Papirkorg som skjold

Vi har konspirasjonsteoriar rundt 5G og påstått sensitivitet mot trådlause nettverk. Nokon veit å tena pengar på godtruande sjeler. Produktet vert marknadsført som eit skjold rundt din ruter som skal beskytte deg mot stråling.

Eit Faradaybur er eit rom eller boks med vegger av metallplater eller finmasket metallnett som vert brukt til å å skjerme mot elektriske felt. Går du inn i eit skikkeleg Faradaybur med mobiltelefonen din, vil du merke at mobiltelefonen ikkje lenger har kontakt med mobilnettet lenger. Ein del nyare kontorbygg slit med mobilsignal inne, sidan nokre bygningsplater inneheld eit finmaska metallnett. Du har kanskje erfaringar med dette.

Kva trur du vil skje om du set din trådlause nettverksruter i eit Faradaybur?

Her har produsenten teke utgangspunkt ei papirkorg som dei har tilpassa. Eit større alternativ til solid pris finn du her.

  1. Papirkorga fungerer ikkje noko spesielt godt som Faradaybur.
  2. Kor absurd er det å setje ein trådlaus ruter i eit Faradaybur?
  3. Redusering av sendestyrke kan du som oftast justere på ruteren din.

Du kan finne moglegheita til å justere sendestyrke på ruteren din under innstillingar for trådlaust nett eller under avanserte innstillingar knytt til trådlaust nett. Her er eit eksempel frå ein rimeleg D-link-ruter:

Du finn routeren din via innstillingane i Windows:

  • Trykk på Windows-knappen
  • Søk etter innstillinger
  • Vel Innstillinger-appen
  • Vel Nettverk og Internett
  • Vis maskinvare og tilkoblingsegenskaper
  • Noter adressa til Standard gateway, f.eks. 192.168.0.1
  • Opne nettlesaren og skriv inn http://adresse til standard gateway/, f.eks. http://192.168.0.1/ eller 192.168.80.1/.
  • Kjenner du ikkje passordet, kan du prøve brukar: admin og passord: admin eller søke etter default password for router <<navn på produsent og evt. modell>>. Google har svaret.

Når det er sagt, må det nemnast at radiobølgene til ein nettverksruter, eller for den del 5G, ikkje er ioniserande og kan ikkje påvirke menneskeleg DNA. Ikkje-ioniserende stråling har ikkje høg nok energi på strålinga til å ionisere atom i eit materiale. Ruteren sender med låg effekt. Det er ikkje langt han rekker. Ioniserande stråling har høge frekvensar, høg energi, og kan bryte kjemiske bindingar i det bestråla materialet. Arbeidstilsynet har informasjon om stråling og følgjande plakat som viser forskjellen mellom ikkje-ionserande og ioniserande energi:

5 år sidan ein bauta sjekka ut

Lemmy, Kiss of Death-turne 2006

I dag er det 5 år sidan ein bauta i rockeverda la instrumentet på hylla for godt. Ian Fraser Kilmister fødd 24.12.1945 takka for seg 28.12.2015, like etter han runda 70. To dagar før hadde han blitt diagnostisert for prostatakreft med kort tid igjen å leve.

Namnet Ian Frasier seier dykk nok ikkje mykje. Han gjekk under kallenamnet Lemmy og var grunnsteinen i Motörhead.

Meldinga om at enden var nær var nok ikkje uventa. Han tok meldinga med stoisk ro og sa I had a good run. Over dei siste åra hadde han blitt redusert til eit skjelett med hud (24.11.2015). Til trass for skral helse gjennomførte han haustdelen av turneen og avslutta som planlagt i Berlin 11.12.2015. Han kom i mål ved at dei senka tempoet 15% saman med at han fekk litt rom til å kvile i løpet av settet. Sjukemelding ville vere å skuffe fansen.

Sidan tidleg på 1980-tal har eg følgt Motörhead. Det har vore periodar eg har lete dei sigle sin eigen sjø, men eg har alltid halde eit auga med dei. I løpet av tida har eg skjønt kva som førte oss saman. Sjølv om Lemmy var over 20 år eldre, hadde vi dei same musikalske røtene, rocken sin start på 50-talet.

