Norddeich – Ter Heijde

Arild BjørkKommenter innlegget

Illustrasjonen av ruta er omtrentleg sidan vi følgde innfallsmetoden. Forlot Norddeich etter frukost og hadde berre eit mål for dagen, oppleve Nederland mot Nordsjøen. Få sjå og oppleve det arbeidet dei har gjort for å tøyle havet. For oss er dette like framandt som høge fjell her nede.

Det var ikkje lenge før vi kryssa grensa til Nederland og sette retning mot Lauwersoog-diket. Her var det arbeid og lysregulering på slusene. Vi køyrde gjennom og stoppa på ei utkøyrsle der og gjekk opp på diket. På utsida låg havet Nordsjøen og innafor Lauwersmeer. Landområda innafor er gjenvunne land frå havet. Fasinerande er ikkje dekkande.

Deretter sikta vi oss inn på Breezanddiket. Det er også det lengste havstykket ein kryssar på eit dike. Om eg hugsar rett var det ein svær vindfarm på innsida av dette diket i innsjøen IJsselmeer. Vindmøller plassert ut som kjempesolsikker i innsjøen. 382 MW nok til å forsyne ein halv millionar heimar er ikkje til å fnyse av.

Etter å kome oss av Breezanddiket sikta vi oss inn på Ionity-stasjonen i Middenmeer. Stasjonen låg inne i det eg oppfatta som eit næringsområdet. Meinar vi passerte eit Microsoft-datasenter i området. Ladekø har vore framandt på turen. I Middenmeer var Ioniq 6en den einaste bilen som lada. Vi tok lunsjen på kaffeterian rett ved sida av stasjonen. Slikt likar vi, ta ein kopp eller ein matbit medan bilen ladar. Eg kika litt på kor vi skulle stoppe for dagen fann ut at eit hotell ved sjøen i Ter Heijde virka forlokkande. Ei tilsvarande plassering som dagane før, rett ved havet, men ved ei milevis strand.

Etter pausen følgde vi vegane i retning Haag og køyrde gjennom byen for å ta av ut mot Ter Heijde. På vegen dit fekk eg vi ei overrasking. Nokre stadar var det vannveg over motorvegen. Litt surrelastisk å passere under ei akvadukt med ein båt passerande over oss. Hotellet fann i plassert innom diket med husbebygging innom. Det vart ein tur på stranda i løpet av ettermiddagen. Stranda strekker seg frå innløpet til sentrum av Rotterdam til innløpet til Amsterdam.

Büsum – Norddeich

Arild BjørkKommenter innlegget

Illustrasjonen over er vegleiande, det er ikkje den eksakte ruta. Vi køyrde etter innfallsmetoden. Veldig fint å ha eit navigasjonssystem som automatisk finn ei alternativ rute når vi vel å unngå strake vegen til neste mål.

Sidan vi høyrer heime ein stad der alltid minst ein av himmelretningane har god stigning, var område i vestlege Schleswig-Holstein fasinerande. Flatt og vidt, der høgda over havet kan målast i centimeter, ikkje meter. Fjøra sjø med lange grunner er framandt, for ikkje snakke om diker for å halde sjøen ute. Her vi bur er vi van med at du kan kome deg nokre meter frå land før botnen fell bort. Midtfjords snakkar vi om nesten ein kilometer ned før fast grunn.

Planen var å bruke dagen til å sjå seg rundt langs kysten av Tyskland, i retning Nederland. Første stopp vart Meldorf for å handle litt drikke og mat til turen samt lade bilen. Etter stoppen sette vi av i retning Glückstadt ferjeleie. Ingen av oss er bymenneske, Hamburg freista ikkje. Vi ville krysse Elben så langt ute som mogleg. Ferja mellom Glückstadt og Wischafen var med unntak av Manheller <-> Fodnes den einaste ferjestrekninga på turen. Vi kom med ferja frå Glückstadt som ein av dei siste bilane. Turen minna meg om ferjene vi hadde på 70-talet utan overbygg. Det var fasinerande å kryssa elva Elben og eg la merke til at ein følgde djupnene i elva.

