Papir-watt

JBL PartyBox 1000JBL PartyBox 1000 er eit godt eksempel på papir-watt. Her vert det lova 1100 watt makseffekt med lyd. Djevelen gøymer seg i detaljane, men dei er ikkje publisert hjå seljar og gøymt godt hos produsent.

Ta ein tur til JBL sine sider om produktet. Du finn ikkje det på nettsidene eller i spec sheet. Gå til Specs & Support, nederst på sida, og opne Manuals & Downloads. Opne Quick Start Guide (Multilingual) og bla nedover til du finn «strømforbruk» (side 46). Straumforbruket er oppgitt inntil 150 watt.
JBL Partybox manual
Effekt kan ikkje oppstå frå lause lufta. Høgtalaren kan ikkje levere vedvarande lydeffekt på 1100 watt. Om ein trekkjer vekk straumforbruk til elektronikk og lys, vil eg tru at vedvarande effekt maksimalt kan ligge på mellom 100 til 120 watt. Det blir likevel godt trykk av slikt.

Utrekninga av 1100 watt har eg ikkje funne, men det kan vere snakk om kondensatorar som lagrar straum og som kan sleppe den laus innafor ein brøkdel av eit sekund. Av erfaring er det mykje taltriks, ofte basert på målepunkt – f. eks. 1000 hz sinus-bølje eller lyden på det gamle prøvebilete på TV – med mykje forvrenging (10%+) over hundredels sekund, for å få fram eit stort tal som tek seg ut bra på papir (eller på nettet).

Skal du sjå etter effekt frå ein forsterkar, sjå etter kor mykje han kan levere over heile frekvensområdet (20 – 20.000 hz) med så godt som ingen forvrenging (0,0x THD) Sjekk f. eks. tekniske spesifikasjonar på NAD C368 som leverer 2 x 80 watt med lav eller normal motstand over heile frekvensområdet utan forvrening. Dynamisk effekt, takka vere gode kondensatorar, kan sparkast ut over tiendeler med inntil 2 x 250 watt med veldig låg mostand utan forvrenging.

PS! Eg hadde lenge klassikaren NAD 3020B frå 80-talet. Eg veit korleis denne var dimensjonert i forhold til f. eks. ein Philips-forsterkar med det som kunne sjå ut som same spesifikasjonar. Der Philipsen sleit med å levere trøkk, slo NADen deg overende. Eg kan love dykk at papir-watt og levert watt ofte er vidt forskjellig.

Monty Python, kor vart de av?

Eg trudde ikkje mine eigne øyre eller auge når eg såg dette innslaget på CNN:

I Storbritannia er det innført ein ny regel som forbyr reklame å spele på stereotypar av kjønn eller kjønnsmøster ein meiner kan vere skadande eller vesentleg krenkande. Tanken bak er at innbyggarane ikkje skal føle seg bundne i kjønnsrollemønster, men eg stiller spørsmål om slike reglar kan handhevast sidan dei virkar for lite objektive. Forbudet mot desse to reklamefilmane forstår ikkje eg, men det viser at eg som mann ikkje blir krenka. Eg har humor.

I reklamen for smørjeosten er det to nybakte familiefedre som forgløymer seg litt. Dei set ungane på eit saktegåande transportbelte for matrettar som går rundt i lokalet når dei blir frista av eit par skiver og nyt eit par bitar. Ifølgje intervjuobjekt fekk reklamen 130 klager forbi ein meinte reklamen spelte på at menn ikkje kunne ta vare på ungar. Ein kan ikkje spele på slike stereotypar at menn eller for den del kvinner ikkje kan ta vare på sine ungar….

  • Kven har ikkje forgløymt seg litt med ungane rundt seg?