Om vi spolar tilbake til 1975, same året som Motörhead vart grunnlagt, dukka mi interesse for musikk opp via Long Tall Sally med New Jordal Swingers og Per «Elvis» Granberg. Den leda meg vidare til Elvis Presley og artistane Little Richard, Buddy Holly, Johnny Cash, Jerry Lee Lewis, Eddie Cochran, Chuck Berry m.m som var med å starte rockerevolusjonen. Sjølv i dag er musikken frå 50-talet tiltalande. Det er noko rått, svingande og ukontrollert ved ein del av han eg likar.

Rundt ti-årskiftet 70/80 fekk eg opp augene for nyare musikk. Engelske Status Quo, med sin velkjente boogierock, er vanskeleg å ikkje like. Når dei set i gang med klassikarane, svingar det såpass at du må vere daud om ikkje det rykker i godfoten. Dei har gjort fleire versjonar av gamle 50-talslåtar, som Carol og Bye Bye Johnny av Chuck Berry. 50-talsrøtene er sterke i boggierocken.

Med 80-talet godt i gong, fekk eg øyrene opp for Motörhead. I november 1980 gav dei ut sitt fjerde album Ace of Spades. Etter litt fekk eg høyre tittelsporet, om kortspeling på lange turnear, og vart fanga av noko rått, svingande og ukontrollert igjen.

Lemmy levde hardt, eit ekte rock and roll-liv. Helsekost var framandord. Flytande føde var Jack Daniels blanda med Coca Cola (Jack & Coke). Anna kjemi var heller ikkje å forakte, men han var hardnakka på at heroin ville han ikkje ha noko med å gjere. Motörhead er slang, som Speed freak, for ein som går på amfetamin. Han forventa ikkje å leve så lenge som han gjorde. Rundt tusenårsskiftet skifta han ut lina and don’t forget the joker! i tittelsporet Ace of Spades:

You know I’m born to lose, and gambling’s for fools
But that’s the way I like it baby
I don’t wanna live for ever,
but apperently I am

Lemmy

Tida på turne og ledige stunder brukte han godt. Han var ivrig lesar og fordjupa seg i historie, spesielt første og andre verdskrig. I tillegg var han ein ivrig samlar frå denne perioden. Har du anledning, bør du lese biografien White Line Fever. Vil du ikkje lese, kan du setje av i underkant av 2 timar og få med deg filmen Lemmy.

Tilbake til våre felles musikkrøter. Dei første indisia finn du på plata Ace of Spades. Låta Dance er som henta utifrå 50-talet. Live to Win er også noko som kunne vore 25 år eldre. Set av nokre minutt og lytt til dette partiet frå filmen Lemmy og restane av tvil forsvinn. Søker du på Lemmy på Spotify, finn du meir enn Motörhead. HeadCat, eit samarbeid mellom Lemmy og bandet Stray Cats, gir eit tydeleg bilete av Lemmy sine musikkrøter. Her er ein konsert på Youtube med HeadCat som spelar låtar av Buddy Holly, Elvis Presley, Johnny Cash, Eddie Cochran, Chuck Berry osv.

I kveld må det bli ein Jack & Coke eller tre når eg høyrer gjennom 30 års-jubileet til Motörhead. Lemmy opnar som vanleg konserten med We are Motörhead, and we play rock and roll:

PS! Er plenen min brunsvidd og daud i 2021, betyr det at eg skrudde opp volumet litt for høgt.

Lei lus i Cryptomator

Etter grundige testar av Cryptomator, eg omtala tidlegare i år, har eg kome over ei lei lus. Tidstempelet på enkelte filer blir endra utan at eg kan forklare det.

I eit utval på tusenvis av filer som samla utgjorde 1 TB, var det ca. 155 GB der tida ikkje stemde overeins med originalen. Eg testa fleire gonger og det var akkurat den same samlinga filer eg fekk problem med. Det var heller ikkje noko spesielle filtypar som skilte seg. Feilen oppstod på enkelt filer, medan resten av same typen filer var OK.

Eg hadde ei anna samling eg hadde kopiert tidlegare, som eg sjekka med originalen. Her også var det skilnad på nokre filer. Her var det snakk om ca. 34 GB av 1 TB med filer som hadde feil tidsstempel. Eg er 100% sikker at alt var OK når eg kopla ned samlinga i Cryptomator for å låse av arkivet i går kveld.

