Ingen skal påstå at eg ikkje undersøker vesentlege varer før eg kjøper dei. Det har teke litt tid å finne fram til kor eg hadde lese eller høyrt om at Byd Tang ikkje hadde ein buffer på batteriet, at 0% på displayet var 0%. Det kjem nok frå Kris Rifa sin test:
Sett i lys av av det eg avdekka i haust, er eg rimeleg sikker på at i løpet av perioden frå juni 2022 til i haust 2023 har Byd innført ein buffer. Bilen min vart ståande på 0% i fleire timar under rekalibrering før han slokna. Det var ulike varslar i løpet av tida på 0%, inkludert varsel om redusert fart til 60 km/t. Saman med at folk seinare har rapportert å ha køyrt 13, 15 og 23 km med 0% på displayet, er det klare indikasjonar på at Byd har «heva golvet» for å sikre at dei utan rekkeviddeangst kan kome seg til lader. Det forklarar kvifor eit heilt tomt batteri tek mot same mengde energi som offisiell storleik, men under ordinær bruk vil batteriet ta imot noko mindre, sidan batteriet ikkje er heilt tomt.
Får eg ei stadfesting frå Byd på mine funn, oppdaterer eg postinga.
Eg har vore vitne til media sine hyener har rive sund og fortært ein fin serie om nokon svake i samfunnet. Eg tenkjer på «Bamsegutt» med Tore Strømøy. Første episoden fanga interessa mi og måtte sjå gjennom alle episodane med ein gong på nrk.no. Dessverre er serien ikkje lenger tilgjengeleg og synd er det.
Mannen fasinerte meg. Ein svær person som hadde plassert seg sjakk matt på Filipinene og hadde ingen moglegheit for å kome seg derifrå for å ivareta familien og helsa si. I første omgang tenkte eg, vel har han sagt a så får han sei b. Det var hans skuld at han hamna der, berre bit tenna saman og aksepter det.
Etter kvart utover i episodane fekk eg meir innsyn i personen og det er heilt klart at han ikkje har stått først i køen når vitet har blitt delt ut. Ei simpel sjel i ein stor kropp som ikkje forstod konsekvensane av det han hadde gjort med tanke på formelle papir og eder og galle han hadde sendt til mange forskjellig når han var frustrert over å ikkje få hjelp frå nokon. Tross alt var han framleis norsk statsborgar.
Eg syntes serien var veldig bra og balansert. Reagerte på nokon av intervjua med NAV osv, men mest fordi det var veldig keitete. Heilt tydeleg at medietrening i vanskelege saker ikkje var noko dei var godt trent på. Folket slo ring rundt personen og starta fleire spleisar, men kor lenge var Adam i paradis?
Personen hadde fått ein betinga sedeligheitsdom tidleg på 90-talet. Ikkje bra, men legg merke til at dommen er betinga. Vedkomande har ikkje sete i fengsel. Dersom vedkomande ikkje gjer nye brotsverk i den perioden domen gjeld, er straffa sona og forholdet oppgjort, for dei som har tru på den norske rettsstaten. Trur mange har gløymt det siste.
Frå det eg har blitt referert frå domen går det fram at dommar ser han som infantil/barnslig og knyter hendingane til manglande forståing for grensesetting. Det vil sei at det ikkje er snakk om nokon som med overlegg er klar over at det vedkomande gjer er galt. Nok eit eksempel på korleis personen har blitt forma i det miljøet han voks opp i og mangelen rollemodellar. Frå oppveksten slo han meg å vere ein beskjeden gutt som vart misbrukt av dei som hadde ansvaret for han. Med 2,05 m på sokkelesten og 57 i sko var det nok ikkje lett å vere han etterkvart som han vaks opp. Du er eit stykke frå normalen då. Stikk du deg ut på nokon måte står du lageleg til for hogg.
Hyeneflokken lukta blod og det starta ei voldsom jakt på NRK og personen. Gamle sår vart rippa opp att i for dei som var utsett for tinga tidleg på 90-talet. Domen har ingen ting å sei for situasjonen personen er i no. Eg har lest og lytta på forklaringane til NRK på kvifor domen ikkje vart teken med. Ut ifrå deira vurdering kan eg forstå kvifor han vart utelatt. Tenkjer eg kunne kome til å enda på same standpunktet ut ifrå eit hensyn til dei personane domen gjeld og familien til mannen.
Vurderingar er alltid subjektive og avhengige av augene som ser. Mi vurdering av ei sak baserer seg på heilt andre vurderingar enn nokon anna si vurdering av ei sak. Er det rett at hyenene skal rive sund og fortære ei kvar (feil)vurdering? Det var tross alt ikkje slik at dei trykte på knappen for å sleppe laus atomvåpen.
Eg synes at saker media jager liknar på bonden som klipte grisen: Mykje skrik, men lite ull.