I land i Wischafen sette vi retning mot Cuxhaven ved å følgje kysten så godt som mogleg. Greitt nok at motorvegen kan ta deg raskt fram med minimum 130 km/t, men landevegen er nesten like bra. I Noreg er det 80 km/t, medan i Tyskland er fartsgrensa 100 km/t. Kunne gjerne tenkt meg at det på fine vegar i Noreg med gul stripe hadde hatt 100 km/t fartsgrense. Å sitje i 70 km/t er utruleg kjedeleg og sømndyssande. Ein er meir vaken når ein held ein meir naturleg fart på gode vegar.

Vi var innom Cuxhaven, men fann ut at vi heldt fram vidare for å finne oss ein mindre tettstad for lunsj. Etter eit stykke på motorvegen valde vi å ta av ut mot kysten igjen mot Dorum. Her fann vi Stadtbäckerei Engelbrecht, eit nytt konditori der vi kunne nyte ein god lunsj i meir landlege omgivnadar.

Gode og mette sette vi avstad i retning av Bremerhaven. Her valde vi å kome inn og køyrde langs hamna. Eg har aldri sett så mykje varer i ei hamn. Nye bilar var det over alt. Det var rett og slett overveldande og må opplevast. Heilt tydeleg at Bremerhaven er sentral for eksport og import som ein av største hamnene i Tyskland. Det vart ein liten stopp på ein butikk for litt drikke og snack og planlegging kor vi skulle enda ut.

Vi satsa på å avslutte dagen i byen Norddeich. Han ligg heilt ute på kysten og er som Büsum eit ferieområde for primært tyske turistar. Her var store områder sett av til parkering. Vi hadde sett oss ut eit lite hotell, men det var fullt. Vi fann lite pensjonat/hotell nede mot stranda, ved vegen vi kom inn, som hadde ledig rom. Det vi hugsar godt er registreringa. Vi måtte fylle ut eit skjema som ho eine måtte fylle inn i systemet. Det var mangt eit hjartesukk frå ho under registreringa. Det var freistande å trekke på smilebandet, men vi tok ikkje sjansen.

Etter registrering og innbering av bagasjen vi trengde, tok vi oss ein tur ned mot stranda og ut på moloen. Like fasinerande område som i Büsum med dike, langgrunne og parvise solstolar saman med ei stor båthamn og ferjer som tek deg ut til øynene eller rettare sagt store sandbankar. Her var også eit minnesmerke om eit forlis med ein passasjerbåt for ein del år sidan.

Falkenberg – Büsum

Arild BjørkKommenter innlegget

Når vi starta dagen, var ikkje planen lagt. Vi hadde eit håp om å nå Tyskland før vi gav oss. Etter ein grei frukost sette vi avgårde. Nett før vi skulle køyre over brua til Danmark, tok vi ein stopp for å lade bilen.

Veret var ikkje bra første delen av turen, men betra seg utover dagen. Etter lading utanfor Malmø køyrde vi brua over Storebelt. Erfaringa var at dersom du har bompengebrikke i Noreg, kan du køyre og få automatisk trekk. Vi visste ikkje dette, men vart positiv overraska når bommen heva seg utan at eg hadde brukt kredittkortet.

Vi holdt fram vestover til Kolding for ei lading på Tesla-stasjonen og planlegging kor vi skulle vidare. Målet var å krysse grensa til Tyskland, men etter det var det rimeleg ope. Med den enkel føresetninga sette vi avgårde sørvoer frå Kolding mot Tyskland. Motorveg heile vegen, det skapar ikkje dei store utfordringane.

Etter kryssing av grensa til Tyskland, valde vi å ta turen via Husum, eit kjent lokalt etternamn her. Deretter køyrde vi via ulike veger mot Büsum. I motsetning til Noreg er dette «flatbygda». Nord-Tyskland mot kysten er prega av miljøet, som liknar på Nederland. Ved fjøra sjø har du lange grunner før du møter havet. Der Nederland har gjort tiltak for å motvirke inntrenging frå miljøet, er det ikkje det same i nordre Tyskland. Områda er prega av å vere feriestadar. Büsum er ein av feriestadane. Her er det bygd store diker som sperrrar byen frå inntrenging frå Nordsjøen. Greitt at det virka flatt når vi køyrde rundt omkring før vi kom til Büsum, men det vart nok heilt anna når vi måtte opp på diket for å kome til Nordsjøen.

