Eg kjøpte ei ny og kraftigare maskin til videoredigering. For å starte med «blanke ark», utan alt «drit» som ofte følgjer, gjorde eg ei nyinstallering av rein Window 11. Etter kvart irriterte det meg at Windows-oppdateringa ville ha inn att maskinprodusenten sine «spesielle» drivarar for grafikkortet. Dei var 2 år gamle og maskinprodusenten viste absolutt ingen teikn på å vedlikehalde dei.

Eg har leitt etter korleis eg kan forhindre at maskinprodusenten sine gamle drivarar dukkar opp att i Windows-oppdateringa. Grafikkortet fungerer fint med dei ordinære drivararane som jamnleg blir oppdaterte av produsenten av sjølve grafikkortet.

Å sørge for at programvare og drivarar er oppdatert er eit spørsmål om tryggleik samt funksjonalitet. Med ein gamal drivar går ein glipp av alle forbetringar og feilrettingar som er gjort. Eit eksempel kan vere at eit nyare spel ikkje fungerer (godt) med gamle drivarar.

Løysinga ser ut til å vere enklare enn eg forventa:

• Høgreklikk på Windows-symbolet for start-menyen
• Vel System
• Vel Avanserte systeminnstillinger
• Vel fana Maskinvare
• Klikk på Innstillinger for enhetsinstallasjon
• Svar Nei (enheten fungerer kanskje ikke som forventet)

Eg satsar på at no blir det slutt på framlegg om installering av gamle drivarar.

Kom over denne artikkelen i Digi.no, klikk på bilete og du kan lese alt:

Vedkomande har lagra 10 år med video og bilete, alt frå bryllaupsfeiring til barnedåpar som no kan gå tapt. Årsaka er at Telenor har fått treff på ei fil med same hash-verdi eller sjekksum som ein kjent hash-verdi frå overgrepsmateriale. Eg las gjennom teksten og den vekte minner frå mi tid som digital etterforskar.

Hash-verdi eller sjekksum er eit stort tal som representerer ein verdi frå avansert kalkulasjon på ein datastraum. Ein datastraum kan vere ei fil. Før i tida resulterte dette i ein sum representert på eit tal som var 128 kombinasjonar av 0 og 1. Opp gjennom åra har kalkylene endra seg. No er det vanleg at dei blir representert med 256 eller 512 kombinasjonar av 0 og 1. Større tal = mindre sjanse for at to filer skal skape same hash-verdien og matematisk framstå som identiske.

Vi skal vel 15 år tilbake i tid, då eg var opplæring i eit nytt verktøy for elektronisk etterforsking. Når ein etterforskar digitalt, er det viktig å fjerne det som er f.eks. kjente programfiler. Ein skal ikkje kaste bort tida med å sjå på det som ikkje har noko med saka å gjere.

Dei som kjenner meg veit at eg går djupt på det som interesserer meg. Eg hadde gjort meg kjent med hash-hånteringa i verktøyet, og såg at oversiktene over kjente filer berre var hash-verdiar, utan storleiken på datamengda. På den tida var hash-verdi eit tal som bestod av 160 kombinasjonar av 0 og 1. Foreleseran var hardnakka på at det var godt nok med berre hash-verdien. Eg var meir hardnakka sidan eg såg at det kunne forekomme ein, om enn mikroskopisk, sjanse for at ein hash-verdi for ei fil viktig for mi sak kunne generere same hash-verdi som ein av dei kjente programfilene. Eg såg for meg at eg kunne kome til å gå glipp av eit viktig bevis ved at ei fil vart feilaktig kategorisert som ei kjent programvarefil og halde skjult for meg.

Det var denne delen i artikkelen som vekte desse minna:

Telenor har ikke innsyn i brukernes filer, men kan ved hjelp av indikatorene gjøre søk i kundens filer.

I filarkivet til mannen skal Telenors automatiserte søk ha fått treff på en slik hash-verdi. Filen skal ha ligget der siden 18. juni 2018, og skal ikke ha blitt oppdaget ved tidligere søk.

Utifrå artikkelen tolkar eg det slik at Telenor har sett opp Min Sky slik at ingen mennesker (i ordinær drift) skal ha tilgang til brukarane sine filer. For å kunne sjekke mot Kripos sine hash-verdiar på kjent overgrepsmateriale, må Min Sky automatisk kalkulere hash-verdiar på filene etter kvart som dei vert lasta opp og/eller endra for å kunne samanlikne dei mot Kripos sine verdiar av kjent overgrepsmateriale.