I den andre reklamen for VW e-Golf la eg ikkje merka til at det utfordra stereotypar. Det er tre illustrasjonar på det å flytte grenser. I den første ser ein det eg oppfattar som eit par i eit telt. Kvinna søv og mannen lukkar teltet medan kamera zoomar ut, slik at vi ser at teltet heng i ein vertikal fjellvegg. I den andre scena ser vi to karar i ein romstasjon som flyt vektlaust rundt medan dei arbeidar. I den siste ser vi ein mannleg idrettsutøvar med kunstig fot som hoppar lengde. Som ei avslutning på desse tre scene kjem teksten «we can achieve anything» fram. Deretter endrar det seg til bilete av ei kvinne som sit på ein parkbenk, ved ein veg og les ei bok. Ved sida av ho står ei barnevogn. I bakgrunn kjem ein VW e-Golf inn i bilete, lydlaust, og glir forbi uten at kvinna ser på bilen. I etterkant løfter ho blikket som om ho har registrert eit vindsus av at noko som passerte. Det er stille ellers. Ungen i barnevogna vaknar ikkje. Alt er harmonisk og roleg og ein klipper til bilen som paserte med teksten «The 100% electric e-Golf». Eg sit og lurer på kva som var problemet med reklamen.

  • Kan nokon fortelje meg kva for skadeleg kjønnsrollemønster annonsa spelte på?

Eg trudde at Monty Python hadde løyst opp i den attekneppa haldninga i Storbritannia for lenge sidan. Det er tydeleg at Storbritannia på nytt treng nokon som kan harsellere med stereotypar og kome med ironiske og satiriske spark i alle retningar.

Outlook-app for iOS

Eg har nok meir kontroll enn dei fleste på dei viktigaste kontoane mine. Eg sjekkar jamleg aktiviteten på Gmail. I starten av denne veka sette eg kaffien i halsen. Det var innloggingar til min Gmail frå Nederland, frå ei heilt anna IP-adresse (versjon 6) enn dei IP-adressene og IP-seriane eg var van med. Her er ei eksempel frå logging min som viser det:
Aktivitetsinformasjon.png
Det tok ikkje langt tid før eg skjønte kva det kunne vere. Eg testar Microsoft sin Outlook-app for iOS som standard-app for e-post, kalendar med meir. Tidspunkta eg såg i loggen gjorde at eg mistenkte eg at det var appen som skapte innslaga. Eg bad appen sjekke for e-psot eit par gonger. Kvar gong kom det eit logginnslag frå Nederland. I praksis betyr det at for å hente ut e-post frå Gmail brukar Outlook-appen Office 365 til Microsoft i bakkant.

Ved oppsett av Microsoft sin Outlook-appen for iOS gir du outlook.com løyve til å lese, endre, slette osv informasjon på din Google-konto. Har du sett opp Outlook-appen, kan du besøke sikkerheitssjekken og finne informasjonen under Tredjepartstilgang: https://myaccount.google.com/security-checkup

myaccount_checkup

Klikk på Tredjepartstilgang hos deg og finn Microsoft apps & services. Klikkar du på informasjonssymbolet som er gitt til Microsoft apps & services for kontoen din:

MS_apps_and_services

Legg merke til at tilgangen er gitt til outlook.com som betyr at det er skytenesta til Microsoft som handterer informasjonen. Et må innrømme at eg oversåg denne detaljen når eg sette opp appen.

Personleg er ikkje bekymra. Eg har nytta Office 365 privat og på jobb lenge. Eg er trygg på Microsoft som leverandør samtidig som eg har alle gode tiltak på plass. Det er likevel greit å vite at det ikkje er ein lokal app på min iPhone som har tilgang, men skytenesta til Microsoft.

Det får vere opp til deg å ta stilling til om du vil ha det slik.

Best yting – Windows eller Linux – AMD Ryzen

Eg har dei siste åra følgt med på AMD og deira «comeback». Eg minnes storheitsdagane frå årtusenskiftet og framover til dei rota seg vekk i dårleg val som resulterte i dårleg yting i forhold til Intel. Med Ryzen, Threadripper og Epyc er dei på god veg tilbake til storheit. Intel har slite lenge med å forminske produksjonsprosessen frå 14 nanometer til 10 nanometer som gir meir plass til transistorar, betre yting og moglegheit for lågare straumforbruk. AMD har knekt nøtta og er nede på 7 nanometer med Ryzen 5/7 3xxx og Epyc. Det minner meg litt om tusenårsskiftet og «hengemyra» Intel hamna i med valet av Rambus-minne for Pentium 4.