I veka og helga køyrde eg ei ny økt med liknande miks som dei tidlegare testøktene. Sjølv om avviket mellom brutto batteri (86,4 kwt) og det som batteriet mottok under opplading av heilt tomt batteri, var innafor feilmargin, syner resultatet frå testøkta – etter kalibrering – at avviket framleis er der. Sidan 5% hadde stått ei tid før eg rulla inn i garasjen, har eg lagt til grunn at bilen brukte 95,5% av batteriet på økta.
Kolonna Ladar kwt er brutto levert i ladeøkta. Neste kolonne, Lade-tap, er andelen som ikkje går inn på batteriet i bilen. Kolonna Kwt inn på bil er det som batteriet mottek. Kolonna Kalk. kwt inn på bil er det som skulle komme inn på batteriet. Har du 4,5% att på batteriet, skal du kunne lade 86,4 kwt * 95,5% = 82,51 kwt. Kolonna Avvik kwt er skilnaden mellom Kalk. kwt inn på bil og Kwt inn på bil.
% brukt
Ladar kwt
Lade-tap
Kwt inn på bil
Kalk. kwt inn på bil
Avvik kwt
95,5
83,9
12%
73,83
82,51
8,68
Etter over 1 000 km og timesvis med testing, vil eg hevda at det må vere noko feil med eller rundt hovudbatteriet. Eg er usikker på om det er sjølve batteriet, sidan det fysisk kan ta imot dei kilowatt det skal kunne ta imot etter uttapping. Om ein går ut ifrå at batteriet er OK, må feilen ligge i styringssystemet for batteriet. Opplading har etter alle øktene foregått på 16A eller 3,4 kw frå ladar, for å unngå for høg nettleige. Med andre ord er det ei forsiktig lading på halvdelen av maks effekt bilen kan ta imot.
Eg har ikkje fått med meg at Byd har reservert ein buffer på hovudbatteriet gjennom oppdateringar sidan ny. Dette er ikkje omtalt eller diskutert på gruppene eg deltek i på Facebook. Ingen har hevda at ein kan køyre langt sjølv om rest batteri står på 0%. På referansepunktet i juni 2022, var det ingen buffer. Avviket på referansepunktet er innafor feilmargin og alt fungerer som forventa.
Eg har hatt min Byd Tang sidan mai 2022. I løpet av tida har bilen køyrt i overkant av 37000 km. I haust byrja eg å merke at batteriprosentane forsvant fort. I løpet av omtrent ein månad gjennomførte eg tre økter som likna på kvarandre. Kvar gong rulla eg inn i garasjen med 3-6% igjen på batteriet med rundt 260 km køyrt. Med ein WLTP på 400 km virka det veldig kort.
Tre testkøyringar
Før du ser på utrekningane under, må du hugse at Byd Tang har eit batteri på 86,4 kwt. Det betyr at dersom batteriet er heilt tomt, skal bilen kunne ta imot 86,4 kwt.
Det som er interessant å sjå på er dei fem siste kolonnene. Kolonna Ladar kwt er brutto levert i ladeøkta. Neste kolonne, Lade-tap, er andelen som ikkje går inn på batteriet i bilen. Kolonna Kwt inn på bil er det som batteriet mottek. Kolonna Kalk. kwt inn på bil er det som skulle komme inn på batteriet. Har du 3% att på batteriet, skal du kunne lade 86,4 kwt * 97% = 83,81 kwt. Kolonna Avvik kwt er skilnaden mellom Kalk. kwt inn på bil og Kwt inn på bil.
Km
% brukt
Ladar kwt
Lade-tap
Kwt inn på bil
Kalk. kwt inn på bil
Avvik kwt
266
97
85,70
12%
75,42
83,81
8,39
255
96,5
86,80
12%
76,38
83,38
6,99
262
94
83,90
12%
73,83
81,22
7,38
Gjennomsnitt
7,59
Det er heilt tydeleg at noko ikkje stemmer. Det manglar i snitt 7,5 kwt, som tyder på eit tap av batterikapasitet på nesten 10%.
Referanse
Eg hadde hatt bilen i litt over ein månad og kom heim frå ein lengre tur med 4% att på batteriet.
% brukt
Ladar kwt
Lade-tap
Kwt inn på bil
Kalk. kwt inn på bil
Avvik kwt
96
93,20
12%
82,02
82,94
0,93
Som du ser er det rimeleg godt samsvar mellom reell kwt inn på bil og det som skulle kome via kalkulert kwt inn på bil ved å fylle opp 96% av batteriet. Avviket er innafor feilmargin.