Legg merke til at den aktuelle fila har lege i Min Sky sidan 18 juni 2018 utan å verte flagga, først no vart det treff. Det let meg til å tru at Telenor har motteke oppdaterte hash-verdiar frå Kripos. Telenor sler seg på bringa med at systemet er ufeilbarleg, men har ikkje sett på fila dette gjeld.

Alt utifrå artikkelen peikar mot at ein berre har sjekka hash-verdiar og ikkje noko anna. Ei av brukarens uskuldige filer har generert sama hash-verdi som Kripos har samla. Problemet er at utan at ein veit noko om datamengda som verdiane er kalkulert på, er det etter mi bok eit klassisk eksempel på ein hash-kollisjon mellom to ulike filer, ei uskuldig og ei ulovleg. Ta ein titt på fila, Telenor og verfiser min påstand.

Om du vil lese noko liknande, kan du ta ein titt på Apple CSAM (Child Sexual Abuse Material) dekonstruert.

I mange år har eg brukt Firefox som min standard nettlesar. I samband med overgang frå iOS til Android, tenkte eg at eg skulle gå tilbake til Chrome pga av den tette integreringa med Google sitt økosystem. På PC kunne eg i Chrome legge inn uBlock Origin for å sleppe mesteparten av annonser på nettsider. Ikkje noko er så irriterande som animert reklame som forstyrrar meg når eg les artiklar med vidare. Vel, annonser som brått spelar lyd er forbi irriterande.

I motsetning til Firefox for Android, kan eg ikkje legge inn uBlock Origin i Android-versjonen av Chrome. På ein liten telefonskjerm eller nettbrett får du annonser som til tider tek opp heile eller store deler av skjermen. Er annonsene animerte blir det veldig forstyrrande å lese informasjonen eg faktisk er interessert i. Etter to dagar konkluderer eg med at eg returnerer til Firefox og droppar Chrome.

Chrome for Android – masse reklame:

Firefox for Android med Ublock Origin:

Ser ut til at eg må oppdatere CVen min….

Eksempelet over viser at ein alltid skal ta det kunstig intelligens presenterer med ei god klype salt. Her trur eg vi seier ein sekk salt.

OneDrive, som følgjer Microsoft 365 (tidlegare kalla Microsoft Office 365), inneheld eit ekstra sikra område som vert kalla «Personlig hvelv». Kvelvet er ikkje låst opp til vanleg, når du nyttar OneDrive. Du må autentisere deg kvar gong du skal låse det opp. Etter 20 minuttar låser det seg automatisk igjen, med mindre du låser det før. Med andre ord er dette eit område der du kan sikre filer med sensitiv informasjon. I Windows finn du mappa «Personlig hvelv» inne i mappa til OneDrive. Når kvelvet er låst opp, kan du nytte Windows utforskar til å navigere deg inn i «Personlig hvelv» åpne mapper og filer herifrå, direkte i f.eks. Microsoft 365 og anna programvare som køyrer på PCen.

I MacOS har du ikkje denne integrasjonen. Årsaka er at kvelvet (på PC) baserer seg på Microsoft Windows-teknologien BitLocker for å sikre innhaldet. BitLocker støttar ikkje MacOS og du får dermed ikkje tilgang til «Personlig hvelv» i mappestrukturen i Finder (utforskar på Mac). I praksis betyr det at du i MacOS berre kan nå det som ligg i «Personlig hvelv» gjennom nettlesaren. Du kan ikkje enkelt opne filer i Microsoft 365 eller anna programvare som køyrer lokalt på Macen din. I høve ein Windows-PC skapar dette ei vesentleg ulempe. Kan ikkje ei fil visast eller redigerast i Microsoft Online, må du laste ho ned for å sjå på eller redigere ho og laste ho opp att når du har redigert ferdig fila.

Om du ser på bilete under, vil du sjå at mappa «Personlig hvelv» ikkje eksisterer i Finder på Mac. I Finder ser du mappa Offentlig før neste Rå…. (alfabetisert). I nettlesaren ser du at «Personlig hvelv» ligg mellom desse to mappene.