Tur: Nyastølen inn Eitrebotn til Kjeringafjell

Eitrebotn-Kjeringafjell-000Kjeringafjell kan nåast frå både Henjadalen og Kleppa. Frå vest når du Kjeringafjell frå Huksdalen. Stølen Nyastølen ligg rett under vestlia til Kjeringafjell. Eg har sett opp lia og for meg ser det ut til å vere den kortaste, og brattaste vegen opp. Vil du heller fordele stigninga over eit lenger stykke, vil det være naturleg å gå inn Eitrebotn.

På Nyastølen går du gjennom tunet og følgjer stiar/dyretrakk inn Eitrebotn. Nordom deg vil du ha Kaldekletten på 1360 moh og sørom Kjeringafjell på 1314 moh. Stiane/dyretrakka blir svakare og spredd innover botnen. Når du er innkomen, skal du gå opp på bandet mellom Eitrebotnen og Friksdalen. Når du ser ned i Friksdalen, snur du deg i sør-vestleg retning og går opp Kjeringafjell. Hovudelen av stigninga på turen tek du får inst i Eitrebotnet og opp Kjeringafjell.

Eit tips til rundtur er å køyre vegen i Huksdalen, fram til der tømmerbilane snudde, og parkere. Du følgjer vegen til endes til fots, går opp til Nyastølen, inn Eitrebotn og opp på Kjeringafjell. Returen går du i retning Discohola eller Fagreggi, ned til Dalsete og deretter ned til vegen i Huksdalen og tilbake til der du parkerte bilen.

Turen til Kjeringafjell er delt i to deler:

  1. Etter vegen inn Huksdalen
  2. Nyastølen
  3. Nyastølen til Kjeringafjell. Bilete og video kjem først etter anleggsarbeidet er ferdig.

Tur: Nordtoppen av Stav

Stav nordspiss 023

Med utgangspunkt i Stavsete vil du ved å svinge nordvestover, opp lia mot Stavafjellet, kome til det eg anser for å vere den mest spektakulere oppturen i Leikanger.

Frå Stavsete følgjer du eit rekkje/sti opp over mot Stavafjellet frå det vestlegast sælet. Omtrent halvveges opp i lia forsvinn det, men du held berre fram oppover. Den første knubben du går opp på ligg på 1168 moh og deretter er det å jobbe seg fram, i nordleg retning, til Stavafjellet på ca 1400 moh.

Her startar den store utfordringa. Mellom Stavafjellet og nordtoppen på Stav går det ei egg. Denne eggja var grensa mellom Leikanger og Balestrand kommune. Etter kvart som du nærmar deg Stav blir ho smalare. På det smalaste er egga 3 meter breid og loddrett på kvar side. På nordsida vil du  falle inn i gamle Balestrand kommune. På sørsida ned i steinur i gamle Leikanger kommune. Her gjeld det å ha stålnerver og la tankane svive rundt noko heilt anna.

Eg gjorde nokre forsøk, men kom berre eit stykke inn på det smale partiet før det låste seg mentalt. Ein del av meg bad meg om å halde fram, men delen som styrte beina protesterte vilt og eg vart ståande frosen i ein posisjon. Det enda med at eg fann det best å setje meg ned og heller krabbe eit stykke tilbake. Det var heller ikkje hjelp at eg på veg tilbake til sikrare posisjon, trakka på ei stor helle som balanserte og vippa litt. Restane av mot fordufta som dogg i sommarsol.

20.08.2020 valde eg på nytt å utfordre mine demonar. Ja, det er 6 år sidan forrige forsøk, men eg har valt å halde meg vekke frå anleggsområdet under kraftutbygginga. No når utbygginga snart er ferdig, var det på tide å med eit nytt forsøk, med støtte av gode kollegaer i Digitaliseringsdirektoratet.