Eg kjøpte meg ei rimeleg AMD Ryzen-maskin med AMD Ryzen 7 3700u for å sjå litt nærare på AMD-plattformen. Sidan grafikkdelen av prosessoren la beslag på 2 GB av dei installerte 8 GB, oppgraderte oppgraderte eg like greitt til 16 GB med ein gong. Eg testa tidlegare forskjell i yting på min stasjonere med Intel Core i7-7700 mellom Windows og Linux. Her er resultata med AMD Ryzen 7 3700u. Legg merke til at dei 3 første testane er køyrt med 8 GB minne installert, medan resten er køyrt med 16 GB:

Dato Test Platform RAM  Single   Multi
Aug 09, 2019 10 Windows 2 x 8 GB 4 113 11 306
Aug 09, 2019 9 Windows 2 x 8 GB 3 981 11 449
Aug 03, 2019 8 Windows 2 x 8 GB 4 000 11 395
Aug 03, 2019 7 Windows 2 x 8 GB 4 025 11 249
Aug 03, 2019 6 Windows 2 x 8 GB 4 010 11 434
Aug 02, 2019 5 Linux 2 x 8 GB 4 620 13 681
Aug 02, 2019 4 Linux 2 x 8 GB 4 618 13 600
Jul 26, 2019 3 Windows 2 x 4 GB 3 990 11 068
Jul 26, 2019 2 Windows 2 x 4 GB 4 008 11 060
Jul 26, 2019 1 Windows 2 x 4 GB 3 902 11 020
Platform RAM  Single   Multi  Forskjell
Windows 2 x 4 GB 3 967 11 049 16,45 % 23,45 %
Windows 2 x 8 GB 4 026 11 367 14,73 % 20,01 %
Linux 2 x 8 GB 4 619 13 641 Best yting

AMD Ryzen yter 15 til 20% betre i Linux (Xubuntu 19.04) kontra Windows 10.

Minne konfigurert i enkel eller dobbel kanal

Eg får forklare tittelen først: Datamaskinene i dag har vanlegvis plass til 2, 4 eller fleire brikker med arbeidsminne (RAM). Ei maskin som har plass til 2 brikker kan ha installert 1 eller 2 brikker.

Fordelen med å ha 2 brikker er at du i stadenfor for den simplaste motorvegen til og frå arbeidsminne får ein fullverdig motorveg eller «Autobahn». Bandbreidde eller mengde data som kan skyflast att og fram til minne blir dobla. La meg ta ein analogi: Fleire kan reise til/frå Sørlandet på motorvegane frå Oslo enn ta turen i tilsvarande lengde til Gol i same tidsrommet. Det er mykje anna enn arbeidsminne som påverkar ytinga til ei maskin. Du får ikkje dobla ytinga, men raskare minnetilgang vil gi betra yting.

For snart 2 år sidan kjøpte eg meg ei stasjoner maskin sidan det gir mykje meir kraft for pengane i forhold til ein berbar PC. Maskina vart levert med 1 brikke med 16 GB arbeidsminne. Det siste halve året har maskina fått jobba med videomateriale i det tungt komprimerte videoformatet H.265. Eg ønskte å optimalisere maskina og spare sekundar og minutt ved å bytte ut den eine brikken med 2 minnebrikker à 8 GB.

Eg har brukt Geekbench til å måle endringa i yting. Testverktøyet køyrer mange ulike arbeidslaster som engasjere berre ein kjerne eller alle kjernene til prosessoren:singlevsdual

Er du ein/ei som er glad i å spele dei nye spela, kan det vere ein del å hente ved å gå for rett konfigurert minne. La ikkje det dyre grafikkortet bli hemma av at du har konfigurert arbeidsminne feil:

PS! Rådet gjeld også berbare datamaskiner!

 

Best yting – Windows eller Linux runde 2

I forrige test nytta eg gamal maskinvare. Eg tenkte det denne gong var greit å få testa nyare og kraftigare maskinvare. Min stasjonere arbeidsstasjon kjøpt for 2 år sidan har som prosessoren Intel Core 7-7700 og 16 GB minne. Eg valde å nytte ein nyare variant for Linux denne gong, Xubuntu 19.04 kontra 18.04 forrige test. Linux vart køyrt i minne frå USB minnepinne. Windows 10 er installert på PC. Testprogrammet Geekbench vart oppdatert til versjon 4.4.0.

