19. juni 2023: Bardufoss til Nordkapp og Karasjok

Arild BjørkKommenter innlegget

Starta etter frukost med retning Alta. La inn in liten pause med handling og lading på Løkvoll før ein lengre stopp i Alta på eit stort kjøpesenter. Gjekk rundt inne for å kjøle meg ned. Hittil har både sol og temperatur vore nesten for mykje av det gode til å vere her oppe i nord. På veg til Skaidi var eg litt att og fram om eg skulle til Hammerfest eller Nordkapp. Sidan det var så strålande ver var Nordkapp meir forlokkande enn ein by.

Trafikken tetna til på veg mot Nordkapp. Heilt tydeleg inne i eit stort «fantafølgje» av turistar. Mistenkjer at mange europearar kjem opp via Finland om Kautokeino og Alta eller Karasjok. Heldigvis er vegen rimeleg grei og ein kan passere dei som køyrer i sitt eige tempo. Naturen er varierande og med sola i ryggen på veg nordover treng ein ikkje myse for å sjå seg rundt.

Aktiviteten auka dess nærare Nordkapp. Passerte Honningsvåg med cruiseskip og ein jamn trafikk av store bussar opp til og ned frå Nordkapp-platået. Var ein del bilar der, men fann meg ein plass og gjekk rundt. Ikkje var det kaldt heller, sjølv om mange turistar var godt kledde. Sola varma godt og eg fekk spasert ein god del og teke bilete. Turistane var ivrige rundt globusen.

Når det var tid på retur, var eg inne på tanken på overnatta i Honningsvåg, men slo det frå meg. Med cruisekip som kjem var eg redd turisttrafikken i byen vart for forstyrrande. Eg sikta meg inn på Lakselv med tanke på planen for neste dag. Ein matbit og ladestopp i Oldefjord først. Gjekk inn på hotellet i Lakselv og ønkste meg rom, men der fekk eg beskjed om at det var fullt. Ringde også det andre hotellet og likedan. Valde å dra mot Karasjok og ringde til hotellet på vegen, men jammen var det ikkje fullt der òg gitt. Eg var budd, Byd Tang er stor. Når eg legg ned baksetene, får eg plass til ei stor luftmadrass til å sove på.

18. juni 2023: Tromsø og Skjold

Arild BjørkKommenter innlegget

Siste dag med base i Bardufoss tok vi turen til Tromsø. Gjorde unna det obligatoriske besøket ved Ishavskatedralen før vi drog og brua og gjekk rundt i Tromsø sentrum. Når vi hadde sett oss om nok, var det å finne seg ein plass for matbit og bilen fekk fyllt på batteriet før returen. Når vi nærma oss Bardufoss, omlag ved Bjørkeli, var det kø. Det hadde vore ei trafikkulukke. Usikker på kor lenge vi ville kome til å stå der, valde vi å snu og køyre tilbake litt slik at vi kunne ta turen innom Skjold og kome oss til Bardufoss den vegen. Bonusen var at eg fekk sett meir av området som mange oppheld seg under si førstegongsteneste. Resten av dagen tok eg det med ro og førebudde kor turen skulle gå vidare dei neste dagane.

17. juni 2023: Narvik til Bardufoss og Senja rundt

Arild BjørkKommenter innlegget

Denne dagen og neste vart rolegare dagar. Eit delmål var å vitje sonen min på Setermoen, som snart var ferdig med førstegongstenesta. Første etappe var då å kome seg til Setermoen frå Narvik. I løpet av gårsdagen hadde eg sett att det var eit enkelt hotell på Setermoen. Hadde forsøkt å ringe utan å få kontakt kvelden før. Medan bilen lada gjekk eg til hotellet som viste seg var utan bemanning i helga. Det framstod ikkje som veldig gjestfritt. Prøvde å ringe telefonnummeret men fekk telefonsvarar, som kvelden før. Eg gjekk ein tur i sentrum og spurde meg fram. Det var ikkje noko å legge mellom kva dei lokale meinte om hotellet. Eg fekk beskjed om overnatte på Bardufoss.

