Category Archives: Ymse

Monty Python, kor vart de av?

Eg trudde ikkje mine eigne øyre eller auge når eg såg dette innslaget på CNN:

I Storbritannia er det innført ein ny regel som forbyr reklame å spele på stereotypar av kjønn eller kjønnsmøster ein meiner kan vere skadande eller vesentleg krenkande. Tanken bak er at innbyggarane ikkje skal føle seg bundne i kjønnsrollemønster, men eg stiller spørsmål om slike reglar kan handhevast sidan dei virkar for lite objektive. Forbudet mot desse to reklamefilmane forstår ikkje eg, men det viser at eg som mann ikkje blir krenka. Eg har humor.

I reklamen for smørjeosten er det to nybakte familiefedre som forgløymer seg litt. Dei set ungane på eit saktegåande transportbelte for matrettar som går rundt i lokalet når dei blir frista av eit par skiver og nyt eit par bitar. Ifølgje intervjuobjekt fekk reklamen 130 klager forbi ein meinte reklamen spelte på at menn ikkje kunne ta vare på ungar. Ein kan ikkje spele på slike stereotypar at menn eller for den del kvinner ikkje kan ta vare på sine ungar….

  • Kven har ikkje forgløymt seg litt med ungane rundt seg?

I den andre reklamen for VW e-Golf la eg ikkje merka til at det utfordra stereotypar. Det er tre illustrasjonar på det å flytte grenser. I den første ser ein det eg oppfattar som eit par i eit telt. Kvinna søv og mannen lukkar teltet medan kamera zoomar ut, slik at vi ser at teltet heng i ein vertikal fjellvegg. I den andre scena ser vi to karar i ein romstasjon som flyt vektlaust rundt medan dei arbeidar. I den siste ser vi ein mannleg idrettsutøvar med kunstig fot som hoppar lengde. Som ei avslutning på desse tre scene kjem teksten «we can achieve anything» fram. Deretter endrar det seg til bilete av ei kvinne som sit på ein parkbenk, ved ein veg og les ei bok. Ved sida av ho står ei barnevogn. I bakgrunn kjem ein VW e-Golf inn i bilete, lydlaust, og glir forbi uten at kvinna ser på bilen. I etterkant løfter ho blikket som om ho har registrert eit vindsus av at noko som passerte. Det er stille ellers. Ungen i barnevogna vaknar ikkje. Alt er harmonisk og roleg og ein klipper til bilen som paserte med teksten «The 100% electric e-Golf». Eg sit og lurer på kva som var problemet med reklamen.

  • Kan nokon fortelje meg kva for skadeleg kjønnsrollemønster annonsa spelte på?

Eg trudde at Monty Python hadde løyst opp i den attekneppa haldninga i Storbritannia for lenge sidan. Det er tydeleg at Storbritannia på nytt treng nokon som kan harsellere med stereotypar og kome med ironiske og satiriske spark i alle retningar.

Vil du vera med, ikkje sov …!

Eg registrerer at (lokal)pressa klagar på reduksjon av distribusjon sidan ein reduserer postomberinga. Eit lett gjenkjenneleg parti heng seg på denne klagesangen. Men det er ikkje slik at alt skal vere slik det var. Postombering var ein gong i tida viktig. Alt vi fekk av informasjon kom på papir: Postkort, brev, reklame, rekningar, aviser, ukeblad, magasin, teikneseriar osv. Av det eg har lista opp er det berre litt reklame som kjem i postkassen min. Postkort og brev sender eg ikkje. E-post, chat, SMS og ein telefon i ny og ne har teke over dei siste 20 åra. Er det noko viktig frå det offentlege får eg post i den Digitale Postkasse. Skattemeldinga ligg i Altinn. Rekningar kjem på e-post eller i nettbanken. Ein kan ikkje oppretthalde tenester berre for at det er kjekt. Like lite som ein kan satse på at bensin og diesel vil være alternativet i framtida. Alt er i endring heile tida.

For min del består post i å bere reklamen frå postkassen og kanskje nett sjå over han før eg legg han i den blå/papir papirbosset når eg kjem heim, etter ein 200 meters gåtur. Ja, eg kunne ha sett opp ein klisterlappe på postkassen, men det virkar som dette løyser seg sjølv.