Inntil denne lusa er løyst, kan eg ikkje bruke Cryptomator. Eg aksepterer ikkje at endringar skjer vilkårleg.

Ikkje so gale detta

Eg har tidlegare skrive om Google Chromebooks og G Suite for Education. Les deg gjerne opp på tryggleik og personvern for produktet G Suite for Education før du les vidare. Google tek personvernet på alvor når det snakk om born og ungdomar.

No har Datatilsynet kika Bergen kommune i korta. Kommunen har fått 4 merknader.

  • De har ikke gjennomført en risikovurdering som er i samsvar med personvernforordningen.
  • De har ikke gjennomført en vurdering av personvernkonsekvensene av bruken av Chromebook og G Suite for Education i skolen.
  • Kommunen har ikke gitt informasjon som er egnet til å gjøre elever og foresatte i stand til å ivareta sine interesser og sitt personvern ved bruk av Chromebook og G Suite for Education.
  • De har ikke ført protokoll over aktivitetene som foregår på elevenes Chromebook og i G Suite for Education.

Dette er formalitetskrav som anten ikkje er gode nok eller ikkje vorte gjort. Informasjonen til borna er ikkje godt nok tilpassa alder. Det er også ueinigheit rundt risikovurderinga. Det eg tek med meg frå saka er at kommunen ikkje har fått beskjed om å slutta med å bruka G Suite for Education. Ein må kunne lese mellom linjene og leggje til grunn at G Suite for Education er mest sannsynleg er godt nok når ein får på plass formalitetane.

No må ikkje de sitja her og tru at ein kan lure seg unna detta om ein hadde basert på seg på Microsoft 365 for Education. Ja, du kan installere den trauste programvara på ein PC, men nett som G Suite for Education er desse ein del av ei skyteneste. Microsoft har datasenter rundt om i verden, nett som Google. I begge tilfelle er det mogleg å avgrense lagringa til Europa, sjå her for Google under «Set a data region policy».

OK, du kunne ha unngått dette om PCane berre hadde hatt tilgang til nett på skulen og ikkje internett, men kven vil skru tida 25 år tilbake?

NRK har hatt fleire avsløringar over innsamling av personinformasjon dei siste åra. Kvar informasjonsbit kan ikkje avsløre personen, men den samla mengda kan lett avsløre person og kor dei bur, arbeidar, ferierer osv.:

Det er korkje Microsoft, Google eller Apple, eigarane av dei store plattformane, som er syndaren. Nei, her er det snakk om «gratis» appar som du lastar ned og installerer av eigen fri vilje. Prisen er at utviklaren av appen får lov å selje informasjon om din bruk vidare. Sjølv om ein strippar ting ned, kan samlinga av informasjonen vere med å avsløre kven du er.

Mi vurdering er at G Suite for Education betre egna til å strypa inn maksimalt enn ein Windows-plattform. Der Windows er eit fullverdig operativsystem, er Chromebooks berre «dumme» einingar som køyrer ein nettlesar som må halde seg til dei ressursane (appar, tillegg og nettsider) skulen gir lov til å bruke. Med andre ord strupe dei ned til berre å kunne buke Google teksthandsamar, rekneark osv. og dei sidene elevane kan bruke. Du kan setje opp eit liknande styringsregime for Windows-maskiner, men det har sine utfordringar sidan Windows køyrer meir enn ein nettlesar.

For ikkje å gløyme, kor mange virus og vellukka dataangrep har du høyrt om for Chromebooks? Chromebooks køyrer på eit nedstrippa Linux-basert operativsystem som tilbyr noko så simpelt som ein nettlesar. Chromium OS, ein versjon utan kopibeskytta kode som ligg i Google ChromeOS, er tilgjengeleg som open kjeldekode som du eller dei med interesse kan kontrollere. Windows kan du ikkje kontrollere sidan kjeldekoden ikkje er tilgjengeleg. Har du ein gamal PC liggande, kan du installere Chromium OS som er lagt til rette av Neverware og teste kva ei Chromebook er.