Plukka opp sonen og vi tok ein tur rundt Senja for å oppleve naturen der. Køyrde frå Bardufoss mot Gryllefjord. Stoppa i Hamn og undersøkte kika på leiligheiter og området der. Snudde tilbake og køyrde rundt Senja og tilbake til Bardufoss. Spisse toppar og vill natur ispedd strender bada i solskin gjer seg. Heilt noko anna enn bitande vinter eg hadde høyrt om tidlegare i 2023.

16. juni 2023: Steinkjer til Narvik

Arild BjørkKommenter innlegget

Etter ein tidleg og solid frukost på hotellet, heldt reise vidare nordover. Kor langt eg kom var eg usikker på når dagen starta. Ein god halvtime ut i reisa vandra ein elg ut i vegen framfor bilen. Ein motkomane trailer varsla meg ivrig med å blinke med lysa. Etter å ha køyrt ei stund valde eg å stoppe på Namsskogan. Heldt fram turen til Mo i Rana der eg valde å lade på Tesla medan eg åt lunsj. Ladinga noko meir tid når ein må bruke 400 volt-ladarar med ein Byd Tang. Lunsjen gjekk unna raskare enn forventa og eg forlot Mo i Rana med mindre enn 80% på batteriet.

Neste etappe går over Saltfjellet med eit obligatorisk stopp ved Polarsirkelsenteret. Gjekk rundt ute i det fine veret og såg på det utstilte før eg heldt fram til Rognan for ny pause og lading. Vandra litt rundt i tettstaden medan bilen fekk påfyll. Budde meg på nesten 300 km til Narvik. Eg var rimeleg utkvilt og klar for eit nytt lengre strekk frå Rognan til Bognes ferjekai. Strekket etter Fauske til kaien er mykje opp og ned og att og fram med mange tunellar. Minner meg om vestlandsvegene eg er van med. Sidan eg bomma med nokre minutt på ferja, vart det eit lite stopp på Joker i Storjord for både meg og bilen.

På ferja over til Skarberget hadde eg utsikt mot Lofoten og kunne studera fjella i synigom. Inn frå Skarberget ferjekai til Narvik var det rimeleg greitt. Høge fjell på austsida. Valde å ta natta på Thon-hotellet i botnen av skianlegget.

15. juni 2023: Sogndal til Steinkjer om øvre Rendalen

Arild BjørkKommenter innlegget

Eg har alltid hatt lyst til å sjå resten av Noreg, nord om Trondheim. Eg har vore i Bodø og Brønnøysund ved hjelp av fly, men det er noko anna å sjå Noreg frå landevegen. Etter lengre tid vurdering kom dagen. Målet var Nordkapp, men var usikker på om eg greidde det. Mykje spaning gjorde at eg stod opp før hanen gol. I 2022 oppdaga eg at eg kunne nytte bilkamera i min 2022 Byd Tang til å ta vare på minnene. Som du ser av videoane er kvaliteten under pari, men for meg friskar videoane opp minnet. Eg ser noko heilt anna for meg enn det du vil gjere. Kan til tider minnast det eg lytta på einskilde stadar.

Over Sognefjellet var det roleg med ein liten stopp på Lom for handle proviant. Sidan eg ikkje hadde vore over Ringebufjellet før, valde eg å legge turen om Ringebufjellet og Koppang før Røros. Det blei ein liten pause på Ringebufjellet for å ta inn utsikta. Her er det eit anna landskap enn eg er vant med. I Koppang vart det ein litt lengre ladestopp og vandring i sentrum. Veret var upåklageleg, sol og blå himmel. Opp over Rendalen til Røros for nok ei lading og planlegging. Valde å ta turen om Tydal, forbi Selbu og ut på E6 ved Hell for å følgje vegen nordover til Steinkjer. Det vart ein lang dag bak rattet til min 2022 Byd Tang. Takka vere flott ver, flott natur saman med jamne pausar og vandring medan bilen lada, vart belastinga minska. Eg saknar ikkje fosilbilane, med dei vart det for lite stopp og for korte pausar.