I eit miljø- og for den del økonomiperspektiv er det ikkje forsvarleg at vi på død og liv skal behalde ein ombering kvar dag. Bilane blir meir miljøvenlege, men kvifor skal vi fylle vegane med bilar som berre flyttar luft. Papir er ikkje lenger det primære «transportmiddel» for informasjon. Eg ser det som tullete å trykke informasjon på papir berre for å kaste det i søppelet. Den digitale alderen er over oss og nokre mediehus har teke omsyn til dette, jf. Nettavisen og lokalt Porten i Årdal.

Dei som sit att på gjerdet er dei gamle tradisjonelle, konservative bakstrevarane. Greit nok at dei har fått appar til å lese avisene på, men på eit nettbrett er det ikkje bra. Det er heller ikkje bra på e-pages.dk på PC. Intet er designa med digital presentasjon i tankane. Dei tvingar deg til avis-formatet som det skal zoomast på. Når du skal over i artikkelmodus, blir presentasjonen elendig. Det verste eg veit er animerte billedseriar som blafrar forbi i artikkelen. Eg saknar ein spaltelayout som gjer at det er lett å lese fordi auga ikkje treng å bevege seg over heile nettbrettet. Små artiklar og meldingar blir merkeleg presenterte. Appane ber preg av det vi kallar «venstrehåndsarbeid» og brukaropplevinga blir deretter. Eg vil vere så frekk å hevde at det virkar som dei brukar dårlege løysingar som verkemiddel til å få med seg abonnentane i klagesongen sin.

Den tradisjonelle pressa må ta seg i nakken og tilpassa seg istadenfor å gråte over ei tapt tid. Slik dei turer fram no grev dei si eiga grav. Istadenfor å tilpasse seg tida, grev dei skyttargraver og stablar sandsekker i ein krig som er fånyttes.

Musikk og filmindustrien var trege på avtrekkaren rundt tusenårskiftet, men med Spotify, Tidal, Netflix, iTunes, Google Play og utallige kanalar som gir deg tilgang til store bibliotek når det passar deg har det vorte svært bra. Ingen saknar videosjappa og movieboxen frå 80-talet, eller?

Kor langt kan eit land søkke?

Tenkte eg skulle skrive vel og lenge om kva eg meiner om ein verdsleiar, men eg orkar ikkje. Kvar ein oppegåande person skjønar kva eg meinar. For at det ikkje skal dukke opp i søk nemner eg ikkje namn.

Det er ein person som skulle tilsette dei beste av dei beste, handsamar sine medarbeidar og etatar som drit, undergrev den frie pressa. Gamle alierte, som har kjempa side om side med landet i konfliktar, naboar og handelspartnarar er svikarar. Despotar og diktatorar vert klappa på skuldra og sett opp til.

Personen har ein diktator i magen og formidlar løgn og propaganda som går det tredje rikets leiar og propagandaminister ein høg gang. Mogleg eg ser eit snev av raseidelogi også. Partiet vedkomande representerer har kapitulert. Med mindre representanten ikkje tek attval, er dei redusert til ein gjeng med virvellause dyr.

Eg hadde aldri trudd dette om landet, men eg innser at eit kvart land kan skli over i det autoritære når tilhøva er til stades. Det viser kor viktig det er for alle å stemma ved val. Du veit aldri når demokratiet blir utfordra og om det kan gå tapt.

Bakstrevarar og reaksjonære

Eg trudde det var over, men no har bakstrevarane nok ein gong teke ein runde mot DAB og for FM. Dette lignar på det same peset som nødnettet vart utsett for i lang tid. Der har det ikkje vore å mykje styr dei siste åra som eg kan minnast.

Litt bakgrunn

Eg har køyrt bil i 30 år, hatt ungar dei siste 19 åra. Eg har levd med FM og radio frå den tida ein berre hadde NRK (P1). Eg hugsar innføringa av P2 og P3 og kommersielle radiokanalar. Eg bur i eit grisgrendt strøk med vanskeleg topografi. Den einaste kanalen vi fekk inn OK var NRK P1 på ordinært utstyr. P2 kom seg, men P3 og P4 og lokalradioar var ikkje til å lytte på over FM på ordinært utstyr. Radioen heime har så godt som stått fast på NRK P1 (Sogn og Fjordane).