Seagate USB 3.0-disk (igjen)

Ein liten oppfølgjar til postinga i september om problema med ytinga eg hadde med ein 2 TB Seagate-disk i Windows. Eg har kjøpt inn ein rimeleg Intel NUC som er sett opp som ein openmediavault-server. I maskin har eg installert nemnde 2 TB-disken og sett opp openmediavault på ein 8 GB-partisjon. I tillegg har eg kopla til eit par eksterne USB 3.0-diskar eg har hatt liggande. All ledig plass intern og eksterne diskar er sett opp som ved hjelp av LVM for å få samla all ledig diskplass i ei eining.

Når eg dreiv å kopierte data til mitt nye oppsett, la eg merke til at det lugga voldsomt etter at den interne disken på 2 TB var fyllt opp. Problema starta når data byrja å straume til ein Seagate 3 TB USB 3.0-disk. Eg sjekka systemloggen på serveren og la merke til at det med få minuttars mellomrom kom slike meldingar:

Dec 9 17:35:21 NUC kernel: [79979.708372] sd 2:0:0:0: [sdb] tag#29 uas_eh_abort_handler 0 uas-tag 10 inflight: CMD OUT
Dec 9 17:35:21 NUC kernel: [79979.708400] sd 2:0:0:0: [sdb] tag#29 CDB: Write(16) 8a 00 00 00 00 00 30 a2 a8 00 00 00 04 00 00 00
Dec 9 17:35:21 NUC kernel: [79979.711949] sd 2:0:0:0: [sdb] tag#28 uas_eh_abort_handler 0 uas-tag 9 inflight: CMD OUT
Dec 9 17:35:21 NUC kernel: [79979.711973] sd 2:0:0:0: [sdb] tag#28 CDB: Write(16) 8a 00 00 00 00 00 30 a2 a4 00 00 00 04 00 00 00
Dec 9 17:35:21 NUC kernel: [79979.715481] sd 2:0:0:0: [sdb] tag#27 uas_eh_abort_handler 0 uas-tag 8 inflight: CMD OUT
Dec 9 17:35:21 NUC kernel: [79979.715506] sd 2:0:0:0: [sdb] tag#27 CDB: Write(16) 8a 00 00 00 00 00 30 a2 a0 00 00 00 04 00 00 00
Dec 9 17:35:21 NUC kernel: [79979.718968] sd 2:0:0:0: [sdb] tag#26 uas_eh_abort_handler 0 uas-tag 7 inflight: CMD OUT
Dec 9 17:35:21 NUC kernel: [79979.718991] sd 2:0:0:0: [sdb] tag#26 CDB: Write(16) 8a 00 00 00 00 00 30 a2 9c 00 00 00 04 00 00 00
Dec 9 17:35:21 NUC kernel: [79979.722455] sd 2:0:0:0: [sdb] tag#25 uas_eh_abort_handler 0 uas-tag 6 inflight: CMD OUT
Dec 9 17:35:21 NUC kernel: [79979.722477] sd 2:0:0:0: [sdb] tag#25 CDB: Write(16) 8a 00 00 00 00 00 30 a2 98 00 00 00 04 00 00 00
Dec 9 17:35:21 NUC kernel: [79979.725956] sd 2:0:0:0: [sdb] tag#0 uas_eh_abort_handler 0 uas-tag 11 inflight: CMD OUT
Dec 9 17:35:21 NUC kernel: [79979.725978] sd 2:0:0:0: [sdb] tag#0 CDB: Write(16) 8a 00 00 00 00 00 30 a2 ac 00 00 00 04 00 00 00
Dec 9 17:35:21 NUC kernel: [79979.752362] scsi host2: uas_eh_device_reset_handler start

Google er som vanleg min ven. Eg fann fort ut at dette var eit kjent problem med visse chipset som Seagate har nytta på sine USB 3.0-kabinett som husar diskane. OpenSuse og mange andre har ei grei skildring på korleis du kjem rundt dette problemet.

I mappa /etc/modprobe.d/ laga eg fila blacklist_uas.conf. I fila la eg inn options usb-storage quirks=0bc2:231a:u. Talkombinasjonen i blått er idVendor (Seagate RSS LLC) og idProduct (Expansion Portable). Du kan finne IDen ved å køyre lsusb -v | less. Endinga | less har eg lagt til for at du skal kunne trykke deg gjennom det som kjem frå kommandoen lsusb -v, som er side opp og side ned med informasjon frå alt som er relatert til USB. Til slutt køyrde eg initramfs -u og restarta maskina.