Gestapo eller Schutzstaffel (SS)

Arild BjørkKommenter innlegget

Skreiv for over vel eitt år tilbake at historie gjentek seg og følgjer med på det som skjer over dammen. Eg såg over sist hending fleire gonger. Ein føderal tilsett bar vekk våpenet offeret hadde lov å bere. Offeret var overmanna av fleire føderale tilsette, dei hadde full kontroll. Likevel var det ein eller fleire av dei føderalt tilsette som valde å skyte, rettare sagt avlive, offeret med 10 skot. Ei regelrett henretting utan dom.

Det som skjedde på 30-talet sørom Noreg, hender i dag hos ein av våre allierte. Eg har vore litt i tvil om eg skulle klassifisere den offentlege tenesta som Gestapo eller SS, men etter å lese nærare på fleire oppslagsverk, er eg framleis i uvissa. Gestapo, eit hemmeleg politi, virkar noko fjernare. Likskapen går mest på at det ser ut som dagens teneste har dei same frie tøylene til å gjere kva som helst utan konsekvensar:

The Gestapo operated without civil restraints. It had the authority of “preventive arrest,” and its actions were not subject to judicial appeal.

Eg ser meir likskap med SS sidan det føregår rasemessig profilering saman med leiinga si totale lojalitet til dagens «Førar»:

SS men were schooled in racial hatred and admonished to harden their hearts to human suffering. Their chief “virtue” was their absolute obedience and loyalty to the Führer…

Uavhengig av Gestapo eller SS, dette er ikkje eit demokratisk land verdig, ein kan fort ende opp med ein politistat.

Oppgradering frå versjon 7 til 8 av OpenMediaVault

Arild BjørkKommenter innlegget

Har hatt gåande server med OpenMediaVault i 7 år no. Tidlegare oppgraderingar har gått bra. I dag gjekk ikkje oppgraderinga heilt perfekt. Det første var at eg har skifta ut disken som systemet ligg på for ei stund tilbake. Det medførte at oppgraderinga ikkje kunne plassere oppstartslastaren. Takka vere gode tilbakemeldingar i løpet av oppgradering, var det enkelt å løyse opp utfordringa med føreslegen kommando. Deretter gav eg kommandoen reboot og systemet starta på nytt.

Alt kom tilsynelatande opp att som normalt. Eg skulle logge meg på nettlesargrensesnittet, men her fekk eg ei kort feilmelding med 502 OK. Uansett kva eg gjorde, kom eg ikkje inn. Brukarnamn og passord var korrekt, ja. Eg prøvde å leite i loggar, men fann ikkje noko som var til hjelp. Må nok innrømme at lesing av loggar ikkje er noko eg gjer ofte. Av gamal vane gjekk eg vidare til foruma til OpenMediaVault. Slike forum er ei gullgruve uansett system eller applikasjon dei støttar. Etter nokre kjappe søk fann eg liknande historiar som peikte på konfigurasjonen av php og nginx. Det vart tilrådd å køyre eit par kommandoar for å sjekke og rydde opp:

omv-salt deploy run nginx phpfpm
nginx -t

Ser ut til at dette retta problema, no får eg til å logge inn i nettlesargrensesnittet.

Avansert sikring av dine data hjå Apple

Arild BjørkKommenter innlegget

Etter at Google skaut seg sjølv i foten med desemberoppdatering av Android til min Google Pixel 8, fullførte eg overgangen i romjula. No er eg også takka vere Microsoft med sitt eige skot i foten, Windows Recall, enda opp i Apple-universet. Ei sanning med modifikasjon, sidan den kraftige, mobile arbeidsstasjonen min framleis køyrer Ubuntu 24.04. Uansett Google og Microsoft har mildt sagt sett i skammekroken.