Før kryssinga valde vi taktikk. Eg gav meg sjølv «skylappar» mot nord og konsentrerte meg om personen som gjekk framfor. Etter ei vellukka traversering av eggja eller «Stavabrui», kom eg opp på nordspissen av Stav. Toppen er flat og vid. Skal du få utsikt må du gå til ytterkantane i alle retningar. A gå rundt den vesle varden er ikkje nok. Etter brui var toppen eit lite antiklimaks.

Tilbake til dei med aversjonar mot høgder, fins det alternativ. Ein halde seg nedom Stavabrui og gå mot sørspissen av Stav og kome seg opp på nordspissen frå sør-/vestsida. Som du ser av bilete slepp du å gå på ei skarp egg:

Engjasete-Hella-039

Turen til nordtoppen av Stav via Stavafjellet er delt i tre deler:

  1. Etter vegen inn Huksdalen
  2. Stavsete
  3. Stavsete til eggja mellom Stavafjellet og Stav

Tur: Skarholten

Skarholten 035

Skarholten er eit av dei høgaste punkta i Leikanger kommune på 1543 høgdemeter. Fjelltoppen ligg i nordaustleg del av kommunen, nord for vassreservane våre.

Den enklaste måten å gå til Skarholten er via Huks-/Grindsdalen der du går fram til Stavatjørni før du går opp ryggen til Skarholten. Stavatjørni ligg på ca 1000 høgdemeter og du går borti i lia til aust for vatnet og følgjer eit tydeleg rekkje/sti oppover eit stykke. 500 meter opp i lia blir det meir utydeleg, men det er enkelt å følgje ryggen oppover. Cluet er å følgje gras og mose oppover til du kjem til «steinørkenen». På den første delen av stigning er det lurt å halde seg i nordleg del av ryggen. Går du for tett på Fossadalen, i sør for Skarholten, vil du risikere å gå litt opp og ned. Det er betre å halde ei jamn stigning oppover enn å tape høgdemeter.

Når du er i starten på «steinørkenen», vil du legge merke til områder med snøkvit kvartstein. Mot slutten kan du ta ein titt ned i Fossadalen og går du over på nordleg side av ryggen kan du sjå ned i Ryssebotn og bort på Ryssebotnrana. I austleg ende av Ryssebotnrana, som ligg nord for Skarholten, kan du skimte varden på 1604 høgdemeter. Det er «tre-punkten» der grensa mellom Balestrand, Sogndal og Leikanger kommune møtes. Omtrent rett aust for Skarholten, bak vestlege delen av Myrdalsbreen, kan du skimte varden på 1570 høgdemeter der grensa mellom Sogndal og Leikanger kommune møtes. Om du kunne ha gått ned breen på baksida av varden, ville du kome ned i Gunvordalen i Sogndal kommune. Vender du deg gradvis mot sør har du utsyn over Myrdals- og Voggesbreen i søraust. Nedanfor Voggebreen kan du skimte Friksdal. Vest for Friksdal ser du heim Friksdalseggi mot Kaldekletten og Kjeringafjell.

Du må rekne med 3 til 4 timar på turen opp til Skarholten. Eg parkerte i nærleiken av Myklebru og brukte noko under 3 timar. Hadde eg parkert heilt heime ved den gamle skytebana, reknar eg med at det ville teke 4 timar og 30 minutt. Når eg no kjenner ruta, kan eg nok korte ned på gangtida noko. Første gongen blir det ofte pausar for å vurdere alterative trasear.

Etter bileta mine skal det ikkje vere store utfordringa å gå nord om breen og bort til Synnevaskjer, ned Trastadalen og heim Henjadalen. Vel du ein slik tur må du setje av ein heil dag og ta med godt med niste og godsaker. Drikke kan du fylle mange stadar på turen.

