger sør køyrde vi inn i eit regnvern som ikkje påvirka oss allverden. Mykje kom midt i eit vegarbeidsområde og påvirka ikkje farten vesentleg. Sikta oss inn på Ionity-ladaren på Namsskogan, men der fekk vi trøbbel. Fann ikkje ut av det på staden så det vart litt att og fram før vi køyrde mot Brekkvasselv og lada på Eviny. I etterkant viste det seg at eg antakeleg i løpet av turen hadde slege på innstillinga autocharge som gjorde at det balla seg med ladarane til Ionity.

La inn eit litt ekstra støt sørover og rulla inn i Malvik med omlag 900 km på teljaren. Vi kjende at det var vel langt, men såg fram til ein forholdsvis kort køyrdag neste dag. Middag på hotellet og ei god natts svevn venta.