Heile området rundt Büsum bar preg om å vere ein feriestad. Mange bustadar stod tomme. Vi gav opp å telje dei parvise solstolane som var plassert på diket ut mot Nordsjøen. I tillegg hadde dei opparbeidd eit internt strandomåde som var uavheing av flo og fjøre i Nordsjøen. Når vi var der, var det vindsurfing ein dreiv med i den eine halvdelen. Den andre halvdelen, badedelen, var ikkje i bruk. Vi får tilskrive det at vi var i slutten av mai. Veret var for kaldt til bading, men vi kunne sjå for oss folkelivet her på varme, dovne sommardagar.

Fodnes – Falkenberg

Arild BjørkKommenter innlegget

Forsommaren 2025 gjekk turen til Normandie i Frankrike. I 2014 var eg i Polen og Tyskland og vitja konsentrasjonleirane Auschwitz-Birkenau, Sachsenhausen og Ravensbrück. Har alltid hatt interesse for historie og har hatt tankane om å sjå meg andre stadar viktige i dei store krigane.

Landgangen i Normandie har alltid fascinert meg. Hovudmålet med turen var å vitje alle strendene og gå på historisk grunn, ta inn alt ein ofra for å redda Europa frå nazisme og fasismen. Med dreininga verda har teke det siste ti-året, er dette ordtaket stadig meir relevant: Om ikkje du kjenner historie, er du dømt til å gjenta ho.

For å koma oss til Normandi var planen å køyre heile vegen. Vi kunne teke ferje, men ønskte å oppleve kryssinga mellom Sverige og Danmark. Første etappe var rundt 700 km og enda opp i Falkenberg i Sverige. Ein grei første transportetappe med mykje motorveg frå Sandvika til Falkenberg. Gjorde eit forsøk eit hotell i Varberg, men enda opp til slutt med å køyre litt lenger til Falkenberg. Nei, på langturar legg vi ikkje opp noko fast reiseplan. Vi køyrer der vi finn det interessant og stoppar der det passar.

Kvifor Apple?

Arild BjørkKommenter innlegget

I lengre tid har eg irritert meg stort over at når mine hovudtelefonar byter frå mobil til MacBookane mine, sprett Apple Music opp på MacBookane. Apple Music-appen kan ikkje avinstallerast eller slettas på nokon enkel måte. Kvifor Apple?

Etter ein del månadar fekk eg nok og søkte på internett. Eg kan ikkje vere den einaste som irriterar meg grøn på at Apple Music sprett fram som eit troll or ei øskje. Ikkje fullt så skremmande, men minst like irriterande.

Løysinga fann eg fort og ho heiter noTunes. Lasta ned applikasjonen og drog han inn i Applikasjonar. For la noTunes starte opp når du loggar på, må du inn i Innstillinger under Generelt og Påloggingsobjekter og utvidelser i MacOS. Her klikkar du på + og legg til noTunes.

Når noTunes køyrer, skal du ha eit lite symbol oppe i høgre del av toppraden av skjermen. Her kan du slå av og på om Apple Music startar automatisk.

Östersund – Hermansverk

Arild BjørkKommenter innlegget

Siste dag på tur. I motsetning til dei to forrige nettene, fekk eg ei lang, god natt svevn i Östersund. Etter ein solid frukost fsette eg avgårde sørover i retning av Røros. Eit lite stopp i Åsarne for å sikre at eg kjem til Ionity Alvdal måtte til.

Frå Åsarne går turen via Vemdalen og Tänndalen før grensa til Noreg vart kryssa. Litt trafikk, men heilt greitt køyrever. Minnast at det small ein stein frå ein møtande bil i frontruta rundt Brekka, litt over grensa. Trafikken tek til over grensa og her kan ein ta att turistar som ikkje er van med svingete, norske vegar.