Turen til Skarholten er delt i fire deler:

  1. Etter vegen inn Huksdalen
  2. Stavsete
  3. Stavsete til Stavatjørni
  4. Stavatjørni til Skarholten

Tur: Stavatjørni

Oversiktsbilete
Stavatjørni under med Stav, Stavafjellet og Sevrisbotn i horisonten

Stavatjørni ligg nesten til endes i Grindsdalen på ca 1000 meter over havet. Du har berre eit lite stykke att å gå nordover før du er på veg ned i Strupen og Rommedal.

Turen fram dalen frå Stavsete går i eit flott, ope turterreng. Sauene har gått opp eit tydeleg rekkje eller sti heilt fram. For å kome inn på stien går du opp til den vestlegaste hytta, gråblå på bileta og tek 90 grader mot høgre, passerer nokre gamle steinmurar og så er du meir eller mindre på stien. Den første bakken er kort før det flatar ut frametter dalen.

På austsida av elva, framover dalen frå Stavsete vil du sjå Kaldekletten, nord for Kjeringafjell. Nord om Kaldekletten ha du Svinadalen, Svinadalseggi, Fossadalen og til slutt Skarholten. I vest kan du sjå nordspissen av Stav, Stavafjellet, Sevrisbotn og Husbyggjefjellet. I nord/nordvestleg retning ser du Romhesten. På toppen av desse fjella går grensa mellom Leikanger og Balestrand.

Dalen er ein stor U-dal og sidene innbyr til turar. Her er det mange toppar som er lett tilgjengelege. Dyrelivet på sommaren er spredte sauer og det er lett å gå på ryper opp etter sidene. Desse luringane kan setje eit støkk i deg sidan dei først lettar når du nesten kan trakke på dei.

Turen fram til Stavatjørni passar ypperleg som ein litt lengre tur for nybyrjarar og familiar. Betal 50 i bompengar og køyr eit stykke fram Huksdalen. Det er ein klar fordel om du har bil med noko bakkeklering. Vassflasker kan fyllast der elva kjem ned frå Gildalen, Stavsete eller i elva frametter dalen. På Stavsete passar det med ein liten rast før ein går dei ca 2,5 siste kilometerane som berre stig 200 høgdemeter fram til Stavatjørni. Ved vatnet tek du ein lengre rast. Her er det ingen mobildekning og roen senkar seg fort.

Turen til Stavatjørni er delt i tre deler:

  1. Etter vegen inn Huksdalen
  2. Stavsete
  3. Stavsete til Stavatjørni

Tur: Grinde til Myklebru

Skogsveg GrindsdalenGrindsdalen ligg vest om tettstadane Hermansverk og Leikanger, på vegen mot ferjekaien på Hella. Dalen har to namn. På austsida av elva heiter han Huksdalen og startar under Huke. På vestsida heiter den Grindsdalen og går frå Grinde. Den beste måten å koma seg inn dalen er på Hukesida, sidan ein kan kome seg inn forholdsvis langt med bil. Skal du fram på Grindesida har du to alternativ: sykkel eller «apostlane sine hestar».

Turen startar i krysset mellom vegen opp til Engjasete og Grindsdalen. Følgjer du vegen inn Grindsdalen endar han ut i ein skogsveg etter 400-500 meter ved eit gardsbruk. Skogsvegen er omlag 4,5 km og endar ut i skogsvegen frå Hukesida. Vegen på Grindesida er prega av å vere lite brukt. Du skal ikkje langt fram før du merkar at gamle traktorspor er på veg til å gi tapt for vegatasjon. På den siste delen har jamvel lauvskogen byrja å gjere sitt inntog. Det er sett opp namneskilt på ulike stadar langs vegen.

