Sommaren 2014 var det på tide å byta ut min radio og MiniDisc-spelar i bilen. Etter omlag 20 år har spesielt MiniDisc gjort si teneste i bilen, men har i dei siste åra vorte meir og meir akterutsigla sidan ein må ta opp frå CD på den gamle måten.

Eg søkte etter ein spelar som hadde alt eg trong frå DAB, hands free for telefon til og med avspeling av SD-kort. Løysinga fann eg i modellen Pioneer DEH-X8500DAB, som vart tinga og montert av min lokale forhandlar Erling Røysum AS.

Organiseringsproblem

Vel heime starta eg med kopiering av musikkfiler til SD-kortet. Eg organiserer musikken i mappe for albumartist, årstall-albumnamn og så spor. Eg hadde konvertert heile samlinga frå tapsfri lyd til 128 kbps MP3 og kopierte utvalde artistar over på SD-kortet med Windows filutforskar. Organisering har fungert utan problem med spelarar som taklar MP3-filer i leigebilar og vår andre bil. Stor var overraskinga når eg bladde gjennom strukturen på Pioneer DEH-X8500DAB: Artistar, album og spor var ofte i feil rekkefølgje.

På sporet

Frå organisering av bilete har kjennskap til nykker i Windows når det gjeld å merke frå og til filer i ei liste i IrfanView for organisering i rett rekkefølgje. Eg har òg lagt til merke ved kopiering av mappestrukturar blir det ikkje kopiert i alfabetisk organisert frå A-Å eller 1-9 og det var det som sette meg på sporet.

Løysinga

Eg memorerte rekkefølgja av spor på eit album og starta undersøkinga i filutforskaren i Windows. Tipset er å slå på deltaljert visning slik at du kan klikke på kolonnene over for å sortere. Sortering etter alfabetisk organiseringa skulle gitt korrekt resultat, sortering etter sist endra tidspunkt skulle òg gitt rett rekkefølgje.

Det neste var å sjekke tidspunktet for oppretting av fila. Her må du klikke på kolonnene over i filutforskaren og legge til kolonna «Opprettelsesdato». Når eg sorterte etter denne kolonna, kjende eg att sorteringa på Pioneer DEH-X8500DAB.

Verifisering av løysinga

Eg nyttar SyncBack Free frå 2brightsparks til å kopiere over filer til backup eller synkronisering mellom PCar via nettverksdisk. Eg har fått med meg at SyncBack Free kopierer i alfanumerisk rekkefølgje. Eg kopierte over ein mappestruktur med SyncBack Free og testa i bilanlegget. Musikken var no endeleg i rett rekkefølgje når eg bladde gjennom filstrukturen.

Konklusjon

Pioneer DEH-X8500DAB sorterer mapper og lydfiler etter opprettingstidspunkt.

PS! Det ser ut til at Windows Media Player ville kunne kopiere over på SD-kortet i vald rekkefølgje. Eg trur MediaMonkey gjer ting i paralell som fører til at neste fil kan få eit tidlegare opprettelsestidspunkt.

Eg har dei siste åra følgd spent med på utviklinga av tenester på nettet. Google ligg langt føre, medan Microsoft slit med arven sin som programvare leverandør til maskinvare på pulten din. Det siste året har eg valt å ta i bruk Google Docs for noko av det eg driv med. Utruleg fint å sleppe å sende filer på kryss og tvers når eg berre kan gi dei som treng tilgang lese- eller skrivetilgang.

Funksjonaliteten i Google Docs er tilstrekkeleg og grensesnittet er enkel og tradisjonelt, noko eg set stor pris på. Eg har aldri fått grepet på Microsoft Office og dette med band. For meg er det eit kaos og til tider ustrukturert. Microsoft Office 2013 er meir plagsom med ekstra «hjelp» når eg skal gjere noko. Det blir som om nokon skulle setje støttehjul på sykkelen min. Eg kan sykle og støttehjula vil ikkje vere til hjelp, men ei sann plage.

På eit punkt slit Google Docs og det er støtta for nynorsk. Her er den konkurrerande tenesta Microsoft Office Online betre. Eg stilte Google spørsmål om dei hadde ein tidsplan for implementering av nynork, i det minste stavekontroll:

https://productforums.google.com/forum/?utm_medium=email&utm_source=footer#!msg/drive/fxtpQgHcHnQ/C9JatiwDIxEJ

Dessverre var svaret lite oppløftande:

Hi Arild,

Eg er så gamal at eg fekk stifte kjennskap til gamle WordStar, nyleg omtala i nyhende sidan forfattaren av Game of Thrones brukar programmet til å skrive bøkene:

  «I actually like it, it does what I want a word-processing programme to do and it doesn’t do anything else. I don’t want any help, you know?