Ankom Alvdal med litt for mykje att på batteriet. Ja, eg kunne teke eit kortare stopp i Åsarne, men eg vel heller å sikre enn å sitje med kvite knokar og rekkeviddeangst dei siste milene. Med Ionity-ladar vart det full fart på ladinga frå start. 240 kw og ladekurva helt optimalt nivå. Kjøpte meg kaffi og ein bolle på bensinstasjonen som ligg likevel. Var akkurat ferdig med bollen når ladinga var slutt, på godt godt under 20 minuttar frå 24% – 80%.

Turen gjekk vidare forbi Folldal til Hjerkinn der eg kom meg på E6 og kryssa Dovre. Ingen overrasking at trafikken er tettare på slike hovudevegar. Vart stoppa litt i eit vegarbeid sør om Dombås. Som vanleg tek eg av frå E6 ved Sel og nyttar snarvegen til Vågåmo. Ingen grunn til å køyre til Otta. Vegen frå Sel til Vågåmo er fin i dag, men eg har køyrt han når vegen var grusveg. Ein skilnad som natt og dag.

Passerte Vågåmo på siste etappe heim til Sogn. Sognefjellet er som vanleg ein turistattraksjon. På sommaren kan det til tider vere lite moro å køyre vegen. Alt for mange små og store bilar med førarar som ikkje taklar vegen eller for den del ikkje viser nok omsyn når dei passerer gjennom denne eventyrverda. Både lyshorn og lydhorn kan det bli bruk for til å vekkje førarar langt inne i nasjonalromantiske draumar.

Eg droppar Lom til Hermansverk sidan eg har publisert turar over Sognefjellet tidlegare.

Helsinki – Östersund

Arild BjørkKommenter innlegget

La meg inn på eit flyplasshotell i går. Har sine fordeler med at dei har parkeringsplassar for bilar. Ulempa merka eg grytidleg. Helsinki er ein globalt knutepunkt og her var det fullt liv tidleg. Dører vart opna, folk prata og drog koffertane etter seg i gangen. Eg søv lett og etter ei lita stund måtte eg berre konkludere med at her får eg ikkje sove meir.

Ein god dusj og tidleg frukost vart det. Mørke var der medan eg sette av gårde i 4-tida. Sidan eg starta tidleg samt at på den tida var Mummi-jubileum fann eg ut at eg droppa Åbo. Passerte eit Mummi-følgje i går i Helsinki. Åbo måtte vere fullt av slike. Roleg køyring nordvestover mot Bottenvika. Første ladestopp i Mikkola før eg heldt fram vidare nordover forbi Vasa til Kokkola for neste stopp.

Turen oppover er noko heilt anna enn når eg køyrde i indre deler av Finland. Heilt tydeleg at mesteparten av innbyggarane er samla i nærleiken av kystområde frå Finskebukta og opp i Bottenvika.

Under turen funderte eg på kor eg skulle stoppe for kvelden. Formen var kjempebra og køyringa var lite utfordrande. Bilen styrte seg sjølv, eg hadde omtrent berre å plotte inn neste stopp. Nå skal det vere sagt, planlegg eg ikkje fast neste stopp. På veg kan eg finne nærmaste ladar når eg føler for det. Etter Kokkola køyrde stoppa eg ein siste gong i Finland i Keminaa, litt før grensa til Sverige. Handla litt og reflekterte over reisa medan bilen lada.

Lurte på å følgje motorvegen ned til Umeå, som i 2023, og overnatte. Men kom eg til at eg ville sjå områda mellom Bottenvika og E45. Med høgre fart på motorvegen og endra reiseplanar vart det lading og ei is i Norrfjärden. Greit å ha litt buffer i sprettbygd strøk mellom hovudferdelsårene i Sverige.

Neste stopp vart Lycksele. Plugga inn bilen på Tesla og vurderte om eg skulle legge meg inn på hotell i byen. Utfrå det eg såg der var dette ein stad/senter som historisk hadde drive med tømmerhogging og/eller flåting nedover elva. Formen var bra trass tidleg start på dagen. Etter eit kort stopp, sidan Tesla-ladarane er trege på min bil, sette eg avgårde med mål Östersund.