Etter å ha vore borte frå iOS eit par års tid, er det litt å setje seg inn i att, men det tok ikkje langt tid før eg vart varm i trøya. Nett som å sykle, ein gløymer ikkje det så lett heller.

Det siste eg har teke titt på er «avansert databeskyttelse«, ei ekstra sikring av mine data der Apple ikkje har nøklane. Denne sida gir deg ei oversikt over skilnaden mellom standard og avansert sikring. Der det står at nøkkellagring er handtert av godkjente einingar, betyr det at Apple ikkje har nøkkelen som kan låse opp data/informasjon. Som du ser av tabellen blir ein god del meir informasjon sikra ved å slå på avansert databeskyttelse.

Den enklaste måten å aktivere det på er å spørje familemedlem og/eller venn om dei kan vere din gjenopprettingskontakt. For eigen del valde eg å opprette ein gjenopprettingsnøkkel som eg tek vare på ein sikker plass.

Nødvendig, men blir 10 år tilbakesteg

Arild BjørkKommenter innlegget

Vel fem år sidan var det det juridiske som var problemet med skytenester frå over dammen. No er det historien som gjentek seg med eit totalitært styresett som gjer kva det vil. Utestenger personar pga av deira arbeid for f.eks. Den Internasjonale Straffedomstol (ICC) eller nektar innreise for personar som har jobba med lovverket for digitale tenester i Europa eller fridom.

Danmark er i søkelyset sidan Grønland er ettertrakta. Eineveldet kan finne på å be om at tilgangen til amerikanske skytenester blir stengt for (offentlege etatar i) Danmark. Blir du utestengt frå Microsoft ryk både kontorstøtta og alle autentisering med tilgangsstyring for det økosystemet og alt som det er knytt til. I tillegg må vi ikkje gløyme alle produkt som verksemda eller offentleg etat har køyrande i skyplattformen Azure til Microsoft. I tillegg kjem alt det andre som kan ligge i Google (Cloud) og Amazon (Web Services).

Kva skjer om kontorverktøy og driftsplattformane dine forsvinn?

Danmark førebur seg, men eg kan ikkje minnast at Noreg har starta noko tilsvarande. Det må vi gjere. Vi er snart ferdig med det første året til tyrannen. Han har tre år att og kan finne på mykje. Vi må gå utifrå at liknande arvtakarar vil ta over og halde fram på same måte. Med mindre vi vil velje å ikkje stå side ved side med Danmark i konflikten rundt Grønland, må vi snarast setje i gong same arbeid. Å vente meinar eg ikkje er eit alternativ.

Utfrå artikkelen ser at ein baserer seg på Ubuntu Linux som operativsystem. Operativsystemet vil ikkje skape utfordringar for brukaren. Det liknar mykje på Windows eller MacOS og kan konfigurerast slik at overgang knapt blir merka. Microsoft Outlook erstattet med e-postklienten Evolution. Nyttar Evolution sjølv og den liknar mykje på den tradisjonelle Microsoft Outlook. Office-pakken med blant annet teksthandsaming og rekneark er bytt ut med LibreOffice. Allereie her treff ein på den store mangelen. Det som er valt har ingen samarbeidsfunksjon som Microsoft 365 eller Google Workspace. Du kan berre gløyme samarbeid og samskriving i same dokument. I tillegg ser eg ikkje noko samarbeidsklient som Microsoft 365. I korte trekk er mi vurdering at denne løysinga som er valt er noko som set ein ti år tilbake i tid. Det vil vere ei ulempe, men utviklinga som har skjedd over dammen det siste ti-året tilseier at vi no ikkje lenger kan sjå mellom fingrane. Mafiastaten er fødd og vi skulle vore sjølvstendige for år sidan.