«I hate some of these modern systems where you type a lower case letter and it becomes a capital. I don’t want a capital. If I’d wanted a capital, I’d have typed a capital. I know how to work the shift key. Stop fixing it.»…

…And he said that he hated spell-checking programmes because they were unlikely to recognise a lot of the words in a fantasy novel.

Han peikar på noko viktig: Det har vorte for vanskeleg å gjere jobben med alle støttesystem lempa inn eit program for å hjelpe oss i hamn med oppgåver. Eg gremmes når eg tenker på alle ordelingsfeil som eg ser rundt omkring. Folk lit på at teksthandsamaren har rett. Kjem det grøne strekar under eit ord så deler vi det og ser kva som skjer. Fiskehovud er noko anna enn fiske hovud. Eg minnes WordStar som eit kurrant program å skrive i. Det var ein del tastekombinasjonar ein med fordel måtte hugse på for ulike formatering, men skreiv du tekst var det ingen ting som forstyrra deg.

I PC sin tidlege tidsalder segla WordPerfect forbi som det beste programmet. Versjon 5.1 var avansert, men framleis utan grafisk grensesnitt. Kunne du triksa fungerte det glimrande og betre enn WordStar. Problemet var vel at ting no hadde vorte vel komplisert. Microsoft introduserte Windows og Word, ein funksjonelt enklare teksthandsamar enn WordPerfect 5.1 som takka vere det grafiske grensesnitt vann terreng og har dei siste 20 åra vore de facto standard. Eg fekk oppleve overgangen til Word 97, 2000 og 2003. Det var ting eg ikkje fekk gjort i førstnemnde som eg kunne gjere i WordPerfect 5.1 eller 6, men eg kunne leve utan formlar i tabellar dokumenta. Eg kunne lime inn Excel rekneark i Word 97.

Den første nedturen for min del kom med Office 2007.  «Bandet»/ribbon vart introdusert. Eg kunne menyar og knapperader på rams. Sjølv den dag i dag hatar eg dette. Det hender at eg må gisse meg fram til korleis ting er organisert eller slå opp på internett/hjelp. Det er ikkje alltid eg finn funksjonalitet i det bandet eg meinar det ville ha vore naturleg å finne det. I tillegg vil eg påpeike at skjermane har fått over til breiskjermformat og dette skitet tek opp mykje horisontal plass. I si tid med knapperader kunne eg lagt opp fleire i høgda og hatt tilgang til store mengder funksjonalitet frå små, enkle knappar. No må eg klikke meg gjennom banda for så å klikke på funksjonalitet, om eg finn han.

Tekstformateringa har endra seg. Før var det ingen ekstra luft mellom avsnitt i vanleg tekst. No har ein ekstra luft når ein trykker linjeskift. Lister blir merkelege med mindre du justerer dei til i etterkant. I Word 2013 er det fleire ting som irriterer. OneDrive-integrasjonen er ei plage. Ein må klikke seg halvt i hel for å få lagra på lokal maskin. Når ein skal lage eit nytt dokument, er Word 2013 overhjelpsom og kjem med haugevis av forslag. Vil eg ha eit tomt dokument vil eg sleppe å forholde meg til malar for meir eller mindre glorete publikasjoner. Vi er tilbake til forfattaren. Det blir for komplisert. Heldigvis kan eg forholde meg til LibreOffice som har eit tradisjonelt grensesnitt og får jobben gjort.

Eg kan sei de same  Windows 8. Dei prøvde seg på gjere alle til lags – nettbrett til PC – og feila totalt. Windows 95 introduserte konseptet som har vore der heilt til 2012 – 17 år og så fjernar dei startknappen og forventar at vi skal forholde oss til applikasjonar i fullskjerm og fliser/ikon så digre som grytelappar? Eg forheld meg til Skrivebordet og ventar på at resten blir skrelt bort i komande versjonar.

Mi klare oppfatning er at Microsoft har overkomplisert kjerneprodukta sine. Det enkle, reine har vorte erstatta med «eksperiment» av produkt der du ikkje veit kva som stikk ut her og der. Brukarane blir framandgjort. Eg ser med stor interesse at Chrome OS kjem inn frå sidelina. Her forheld ein seg til nettlesaren og gjer arbeidet opp mot Google sine tenester. Det er forholdsvis enkel funskjonalitet, men du får gjort mesteparten, om ikkje alt, av jobben privat. Dokumenta vert tekne vare på nettet slik at dei ikkje ryk med når lagringsmediumet/platelageret/minnepennen til tradisjonelle pcar ryk. Oppdatering av operativsystem treng ein ikkje tenkje på. Virus og anna styggedom styrer ein unna. Det er visse ting som Java og Silverlight (ofte brukt i videoutleige på nett) som gjer at du kan få problem med t.d. BankID. Over sommaren skal ikkje det sistnemnde vere eit problem.