På vegene gjennom skogane er det meir aktiv køyring og det er moro. Stoppa på Hoting for ei kjapp lading på Ionity før eg heldt fram mot Östersund der eg, eit stykke utom byen, rulla inn på hotellet seint på kvelden. Distansen eg dekka denne dagen var på noko over 1500 km. Eg var frisk og vaken når eg ankom hotellet. Tankane om å køyre heim gjennom natta hadde svirra rundt i hovudet på veg frå Hoting til hotellet. Komforten vann kampen og ei god seng frista meir.

Som eg tidlegare har sagt, ein elbil tvingar meg til å stoppe for ei tid slik at eg kan kvile eller vandre rundt for å bli utvkvilt til neste køyreøkt. Hadde eg køyrt ein fosibil kunne det fort blitt for lange etappar. Ja, eg hadde nok kome fortare fram med 1000+ km med diesel på tanken, men eg hadde vore utsliten og ei fare for andre i trafikken mot slutten.

Kuusamo – Helsinki

Arild BjørkKommenter innlegget

Det vart ein tidleg start på dagen. Når ein er i nærleiken av Polarsirkelen, er det ikkje veldig mørkt om natta. Fann ut at det var ikkje vits i å kjempa med å somna til att. Var lys vaken og klar for transport lenge før hanen gol. Med tidleg start fekk ein også sett tåka og disen over området samt morgonen som gryr. Det var stilt og fredeleg på vegane. Berre eg og reinen samt nokre pendlarar. Hadde ingen planar på kor langt eg skulle kome ved starten av dagen. Eit av måla med turen var å kome meg tett opp mot russsargrensa, tilsvarande i Nord-Noreg i 2023.

På turen levde landet opp til kallenamnet «dei tusen sjøars land». Naut køyreturen og stoppa når eg hadde trong for det. Fantastisk å vere på tur med elektrisk bil. Lange etappar kan det bli, men ein får naturlege stopp på vegen.

Når eg nærma meg der hovudvegen ligg nærast russargrensa, tok eg av og køyrde grusveger langs elva og grensa med Russland. Her var det sprett landbruksområde. På siste stopp i Pajarila sikta eg meg inn på Helsinki. Motorvegar tok meg kjapt inn til litt utfor sentrum. Ei siste lading på Ionity før eg køyrde til eit flyplasshotell. Orka ikkje bale med parkeringsplass i sentrum av Helsinki. Slappa av utover kvelden på hotellet og tok det med ro. Somna tidleg og det var godt, eit flyplasshotell sover aldri. Meir om det i neste posting.

Sirkka – Kuusamo

Arild BjørkKommenter innlegget

Etter ein god frukost var første mål å krysse nordaustover mot den store sjøen Enare. Avkøyringa var ikkje langt frå hotellet og den første mila eller deromkring var det asfaltert veg. Deretter følgde mange mil på grusveg gjennom skog og myrer fram til ein nærmar seg Enare. Heile turen i flott morgonsol og krystallklart ver som gav god utsikt i alle retningar.

Det første som sler deg når du køyrer her i nordlege deler av Finland er kor øde det er. I 2023 kom eg over frå Neiden og var nesten nede til Enare før turen gjekk nordvestover mot Karasjok. På turen mellom grensa ved Neiden til grensa i nærleiken av Karasjok, var det ingen – eg understrekar – ingen butikkar eller handel. Kun ved grensa i nærleiken av Karasjok var det handel.

Eg tok det med ro ved Enare og lot bilen lade medan eg planla neste rute. Det som slo meg var at eg burde ta turen til skistaden Rovaniemi og julenissen. Det blei ein lang tur sørover i flott ver gjennom dei djupe skogane i Finland. Vegane er gode og lite trafikkerte. Framleis sprettbygd og det er eit generelt inntrykket av det nordlege 1/3 av Finland. Ofte er det berre deg og nokre rein i området.