I bil har radiolytting på FM marginal som følgje av mykje bortfall og radiostøy. NRK P1 har vore kanalen sidan den var best utbygd, men eg høyrde for det meste på kassett, minidisk og seinare MP3.

Eg har hatt DAB i bilane mine i mange år no, både fabrikkmontert og adapter montert av lokal radioforretning. Eg har ikkje montert noko sjølv og overlet slikt til fagfolk.

Mottak

Erfaringane mine med mottak når eg køyrer rundt i Noregs land er at DAB er langt betre i høve mottaket med FM. Radiostøy og dårleg mottak er ikkje eit problem lenger. Dekninga opplever eg som særdeles god i 2018. Ikkje alle tunnelar hadde FM-sendarar (NRK P1) før, men det er minst like bra med DAB i dag.

I sommar har eg vore turar i Jostedalen (til Styggevatnet), til Sverige via Sandvika og Oslofjordtunnelen og tilbake via Oslo samt i Møre og Romsdal. På turane høyrde vi mykje på radio.

  1. For Jostedalen sin del gav DAB seg når ein svinga opp frå Fåbergstølen mot Styggevatnet, heilt inne i dalen. Det skal nemnast at her er til og med mottaket på Telenor mobil dødt.
  2. På turen til Sandvika og Oslo har eg ikkje minne om problem når det vart lytta på radio.
  3. På turen til Møre og Romsdal køyrde vi via Eid mot Folkestad, men svinga av i Botnavika for å køyre til Fyrde og følgde E39 mot Volda. Vi køyrde den undersjøisk tunnelen mot øyene rundt Fosnavåg og besøkte Runde, Remøya, Leinøya, Nerlandsøya, Gurksøy, Dimnøya og Hareidlandet. Neste dag var det ferje frå Hareid. Vi tok turen ut på øyene Giske, Valderøya og Vigra utanfor Ålesund. Godøya droppa vi sidan det var arbeid i den undersjøiske tunnelen med opp til 2 timars ventetid. Etter å ha handla ferskt bakst på ei lite bakeri på Roald, snudde vi tilbake til Ellingsøy for å køyre inn til Tennfjord og vidare til Brattvåg, for ferje til Midøya. Her køyrde vi på nordsida øya og Otrøya for å ta ferje til Moralsvågen fergekai og kome til Molde. Neste dag blei det ein rundtur via Malme ut til Bud og nordsida mot Hustadvika til Vevang og over Atlanterhavsvegen til Kristiansund. Tilbake køyrde vi riksveg 70 til Molde. Siste dagen køyrde vi frå Molde til Vestnes. På Sjøholt tok vi av til Stordal og ferje Liabygda – Stranda tilbake til Hellesylt, Hornindal, Stryn, Utviksfjellet og heim. I løpet av heile turen beit eg meg merke til at det var nokre sekundars bortfall frå Botnavika (ca 8 km før Folkestad) inn Austfjorden mot Fyrde. Eg trur det skjedde 3 – 4 gonger. Her kan dei lokale gi beskjed slik at Norkring kan sjekke og justere sendarane sine slik at mottaket blir optimalt.

Tilbod

Radiotilbodet på FM var dårleg her punktum. Med godviljen hadde vi 4 rikskanalar og gjerne eit par lokalradioar. På DAB har det endra seg totalt: https://radio.no/radiokanaler-pa-dab/.

Før DAB var radio ikkje aktuelt for ungane. På radio var det berre kjedelege program. Med DAB har dei funne sine nisjekanalar. NRK mp3, P5 Hits og P6 Rock er dei mest populære når dei er med. Ja, det hender eg slår over på P6 Rock når eg er aleine i bilen 😉

Når vi er på tur under store sportsarrangement, er vi ikkje lenger avgrensa til det NRK P1, P2 eller P3 sender. No har vi eigen kanal, NRK Sport, som sender sportsarrangementa eller tek over for NRK P1-3-kanalane. Vil eg høyre nyhende, utan å vere slave av klokka for å treffe sendinga presis på timen, kan eg slå berre slå over på NRK Nyheter.