No har kopieringa stått på eit par timar, og systemloggen inneheld ikkje lenger meldingar som referert over. Endringa påverkar ikkje farten. I skrivande augeblikk ligg den på 102+ MB/sek og er dønn stabil.

Nok til å bli EU-motstandar

16. juli fall ein dom i EU-domstolen som ser ut til å få alvorlege konsekvensar. Privacy Shield-avtalen mellom USA og EU/EØS vert oppheva. Personvernlova i EU og overvakingslover i USA kolliderer og ergo er avtala dømd ugyldig.

Problemet er Foreign Intelligence Surveillance Act (FISA) Section 702, også kjent som 50 USC § 1881a og Executive Order 12333 (E.O. 12333) samt Cloud Act H.R 4943. Etterretninga i USA kan etter reglane lytte på trafikk eller be om å få utlevert data om mistenkelege individ, som er i strid med GDPR og som ein ikkje kan avtale seg rundt. Det følgjer ei forplikting i lovverket av tenesteleverandør.

Den siste veka har eg gjort eit djupdykk ned i moglege konsekvensar av domen. Skal ein ta det bokstaveleg har EU forbydd verksemder i EU-området om å bruke tenester som er levert av amerikanske selskap. Har verksemda di ein netteneste som handsamar personinformasjon, kan du ikkje nytte f. eks. Microsoft Azure, Google Cloud og Amazon Web Service. Kontorstøtteverktøy som Microsoft 365 og Google Apps (gamle G Suite) er det heller ikkje lov å bruke for verksemder.

I november kom det utkast til rettleiing som følgje av domen. La oss retta søkelyset mot EU sitt personvernråd: Recommendations on measures that supplement transfer tools to ensure compliance with the EU level of protection of personal data.

Use Case 6: Transfer to cloud services providers or other processors which require access to data in the clear

A data exporter uses a cloud service provider or other processor to have personal data processed according to its instructions in a third country.

If

  1. a controller transfers data to a cloud service provider or other processor,
  2. the cloud service provider or other processor needs access to the data in the clear in order to execute the task assigned, and
  3. the power granted to public authorities of the recipient country to access the transferred data goes beyond what is necessary and proportionate in a democratic society, then the EDPB is, considering the current state of the art, incapable of envisioning an effective technical measure to prevent that access from infringing on data subject rights. The EDPB does not rule out that further technological development may offer measures that achieve the intended business purposes, without requiring access in the clear.

In the given scenarios, where unencrypted personal data is technically necessary for the provision of the service by the processor, transport encryption and data-at-rest encryption even taken together, do not constitute a supplementary measure that ensures an essentially equivalent level of protection if the data importer is in possession of the cryptographic keys.

Eksempel 6 frå personvernrådet råkar alle typar skytenester som er levert eller som inngår som underleveranse av amerikansk-basert selskap eller selskap heimehøyrande i eit land med dårlegare personvern enn EU.

Ei europeisk verksemd kan ikkje putte noko i skya til Microsoft, Google, Amazon, Oracle osv. Verksemda kan heller ikkje bruke kontorstøtteverktøy som Microsoft 365 og Google Apps.

Eg må trekka på smilebandet når eksempelet går på handsaming av informasjon. Skal du handsame informasjon i ei teneste, må dei vere dekrypterte og handsambare i løysinga. Berre sikkerheitskopiar kan ligge i ro krypterte. Dei vert ikkje handsama, berre lagra.

Use Case 7: Remote access to data for business purposes

A data exporter makes personal data available to entities in a third country to be used for shared business purposes. A typical constellation may consist of a controller or processor established on the territory of a Member State transferring personal data to a controller or processor in a third country belonging to the same group of undertakings, or group of enterprises engaged in a joint economic activity. The data importer may, for example, use the data it receives to provide personnel services for the data exporter for which it needs human resources data, or to communicate with customers of the data exporter who live in the European Union by phone or email.