Framme i Rovaniemi blei det stopp i sentrum med lading på Ionity. Tok deretter ein tur bort til skistadion med både hoppbakkar og stadion og målgang. Ofte, når ein ser på TV, virkar stadion og området rundt stort og vidt, men eg må sei at eg vart overraska over kor kompakt området var. Turistar var det lite om på stadion. Neste stopp var julenissen. Eg trudde at her var det ein park med opplevingar. La merke til at ein bygde ut fasilitetar når eg nærma meg, men eg vart overraska at eg kunne køyre heilt fram til julenissen sitt hus og parkere. Her var det ikkje snakk om noko ala Bø Sommarland eller dyreparken i Kristiansand der ein parkerer på ein stor parkeringsplass og går rundt i parken og prøver/leikar med ulike tilbod.

Hugsa problemet skiløparane hadde med å koma seg frå Kuusamo og Rovaniemi ein vinteren for litt sidan. Islagde vegar gjorde at det tok timevis. Eg plotta inn skistaden Ruka og Kuusamo og sette avgårde. Kryssa austover gjennom skog og langs vatn. Rein vandra i og ved vegen til tider. Kamera fekk heteslag ein kort periode. Ruka var som Sirkka ein stad rundt eit fjell eller ein høg ås. Her var det ulike former for skiaktiviteter, eit slags kompakt Geilo. Deretter var det å ta turen litt lenger søraustover til Kuusamo. I motseting til Ruka var ein her tilbake på «flatbygda». Fann meg ein rimeleg overnattingsstad i utkanten Kuusamo.

Storuman – Sirkka

Arild BjørkKommenter innlegget

Vakna til ein fin køyredag nordover. Med ein lynladestasjon frå Ionity rett utfor dørene, var det enkelt å fylle opp bilen før eg sette avgårde. Nordover endrar terrenget seg. Det blir meir kuppert, men ikkje tilsvarande vestlandet i Noreg. Ein kan skimte fjell og haugar i horisonten mot nordvest. Nokre stadar passerer ein demningar og kraftverk. Skog er det nok av, men den blir kortare og tynna ut.

Første stopp vart i Jokkmokk. Satsa på ein Tesla-ladestasjon slik at eg kunne gå litt rundt i byen. Greitt å bruke ein 400 volt-stasjon når ein treng litt lenger tid til få få gjort unna handling av snacks og lunsj. Jokkmok er ei lita bygd ute i ødemarka i Nord-Sverige. Knappe 3000 sjeler har tilhøyr her. Sjølve kommunen er den nest største etter Kiruna.

Etter Jokkmokk var neste planlagde stopp Kiruna. Ein lang transportetappe som tek meg forbi Gällivare over på E10 i retning mot Kiruna og Narvik. Veret mørkna og regnet tok til. Køyrde rundt i det nye sentrumet før eg køyrde mot gruva. Etter kvart som eg nærma meg skjønte eg kvifor dei flytta byen. Grunnen hadde sokke saman og der det før var veger og områder, låg dei no nede i søkk. Du kan sjå det på videoen min heilt tydeleg når eg svingar av mot gruva. Etter å ha vore rundt i Kiruna, var det tid for ny ladeøkt og planlegging av kor dagen skulle enda ut.

Målet vart å kome seg til Finland. Sikta meg inn på Tesla i Kaaresuvanto for neste planlegging. Returen går etter E10 til Svappavaara før eg svingar til venstre, nordaustover mot den finske grensa mellom Karesuando (Sverige) og Kaaresuvanto (Finland). Sette meg ned på kafiterian med ein kopp kaffi og såg på alternativ til hotell. Muonio var eg innom i 2023 og visste det var ein overnattingsstad der. Køyrde dit og fann ut at hotellet var oppbooka denne natta. På meg virka det som om det var eit motorsykkelfølgje som vitja Muonio.

Sidan eg skulle til Inari dagen etter, fann eg ut at eg skulle prøve meg i Sirkka. Stor var overraskinga når eg nærma meg Sirkka og ut av skogen voks det ein stor ås/haug med snø under presenning. Heilt tydeleg at dette var ein vintersportstad som kunne tilby slalombakkar. Ein samfunn samla rundt ein stor «haug». Tippar det er bra liv her på vinteren her. I august var det sparsomt med folk i Sirkka.