Dalen ligg ikkje langt frå Leikanger og sidan det er moglegheit å ta seg fram både på Grindesida og Hukesida, kan det vere ein ide å ta turen på sykkel. Sidan dette er skogsvegar må ha ein god hybrid- eller terrengsykkel. Girutveksling er ein absolutt fordel, om ikkje nødvendig. Vegen på Grindesida er dårlegast så eg tilrår at ein syklar fram den. Å køyre nedover i høgt og sleipt gras synes ikkje som nokon god ide. Du må rekne med å leie sykkelen på nokre parti. Det er ikkje lett å balansere og trø i høgt gras. Framme ved Myklebru, kan du trille heim Huksdalen før du returnerer inn Sognefjordvegen til Leikanger eller Hermansverk.

Tur: Gildal

Gildal-057

Gildal er ein sidedal i vestleg retning til Huksdalen. Du følgjer traktorvegen i Huksdalen nesten heilt fram. Like før enden på traktorvegen stig det ein mindre, attgrodd traktorveg opp mot Gildal. Han endar etterkvart ut i ein sti som du følgjer fram til sælet til Sjur Huke. Distansen dit er ikkje meir enn til Nyastølen på austida av Huksdalen. Mesteparten av stigninga opp til Gildal er unnagjort på dette partiet.

Om du held fram vil du etter litt kome til eit nytt sæl. Snur du deg i austleg retning vil du sjå eit sæl til. Alle sæla du har passert er av nyare dato. Går du vidare, i retning av Storebotnen, kjem du til dei gamle stølstuftene. Ifølgje det eg har blitt fortalt gjorde eit snøras ende på stølen. Elva Gildøla renn i nærleiken slik at du enkelt kan drikke eller fylle flaska før du går vidare.

Kiker du opp i vestleg retning vil du registrere Hest. For å kome dit må du krysse elva. Kor du kryssar er avhengig av vassføringa, om du ikkje vil bli blaut på beina. Uansett er turen via Gildalen eit reelt alternativ til den lange marsjen frå Engjasete til Hest. Snur du ryggen til Hest og ser austover, ut dalen vil du sjå Rjupeskar i sør til Kjeringafjell i nord.

Turen til Gildal går fint i gode joggesko, gjerne med Goretex. Område ved dei gamle stølstuftne er litt myrete.

Historiske bilete frå 2011 og 2014 av turen til Gildal delt i to deler:

  1. Etter vegen inn Huksdalen
  2. Gildal

Tur: Stavsete

Stavsete er den innerste stølen i Huks-/Grindsdalen. Etter kraftverkbygginga er det grei grusvegstandard i Huksdalen. Dei fleste type bilar skal kunne kome seg fram til området der elva Nyastøla renn ned i Stavseta. Herifrå følgjer du vegen langs elva Stavseta ca 2 km nordover. Turen har slak stigning.

Kik gjerne bortom bekkainntaket på vegen fram. Når du nærmar deg toppen på vegen, vil du sjå Stavsete, framme på høgre side. Gå ut av vegen og sikt deg inn på den vesle brua som let deg tørrskodd kryssa elva Reppa. Stavsete ligg i eit ope området under mellom anna Stav og Kaldekletten.

Går du i norvestleg retning opp på Stavafjellet kan du følgje den smale egga over på nordspissen av Stav. Etterpå kan du halde fram til sydspissen for å gå nedover til Fjærlandsfjorden langs Troeggi, forbi Vassvarden og ned til stølsområdet på Daurmalhaug og Skare for til slutt passere forbi garden Ruud og huset på Flætene og ende opp på Hella ferjekai.

Spasserer du i nordleg retning, med Stavsete i rygg, kan du halde fram mot Skar på ca 1.000 moh. Det blir ei rimeleg slak stigning frå Stavsete som ligg på ca 775 moh. Frå Skar kan du gå til Øvre Rommedal, som ligg på same høgd som Stavsete. Øvre Rommedal høyrer faktisk til gamle Leikanger kommune. Frå Øvre Rommedal skal det vere ein sti som endar nede ved Fjærlandsfjorden på Romøyri.