Kan legge til at det finst løysingar som t.d. Nextcloud eller Owncloud for samarbeid tilsvarande Microsoft 365 og Google Workspace, som gir oss fullt rådevelde for våre data. Ser med spaning fram til utviklinga i Danmark og for den del Tyskland. Håpar at Noreg vaknar og førebur seg på same måte.

Snart kan vi gløyme å halde noko privat

Arild BjørkKommenter innlegget

Dei siste 5 åra har blitt meir og meir dystopiske. Fana mange går bak er å trygge ungane (for ein kvar pris). Vel og bra det, men ikkje når framlegg til tiltak er totalt fråkopla gode, uavhengige konsekvensvurderingar. Ein risikerer å kaste babyen ut med badevatnet.

Storbritania innførte alderverifikasjon tidlegare i år, det skapte rabalder og bruken av virtuelle private nettverk (VPN) skaut i veret slik at ein kunne aksessere sider via land som ikkje hadde alderverifikasjon. Det vart lansert ei underskriftskampanje for å få trekt tilbake denne lova. No skulle dette opp til debatt, men villfarne politikarar kjem med nye forslag som vil fjerne alle innbyggarar sin rett til privatliv. Sjølve framlegget kan du lese i sin heilheit her.

The amendment text specifies that any “relevant device supplied for use in the UK must have installed tamper-proof system software which is highly effective at preventing the recording, transmitting (by any means, including livestreaming) and viewing of CSAM using that device.”

Framlegget krev at brukaren sine einingar må få installert programvare som undersøker alt på eininga for å søke etter ulovleg innhald. Med andre ord konstant overvaking av all privat kommunikasjon, media og filer under dekke av å skjerme og trygge ungane. I artikkelen blir det peikt på:

The latest figures from German law enforcement offer a clear warning about the risks of expanding this type of surveillance: in 2024, nearly half of all CSAM scanning tips received by Germany were errors.

Det er ein skremmande andel og viser at mange uskuldige får eit søkelys urettmessig retta mot seg. Jamvel om ein er uskuldig kan ein i nærmiljøet verta brennmerka resten av livet. Ein må ikkje gløyme at mange vil kunne meine at der det har vore røyk, har det vore eld.

La oss leike oss med tanken at overvaking er heilt greitt. Eg og du har ikkje noko å skjule? Reknar med at telefonen din har kamera, nett som min. I tida ungane vaks opp tok eg mange bilete og videoar. Bilete og videoklipp frå gleda av å bade (nakne) i badekaret, blir tørka etter bading, ungane vandrande på stranda meir eller mindre nakne, leikande i sjøkanten. Slike bilete og videoklipp vil ikkje eit automatisert system kunne sjå skilnad på i høve det ein vil til livs. Ditt private liv er (ofte) knytt til nokre (få) store leverandørar som blir pålagd å handheve overvakinga. Dei har ikkje tid til å finvurdere dine minner. Triggar systemet på eit eller nokre få, vil din konto bli låst og sletta. Om ikkje du har kopi av bileta og videoklippa lokalt, vil du aldri få sjå minna igjen. Alle minner, musikk, underhaldning, litteratur, abonnement, programvare og personlege dokument med meir knytt til konto(ane) går tapt.

I dei siste åra er fokuset å gjere alt for ungane, men i ei verd stadig meir polarisert, vil det neste bli dine meingar eller politisk ståstad?

Her kan du lese meir om pastor Martin Niemoeller.

«Vegen til helvete er brulagd med dei beste intensjonar» blir tilskrive Bernhard av Clairvaux. Sjølv gode intensjoner kan føre til negative konsekvensar om ein ikkje gjer gjenomtenkte val. Ordtaket er eit varsel mot å undervurdere ansvar og konsekvensar av sine handlingar. Ei evne eg oppfattar fleire og fleire virkar ikkje å ha, vil eller kunne bruke.