Med DAB har alle fått eit omfattande tilbod av radiokanalar. Eg har ikkje gjort meg kjent med alle, men det at ungane har byrja å lytte på radio har utvida min radiohorisont. Der eg var fast på NRK P1, er eg no ikkje like lojal. Når det er sagt, så slit eg framleis med reklameinnslag på kommersielle kanalar. Desse blir ofte veldig masande.

Oppsummering

Med ordinært utstyr er mottak betre enn FM og utvalet mykje større. Det forundrar meg at bakstrevarane romantiserer eit analogt sendesystem som sløste med radiofrekvensar. Teknologien endrar seg. Ingen vil vel tilbake til analoge TV-signal. Frå tid til anna må ein må ta val og når ein har teke eit val, gjer ein det beste ut av det. Å vere bakstreversk eller reaksjonær fører oss ikkje framover. Radiovanane hos oss har endra seg – i positiv retning – som følgje av DAB.

Adjø tradisjonell TV

appletvEg har vore innom det meste. På 80-talet og utover var det parabol med innslag av bakkesendar som regjerte. TV via fiber tok eg aldri sjansen på. Det var rett og slett for dyrt. I tillegg var tilbakemeldingane heromkring så dårlege at det uansett ikkje hadde vore aktuelt.

I ungdomen var det spanande å få inn noko meir enn NRK, men etter kvart har det vorte mindre og mindre interessant. Eg har aldri hatt behovet for 57 kanalar med ingen ting på. Om so var, gav det seg etter 1 veke på 80-talet. Å betale for ein pakke med mange kanalar gav eg opp for ein del år sidan, nokre få kanalar fekk greie seg.

I vinter kvitta eg med det tradisjonelle tv-abonnement, og kan no berre få inn NRK via RiksTV. Eg ville gå utanom tradisjonelle TV-distributørane og rett på leverandørane. Det skal vere opp til meg kva eg vil sjå på. Eg vil ikkje koma til ein ferdigdekka meny med kanalar, der over halvparten er så godt som uinteressante. Eg vil teikne meg for eit abonnement med leverandør på nokre månadar med enkel på og avmelding. Eg treng ikkje meir enn eit par månadar med Amazon Prime når vil sjå siste serie av Grand Tour med Clarkson, May og Hammond.

AppleTV gjer det leikande lett både med betalt og og gratis tilbod (f. eks. Youtube). OK, eg må ha ein PC til å setje opp kontoen. For meg er det enklast og sikrast. Det beste av alt med den nye TV-kvardagen er at eg får tilgang til programarkivet til leverandørane. Er det eit program eller episode i ein programserie eg ikkje har fått med meg, er det berre å sjå det når det passar meg.

Programarkivet til leverandørane varierer i omfang og kvalitet, men kanskje det viktigaste med endringa er at eg (og famlien) får tilgang til arkivet til NRK. Det er då du skjønar at lisensen faktisk er verd pengane. App’en til NRK er glimrande, spoling i direktesending problemfri. Du kan hoppe inn når som helst dei siste 3 timane i sendeskjema. Har programmet starta, tilbyr app’en å starte frå byrjinga av programmet eller gå direkte inn på sendinga som pågår. Ein treng ikkje følgje klokka med milimeterjustis for å få med seg programmet. Vi kan ta ein tur i det fine veret og sjå programmet ein anna dag.

Opel Antara lyshack

antara_hackKøyrer av og til rundt i ein 2009-modell Opel Antara. I forhold til andre bilar eg har køyrt har Opel eller EU lagt inn ei «felle» for oss nordmenn. Auto-innstillinga er avhengig av lysnivået. Er det dagslys, vil ikkje lyset på Opelen kome på. Van som eg er med bilar med automatisk køyrelys, byrja dette å irritere meg.

Ei løysing ville vore å be verkstaden kople om, men slik vil kosta litt. Ei anna løysing var å lokalisere lysfølaren og dekke han til. Etter å studert dasjbordet nokre gonger, fekk eg mistanken til ei lita halvkule som stikk opp på midtkonsollen. Eg leitte fram svart tape i verktøykassen og dekka ho med nokre små lappar.

Trikset med tape fungerte aldeles glimrande. Sidan lysfølaren no er dekka til og angir mørke heile tida, virkar auto-innstillinga slik eg vil at ho skal virke og ikkje korleis Opel eller EU vil. Til høgre ser du bilete av hacken.