Eit alternativ vere å gå tilbake mot Nyastølen. Brua litt i aust/søraustleg retning frå stølsområdet. Om du ser mot Kaldekletten og Kjeringafjell, vil du kunne sjå brua. Etter at du har kome deg over Stavsete, må du opp litt for å kome over Bleiehaug, under Kaldekletten. Frå Nyastølen kjem du ned att til utgongspunktet for turen.

Når ein først har kryssa elva Stavseta, vil det vere mogleg å koma seg opp på Kaldekletten og følgje Friksdaleggi opp mot Vogge- og Myrdalsbreen. Her når du 1.543 moh på Skarholten, som ligg til vest for Myrdals- og Voggebreen. Vil du høgare skal det vere mogleg å gå frå Skarholten mot den gamle 3-punktgrensa mellom Balestrand, Sogndal og Leikanger, frå den tida Fjærland høyrde til Balestrand. Her vil du stå på det høgaste punktet i gamle Leikanger kommune på 1.604 moh, nesten 300 høgdemeter over Kjeringafjell.

Historiske bilete frå 2011 frå turen til Stavsete er delt i to deler:

  1. Etter vegen inn Huksdalen
  2. Stavsete

Tur: Nyastølen

Nyastølen er den første stølen du kan kome til etter å følgt vegen på Huke-sida nesten til endes. Etter kraftverkbygginga er det grei grusvegstandard i Huksdalen. Dei fleste type bilar skal kunne kome seg fram. Over elva, i aust, ser du nordlegaste ryggen av Kjeringafjell. Ved foten ligg Nyastølen. Opp dit er det ein tur som tilsvarar turen frå sentrumsplassen Borgaren til vegsentralen i Hagane.

Du kryssar over brua og følgjer vegen som stig kraftig oppover lia, forbi eit par bekkeinntak til kraftveret. Det er kraftigast stianinga får du i starten. Det er viktig å ikkje gå for hardt ut. Når vegen svingar til høgre, vert stigninga redusert. Før neste sving passerer du tregrensa og kan lett speide ut over dalen og ned til fjorden. Det er berre att eit par hundre meter att før du står på stølsbøen.

Bak ruvar Kjeringafjell og bak til venstre (nordaustleg) retning stig Kaldekletten. Mellom desse ligg Eitrebotn som du kan følgje inn og i enden gå i sørleg retning opp på Kjeringafjell. Eg trur det skal gå rimeleg greitt å gå rett opp sida på Kjeringafjell for å kome opp på vestre del. Det er bratt sidan ein må forsere meir enn 600 høgdemeter på relativ kort distanse. Ein vil nok merke det i beina. Det kan vere like greitt å ta nedturen via Eitrebotn etterpå.

Snur du ryggen til Kjeringafjell og ser i vestleg retning vil du sjå øvre del av Gildal. I enden ser du austre del av ryggen til Hest. Vender du gradvis mot nord ser du Sauaholten og vidare nordspissen på Stav og Stavafjellet. Under ligg Stavsete, litt høgare enn Nyastølen. Eit rundtur i Huksdalen utan for mange høgdemeter er å gå vidare nordover under Bleiehaug, ryggen som går opp til Kaldekletten, i retning Stavsete og følgje dalen heim att frå Stavsete.

Eit anna alternativ til dei som vil opp i høgda er å gå opp på Kaldekletten og følgje Friksdaleggi opp mot Vogge- og Myrdalsbreen. Her når du 1.504 moh på Skarholten, som ligg til vest for Myrdalsbreen. Vil du høgare skal det vere mogleg å gå nordover frå Skarholten mot den gamle 3-punktgrensa mellom Balestrand, Sogndal og Leikanger, frå den tida Fjærland høyrde til Balestrand. Her vil du stå på det høgaste punktet i Leikanger kommune på 1.604 moh, eller nesten 300 høgdemeter over Kjeringafjell.