If

  1. a data exporter transfers personal data to a data importer in a third country by making it available in a commonly used information system in a way that allows the importer direct access of data of its own choice, or by transferring it directly, individually or in bulk, through use of a communication service,
  2. the importer uses the data in the clear for its own purposes,
  3. the power granted to public authorities of the recipient country to access the transferred data goes beyond what is necessary and proportionate in a democratic society, then the EDPB is incapable of envisioning an effective technical measure to prevent that access from infringing on data subject rights.

In the given scenarios, where unencrypted personal data is technically necessary for the provision of the service by the processor, transport encryption and data-at-rest encryption even taken together, do not constitute a supplementary measure that ensures an essentially equivalent level of protection if the data importer is in possession of the cryptographic keys.

I den enklaste form kan du gløyme globale støttetenester som kan hjelpe deg 24 timar i døgeret, 7 dagar i veka, 365 dagar i året. Du kan ikkje gi personell frå land med dårlegare personvern enn EU tilgang til tenesta for å hjelpe deg med feilretting.

Apple gjorde det rette valet

Eg har halde auga med Apple sidan rykta byrja å svirre om at dei ville droppe Intel. Intel slit med sin arkitektur. Dei slit med å krympe prosessen frå 14 nm for å gjere transistorane mindre, få plass til fleire komponentar på same arealet samt senke straumforbruket. AMD med Ryzen-portefølgja er nede på 7 nm og grusar Intel på yting og straumforbruk.

Med sin nye M1 har Apple forlete Intel-baserte prosessorar som baserer seg Complex Instruction Set Computer (CISC) til Reduced Instruction Set Computer (RISC). Vil du lese meir om skilnaden mellom kan du lese denne omfattande artikkelen.

ARM leverer RISC-prosessorar som blir brukt i mobile einingar med lågt straumforbruk og høg yting. iPhone og iPad brukar ARM-baserte prosessorar. A14 Bionic (6 kjerner) sit mellom anna i iPad Air og iPhone 12. Med nettbrettet er det ikkje problem å redigere 4K-video i 10-bit:

Eg la merke til at han brukar Panasonic Lumix-kamera og MOV-format, eit lettkomprimert videoformat. Sjølv jobbar eg med 4K video frå GoPro Hero 7 Black i det svært komprimerte H.265-formatet. Eg måtte oppgradere mi stasjonere maskin til AMD Ryzen 7 3700X (8 kjerner eller 16 tråder) saman med Nvidia RTX 2060 for litt over eitt år sidan. Den gamle maskina med Intel Core i7-7700 (4 kjerner og 8 trådar) saman med Nvidia GTX 1070 vart for svak. Uansett format, er det imponerande at ein kan redigere fleire lag med 4K-video med eit nettbrett utan hakking.

Det var med ei viss spaning eg venta på Apple M1. Dei siste vekene har eg sett gjennom mange videoar med testar av MacBook Air og MacBook Pro med M1. Eg er imponert og må sei at eg vurderer å gå over til Apple. Ytinga er så bra at eg kan eta i meg min tidlegare lovnad. At ei Apple Macbook Pro 13″ med M1 kan banke dei Intel-baserte 16 toms Macbook Pro kan gi mange hakeslepp. Legg merke til at Intel-maskina går tom for batteri lenge før alle testane er ferdige. Det er vesentleg forskjell på straumforbruket. Yting per watt er stor i favør M1:

For dei som sel siste åra MacBook Air eller Pro på Finn er dette dårlege nyhende. Med mindre du får kjøpt maskinene for 1/3 av nypris, er det berre å droppe kjøpet. Ytinga er så dårleg at det ikkje er verdt meir. I tillegg kan du for fjorårs til 2016-modellar ende opp med det famøse butterfly-tastaturet som når som helst kan svikte.

Mitt råd er å ta seg råd til ny MacBook Air eller Pro med M1. Skal du gjere ei oppgradering, kjøp 16 GB med minne og du er klar for framtida.

Kva vil vi egentleg?

Sognekraft har arbeidd med å legge til rette for etablering av eit datasenter halvveges inn Huksdalen, i ytre delen av det som var Leikanger kommune. Dette er eit anlegg som ville ha lege langt frå folk, ikkje forureina, ikkje støya ned naboar eller vore til sjenanse for ålmenta. Men det er ikkje bra nok. Nei, her skal alt vera som før. Tenkjer eg let denne henga:

– Om kommunane og dei folkevalde seier nei til å nytta kraftressursane våre til å skapa arbeidsplassar på denne måten, og meiner dei heller bør etablerast i meir sentrale strøk, så er det eit tydeleg signal me sjølvsagt rettar oss etter.