• Vil Google Chrome OS bli det neste store eller er Microsoft sine produkt så djupt inndoktrinert i oss at det ikkje vil merkast?

Heilt sidan eg kopla meg til internett på slutten av 1995 har ei av dei store utfordringane å overføre informasjon i meldingsformat vore ei utfordring. E-post var aldri designa for sikker meldingsutveksling. Eg fatta interesse for Phil Zimmermann si løysing Pretty Good Privacy.

Løysinga baserer på kryptografi med offentleg og privat nøkkel. Din offentlege nøkkel kan du fritt distribuere rundt til alle. Med den og nødvendig programvare kan dei kryptere informasjon og sende den til deg utan at nokon kan opne den opp. Din private nøkkel tek du vare på sjølv og deler ikkje med andre. Den private nøkkelen er den som låser opp meldingar/informasjon som andre har kryptert med din offentlege nøkkel. Om de vil vite korleis PGP virkar kan de lese her.

I byrjinga var det mykje knoting med dos-kommandoar for å få dette til. Det seier seg sjølv at det vart for spesielt interesserte. Seinare kom det versjonar for Windows, men det tok aldri av. Phil selde løysinga og fleire selskap har forsøkt å få det til. No er det Symantec som eig PGP. Over tid har PGP endra seg til å vere ei fullverdig løysing for datatryggleik retta på verksemder, men det fins andre og mindre løysingar som kan sikre dine meldingar på akkurat same måten som PGP.

Ein av dei nyaste løysingane som har dukka opp er Mailvelope. Dette er ein plugin eller tillegg for nettlesarane Chrome eller Firefox.  Ho blir levert ferdig oppsett for populære e-posttenester som Gmail, GMX, Outlook.com og Yahoo!® Mail. Under Documentation får du all hjelp får du all hjelp som trengs til å lag ditt nøkkelpar, eksportere din offentlege nøkkel, importe andre sine offentlege nøklar osv. Du kan i tillegg legge til støtte for andre tenester som tilbyr e-post på nettet. Har vennene dine generert sine nøkkelpar og sendt deg sine offentlege nøklar, kan du sende sikkert meldingar til dei. Ingen andre enn mottakarane kan lese meldinga.

No må de ikkje sende alt kryptert sidan det har si bakside. Du vil ikkje ha moglegheit til å bruke søkefunksjonen til Gmail, Outlook.com osv.

Ei anna ulempe med Mailvelope er at det kun er teksten i meldinga som vert kryptert, vedlegget vil gå ukryptert. Om du vil kryptere vedlegget må du sjå etter løysingar som GPG4Win eller GPG2go eller GPG4u. Du må eksportere den offentlege nøkkelen til den/dei du vil sende til frå Mailvelope og importere den i dei nemnde løysingane, kryptere fila som skal vedleggast og deretter legge ho ved e-posten.

For ei tid tilbake hadde Lefdal eit svært godt tilbod på ein Acer Aspire E1-572. Det sentrale for meg var at eg fekk ei maskin med full HD-oppløysing på ein 15,6” skjerm til ein særs god pris. Maskina var lett og hadde bra batterilevetid. Prosesseringkraft var det nok av for mitt bruk. Disken vart i løpet av kort tid skifta ut med SSD og det var ein lynkjapp, stille og rask nok arbeidsstasjon.

Maskina kom med Windows 8, som etter oppgradering vart til Windows 8.1. Eg lasta ned dei siste drivarane for Windows 8.1 frå Acer og installerte alt. Det meste fungerte som det skulle, men eg la merke til at det var noko merkeleg over tid med toucpaden etter oppgraderinga.

Om eg ikkje hugsar feil så var det eit problem dersom eg hadde hatt tilkopla ei USB-mus. Når eg drog ut denne kunne det hende at drivaren til touchpaden slutta å virke eller eg kunne oppleve at instillingane var nullstilt. Det var lettast å merke på rulling som etter mange år dei har valt å gjere motsett i Windows 8.x. Eit anna problem var at brått kunne venstre musetastklikket låse seg fast slik at eg ikkje fekk frigjort eit vindauga som eg flytta. Like irriterande var det å merke tekst og så registrerer systemet framleis at eg held musetasten uten at eg fysisk gjer det. Ei løysing var å setje maskina i kvilemodus, men det var ikkje ei god løysing.

Løysing
Eg visste at problema ikkje eksisterte når maskina køyrde Windows 8. Eg lasta ned ein eldre versjon av drivaren for Windows 8 og installerte den i Windows 8.1 No fungerer touchpaden heilt fint. Det er/var tydeleg eit eller anna problem med den offisielle Windows 8.1-versjone av drivaren.