Drivstoffavgifter kan fjernast mellombels

Denne veka var dieselprisen nett over kr 27 her. For eit par veker fyllte eg tanken med diesel på tilbod med kr 16,59 per liter. Oljeprisen har skote i været. Noreg har ei petroleumsbeskatning som gjer at leite- og utvinningsselskap har ein skattesats på 78%! Det betyr at mesteparten av auken i prisen på olje går rett i statskassa, primært på pensjonsfondet. Med utgangspunktet i https://www.smartepenger.no/bilokonomi/358-drivstoffavgifter har eg leika meg med tal:

NormalKrigAuke
BensinDieselBensinDieselBensinDiesel
Totalpris16,0015,0026,0025,0010,0010,00
Veiavgift bensin5,013,585,013,58
Co2-avgift1,371,581,371,58
Mva3,203,005,205,002,002,00
Sum avgifter9,588,1611,5810,162,002,00
Netto varepris6,426,8414,4214,848,008,00

Norge har fått ei ekstaordinær auke både i oljeprisen samt mva på diesel og bensin har auka. Om prisen vil enda rundt kr 30 per liter, er auken større. I mitt reknestykke har mva auka med kr 2. Det er ikkje heilt overførbart, men om vi seier at 78% av auken på kr 8 havnar i statskassa, er ein godt over det vegavgift og Co2-avgift utgjorde før krigen. La oss sei at din familie køyrer 20 000 km i året. Bilen brukar 0,75 liter på 10 km, i snitt, i løpet av året. Samla drivstoffkjøp blir på 1.500 liter. Aukar prisen på drivstoff med kr 8, betyr det ei auke for familien din på kr 12 000 i året.

Aukar drivstoffprisen, vil det ikkje berre medføre at familen si køyring med bil kostar meir. Det vil føre til auke i porto, varetransport og offentleg transport (fly buss, taxi, og båt). I tillegg kjem all anna tenesteleveranse eller vareproduksjon der drivstoff inngår som innsatsfaktor. Sluttsummen som du og eg må dekke vil stige.

Europa kjøper store mengder kol, olje og gass frå Russland, som dei no vil venje seg av med. Som ein har merka i vinter, fører mangel på straum til stor prisauke. Innsatsfaktorar for å lage straum i Europa, må i komande år byggast opp eller kjøpast andre stadar frå og prisen aukar. Sjølv om vi privatpersonar har ei støtteordning i eitt år, har ikkje næringslivet det. Kostnader som verksemdene (produsentar, distributørar, lager, butikkar) må ta, må hentast inn att hjå meg og deg.

Russland og Ukraina er store eksportørar av landbruksvarer, f.eks. korn. Vareprisen på mjøl og det som er laga av mjøl vil auke dramatisk. Brød og pasta vil kome opp på eit nytt prisnivå. FN advarer om at matvareprisen kan stige mellom 8 til 22%. For Noreg sin del vil eg tippe at vi kjem til å ligge nærare 22%. Brukte familien din kr 130.000 på daglegvarer i 2021, må du rekne med rundt 150.000 i 2022, det vil sei rundt ca kr 1.500 meir i månaden utover året.

Bustadmarknaden her har vore under press lenge. I 2021 var det ein kraftig prisauke i byggevarer. Det er også annonsert at byggevarer vil stiga no. Ein reknar med at ein einebustad som kosta kr 6 million januar 2021 no vil enda opp på ca kr 7,5 mill som følgje av alle prisaukene. Det har med andre ord blitt mykje dyrare å bygge nytt og pusse opp gamle husvære. Renta er ekstremt låg og mange som etablerer seg har begrensa økonomi. Å takle høgare prisar for basisvarer kan gå bra, men å hoste opp over ein halv million til ein familiebil kan vere godt utanfor budsjett, sjølv om bilen er unnateke alle avgifter.

Eg meiner det no er høve til mellombels å fjerne både vegavgift og Co2-avgift på bensin og diesel for å bidra til å motvirke effekten av krigen. Eg fremjar ikkje at avgiftene skal fjernast til evig tid, men så lenge den ekstraordinære situasjonen står på.

Legg att eit svar

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com logo

Du kommenterer no med WordPress.com-kontoen din. Logg ut /  Endre )

Twitter-bilde

Du kommenterer no med Twitter-kontoen din. Logg ut /  Endre )

Facebook-foto

Du kommenterer no med Facebook-kontoen din. Logg ut /  Endre )

Koplar til %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.