Terje Bakke Nævdal, dagleg leiar Sognekraft

Alle skal ta omsyn til syklistar, dei drit i alt!

Dette er vellagra frustrasjon som fekk sin katalyst i kveld. Eg køyrde heimanfrå og var akkurat starta heimover Gjerde. Eg registrerte ein velkledd joggar med refleksvest 100 meter lenger framme, sjølv om gatelysa langs vegen var delvis av. På mi side, i mørket, utanfor mine nærlys var det eit eller anna avvik i mørket eg registrerte. Eg kan ikkje peike på akkurat kva det var som ikkje passa, men noko stemde ikkje. Eg slo på lyshornet for å lyse opp. Og der, kom ein velvaksen person, på sykkel utan lys eller nokon form for refleks, på feil side av vegen, rett i mot meg. Eg svinga ut, men kunne ikkje dy meg i å ta eit par trykk på bilhornet. Ein slik arroganse kan eg ikkje la gå utan at eg kommenter på ein eller anna måte.

Det er ikkje første gong eg ser syklistar som drit i alt. No når det er mørkt, er det lett å plukke ut dei som legg alt for stor tillit til at vi bak rattet har ei overnaturleg evne til å sjå i mørket. Hadde det berre vore ein sporadisk unge, som ikkje hadde greidd å slå på lyktene på sykkelen, skulle eg ikkje skrive noko. Nei, her er det vaksne og foreldre som sviktar over heile fjøla. Det verste av alt er at dei som arbeidar med veg, anten på Vegkontoret eller Fylkeskommunen, ikkje går føre med noko godt eksempel. Eg har fleire gonger møtt mørklagde syklar med ryttarar frå vegstyresmaktene oppå. Plakatane med Vis hensyn og ein syklist langs vegane har ein sur bismak hos meg.

Til alle foreldre ber eg innstendig om at de syt for at sykkelen til poden får lys både framme og bak. Har de råd til å kjøpe elsyklar til kr 30 000 til avkommet, kan de bla opp nokre hundrelappar til lykter framme og bak for å sikre at dei veks opp.

Eg manglar overnaturlege evner. Sit eg bak rattet på 1,5 tonn med bil veit eg kven som tapar. Joggar eg etter vegane blir det nok mest vondt for meg….

Krav til lys og refleks på sykkel

Alt har sin slutt, også gratis lagring av bilete og video

Google Photos har vore ein trufast følgjesvenn så langt eg kan hugse. Når han vart lansert, var det ikkje lenge etter eg starta å laste opp alle bileta mine samt dei ferdigredigerte videoane. Møysomleg fekk eg lagt inn rett tidsstempel der det mangla. Kronologien er i orden fram til i dag.

No har eg eit bilete- og videoarkiv som eg ofte blir minna på frå Google Photos-appen på telefonen. Det er kjekt å få meldingar om hugsar den og den dagen for x tal år sidan. Det kan vere ein fjelltur med ungane eller ein dag på ferietur med dei.

Eg har lasta opp nesten 600 GB med bilete og ferdigredigert video. Sidan all video er full HD (1920 x 1080) eller under, bileta er 16 megapixel eller mindre, blir ingen ting talt med i bruk av lagring. Med andre ord gratis lagring av alle minna!

No blir det slutt med gratis lagring, uansett video- og biletkvalitet. Mitt lager blir ikkje påvirka, endringa har ikkje tilbakeverkande kraft. Eg kan framleis få påminning om gamle minner frå appen Google Photos på telefonen. For deg, som nybakt familiefar eller -mor, blir konkurransen meir jamna ut. No må du betale uansett om du vel Google, Apple, Microsoft, Dropbox, Jotta eller andre løysningar til å hjelpe deg til å ta vare på minner.

PS! Hugs å ta vare på ein lokal kopi av alt, i tilfelle du gjer ein tabbe og bryt vilkåra til tenesta og dei stenger deg ute! Med mindre du har 3 kopiar, har du ikkje sikra deg godt nok: 1 i skya, 1 i huset ditt og 1 utanfor huset ditt…