Dei første testane viste at Windows 10 scora ein del lågare enn eg forventa. Eg starta om maskina, pausa både OneDrive og antivirus og såg eit byks på mellom 1000 og 2000 poeng eller 5-10% i multi core (fleirkjerne). Ved den endelege testinga i Windows 10 pausa eg OneDrive og antivirus. Deretter gjekk eg gjennom alle tenestene som køyrer i bakgrunn i Windows og slo av fleire, mellom anna Windows Search Indexer som går i bakgrunn og indekserer filer. Kort sagt Windows 10 er spesialtilpassa testen. Xubuntu 19.04 vart laste ned frå xubuntu.org og køyrt i minne utan noko spesialtilpassingar.

Resultatet baserer seg på snittet av 4 køyringar under Windows 10 og 3 i Xubuntu 19.04. Tabellen viser kor mykje betre eller dårlegare Linux er i forhold til Windows 10:

Windows Linux
Single Core Crypto Integer Float. P. Memory Multi Core Crypto Integer Float. P. Memory
Poeng 370,25 -138,5 590,833 527,667 -229,333 1441 -39,417 1878,92 2061,33 -104,583
Prosent 7,05 % -2,86 % 11,09 % 10,36 % -4,23 % 8,04 % -0,25 % 8,66 % 9,99 % -1,78 %

Som de ser kjem eg til mykje det same resultatet som i forrige test. Stussar i det minste på kvifor crypto og memory scorar dårlegare i Linux enn i Windows, når Linux leiar med rundt 10% i heil- og flyttalsoperasjonar.

Som nevnt over vart Windows 10 spesialtilpassa for testen. Tenester vart pausa og stoppa. Skilnaden ville vorte større.

Best yting – Windows eller Linux?

Eg har dei siste dagane sett på ytinga som Apple Macbook Pro 13 tommar (2019) i f. eks. Geekbench 4. Nivået er ikkje langt unna min Intel Core i7-7700 i ein Lenovo Y720 Cube. Mange hevdar at OS X er meir optimalisert enn Windows sidan Apple har full kontroll på maskin- og programvaren. OS X er ein Unix-variant, Linux same utspring. Er det noko vesentleg å tene på å skifte over til Linux for meg?

Til testen min nytta eg to identiske maskiner av typen Lenovo X230 med Intel Core i5-3210m, 8 GB internminne og 256 GB SSD-lagring. Den eine køyrer oppdatert Windows 10 og den andre oppdatert Xubuntu 18.04 (Linux). Før siste testrunde oppdaterte eg BIOS/firmware på begge maskinene til siste versjon. Testar før og etter synte at omkoding av video under Windows 10 tener 2 til 3 prosentpoeng. Med eldre BIOSar var Windows-maskina nesten 9% tregare mot 6% med siste BIOS-versjon.

Omkoding av video

Eg nytta ei 4k, H264-koda videofil av Shotcut til Youtube-standard. I Handbrake 1.2.2 var denne omkoda til full HD med innstillinga Super HQ 1080p30 Surround. Testen var køyrt 3 gonger på kvar maskin og snittet vart:

Windows: 45 minutt 10 sekund
Linux  : 42 minutt 34 sekund

Linux var 2 minutt og 36 sekund raskare enn Windows 10. Omrekna i prosent utgjer det 6% favør til Linux.

Geekbench 4

Single Core Crypto Integer Float. P. Memory Multi Core Crypto Integer Float. P. Memory
Poeng 278,2 99,4 450,8 199 54,2 415,6 377,8 608,2 392 26,2
Prosent 9,00 % 3,68 % 14,68 % 7,10 % 1,48 % 7,03 % 7,42 % 8,97 % 6,64 % 0,63 %

Tabellen viser kor mykje Linux var betre enn Windows 10. Hovedkategoriane er ein enkelt kjerne (Single Core) eller fleire kjerner (Multi Core). Tala etter dei utheva er delkategoriane. Geekbench 4 er ikkje langt frå resultatet i Handbrake med 7% kontra 6%.

Resultatet viser at det er ei viss forbetring med å velje Linux, men er det nok?