Historiske bilete av turen til Nyastølen i 2011 er delt i to deler:

  1. Etter vegen inn Huksdalen
  2. Nyastølen
nyatølen_wide

Tur: Huksdalen

Huksdalen ligg vest om tettstadane Hermansverk og Leikanger på vegen mot ferjekaien på Hella. Dalen har to namn. På austsida av elva heiter han Huksdalen og startar under Huke. På vestsida heiter den Grindsdalen og går frå Grinde. Du kan kome deg fram dalen frå begge sidene, men å kome seg frå Grinde er vanskelegare enn frå Huke. Stien eller om ein kan kalla det for veg er så lite bruk at du vil måtte gå gjennom høgt gras og busker til du kjem fram til Myklebru der du kjem ut på vegen frå Huke.

Å starte frå Huke-sida er langt å føretrekkje. Her går det ein veg tilsvarande vegen fram i Henjadalen. Sidan dalen ikkje har inntak for drikkevatn er det ingen bom her. Har du ein bil med god bakkeklaring kan du køyre vel 6 km. For personbilar er det pr 24.08.12, takka vere stormen Dagmar og påfølgjande skogrydding, mogleg å køyre litt over 3 km frå det siste huset, Huksdalen 4. Nokre hundre meter før hytta/sælet ved stien opp til Dalsete kan du, i ytterkant av ein stor snuplass for tømmerbilane, parkere.  Vegen dit har vorte mykje opnare, takka vere skogryddinga, og har eit jamnt og godt dekke, i forhold til det du ser på mine bilete frå seinsommaren 2011.

Vel du å gå frå Huksdalen 4 eller frå den gamle skytebana som biletserien min startar på, må du rekne med vel 1 time ekstra marsj i forhold til å køyre 6 km inn i dalen. Ved pr 24.08.12 kunne køyre 3 km ekstra, sparar du ca 30 minutt gangtid. Eit siste alternativ er å sykle. Det er ikkje så langt frå Leikanger eller Hermansverk og som med Henjadalen er det alltid godt å ha ein sykkel for å trille mesteparten av vegen heim etter ein lang tur.

Framme ved enden av vegen er det ca 15 minutt opp til Nyastølen med Kjeringafjell kneisande bak. Rett nordover er det 30-45 minutt fram til stølen Stavsete. Mellom Nyastølen og Stavsete er det flotte, opne turområder utan store stigningar. Eller kva med å ta turen forbi Stavsete mot Skar og kanskje mot Øvre Rommedal?

For dei som ønskjer å kome opp i høgda er det fritt val både i aust og vest med Kjeringafjell, Kaldkletten, Svindalseggi, jamvel Friksdalseggi og Myrdalsbreen eller for den del gå opp Stavafjellet og til nordspissen på Stav. Frå der kan du gjerne gå over til sørspissen og gå ned Troeggi mot Vassvarden for å enda opp på Hella ferjekai.

Sidan det ikkje er trimpostar i Huksdalen, er ikkje dette ein dal som er eit førstval å ta turen i. Men Huksdalen har eit par ess opp i ermet om du har rett type bil/framkomstmiddel. Ved å køyre heilt fram kan du gå den kortaste turen til Kjeringafjell. Du går opp til Nyastølen, inn Eitrebotn og svingar sørover opp på Kjeringafjell. Ved å starte på ca 700 moh, tilsvarande litt under Sevi eller på Kallbakk over Stokksete, vil dette vere ein mindre slitsam tur enn frå Henjadalen eller Kleppa. Eit anna ess er at ein kan følgje traktorvegen opp Gildalen og halde fram mot Hest. Du vinn nokre hundre høgdemeter i forhold til Engjasete og du sparar nok ein del kilometer å gå. Totalt sett blir turen til Hest lettare. På den andre sida greier du ikkje å ta alle trimpostane i området Engjasete – Hest som inkluderer Mælen.

Historiske bilete frå 2011. Etter kraftutbygginga er det god grusveg inn dalen.