Kalibrering av styringssystem for hovudbatteriet
Frå leverandør og forhandlar var det ein teori at styringssystemet for hovudbatteriet burde kalibrerast. Ein måte å gjere det på er:
Lade til 100%
Køyre bilen ned til 5%
Frå 5% skal bilen stå og trekke straum til han sloknar (f.eks. med varmeapparat på og dørene åpne)
Lade opp til 100%
Eg vil gjere deg merksam på at som følgje av at hovudbatteriet til bilen gjekk tomt, gjekk 12v-batteriet i dvale. Når eg skulle til å lade opp att, starta ikkje ladinga. To trykk på knappen på førardøra vekte 12v-batteriet og ladinga starta. Om du skulle oppleve at 12v-batteriet går tomt, er det viktig å ha ein batteriladar som taklar 12v-lithinumbatteri for å kunne starta lading av hovudbatteriet.
12v-batteriet er plassert på førarsida under panseret og under plastdekket. For å lausne plasten, brukar du ein penn eller skrujarn for presse midten av plastnaglane ned 2 millimeter. No kan du ta opp heile naglen og løfte til side plasten. Når du skal ha naglen på plass att, fjernar du senternaglen, set ytterdelen nedi og pressar senternaglen til han er jamn med ytterdelen.
La oss sjå på tala frå ladinga etter tomt batteri:
Kwt inn på bil
Batteri kwt
Avvik kwt
85,40
86,40
1,00
Skilnaden er lik med referansepunktet. Avviket er innafor feilmargin.
Alt tyder på at styringssystemet for batteriet hadde feiloppfatta kapasiteten til hovudbatteriet. Eg vil ta ein lengre tur for å teste ut realitetane, men per no har eg ikkje planlagt når. Eg kjem tilbake til det seinare.
Fæle var det som skjedde i starten av oktober, men verre er det som skjer no i slutten av oktober. Det får meg til å tenke på ein gamal frase frå bibelsoga på skulen:
Ein haustar det ein sår.
Nokon har ikkje lært. Når ein undertrykker nokon lenge nok, vil noko skje. No vil det gå knappe 20 år, og dei som no er born har vorte vaksne. Dei vil ha opplevd grusomheiter og undertrykking over tid. Eg er rimeleg sikker på at det vil smelle igjen, om ikkje før…
Eg har dei siste åra sett etter ein eldre bil. Primært har det vore amerikanarar som Ford Mustang og Chevrolet Corvette som har vore i sikte. Av og til har ein Chevrolet Camaro, Dodge Charger eller Challenger fatta mi interesse. Målet har vore å oppleve nostalgien og ein skikkeleg V8-motor. Dei klassiske linene til Corvettane mellom 1968 til 1982 (C3) er berre nydelege.
Utfordringa med dei amerikanske merka er at det i 1973 vart innført strenge utsleppskrav som førte til at f.eks. Corvetten fekk blodfattige 165-190 hk, lite «muskelbil» av slikt. I praksis betyr det at modellane frå og med 1973 til og med utpå 90-talet er lite interessante. Det gjeld for den del modellar frå andre fabrikantar. I forsommar tok eg eit steg til side, kika og testa ein Mercedes SLK 200 frå 2005. Ein enkel liten tosetar med Mercedes-kvalitet. Dessverre var eg nummer to på lista og når eg melde mi interesse, var nummer ein rask å ta han.
Jakta har halde fram over sommaren og no på hausttider kom det eit framlegg inn frå sida, ein Mercedes CL55 AMG. Som med ein Corvette er linene berre nydelege og heilt innafor. Bilen hadde køyrt kort. Servicehistorikken var so som so etter 2013. I tillegg hadde han hatt eit par uhell utan at airbag hadde vorte utløyst. Førre eigar var Mercedes-entusiast og hadde gjort ein del, og eigaren før hadde skifta alle ABC-støtdemparane. Det er ikkje snakk om lommerusk. Du får ein brukt familiebil for den kostnaden. Prisen var innafor det eg budsjetterte med og eg tok med sonen min, som er bilmekanikar, for å sjå over og prøvekøyre bilen. Han gav tommel opp og kjøpet var i boks.
Bilen har ein 5,4 liter V8 som ikkje er stressa av turbo eller kompressor. Motorer leverer 360 hk silkemjukt. Dette er coupe-versjonen av ein S-klasse og her har du all type luksus som var tilgjengeleg i 2001. Bilen kosta ny rundt 2 millionar norske kroner.
Når ein kjøper slike bilar, må ein vere budd på at hestane treng «havre». Å få dette maskineriet under 1 liter på mila, betyr at du må køyre berrføtt med eit rått egg mellom fotbladet og gasspedalen. Gir du etter for dine lyster, vil bilen gjere krav på det du har på tanken. 88 liter med bensin går fort med blyfot.
Der eg er van med at drivstoffmålaren ikkje rører eg på dei først 100 km, er soga her noko heilt anna. Sjå for deg bensinmålaren som lademålaren i ein elbil. Det går jamnt nedover mot 0. Bilen har omtrent same rekkevidde som ein Tesla Model 3 Long Range. Tesla treng rundt kr 500 for å dekke dette. Eg må rekne med firgongen. Det kostar fort kr 2 000 å fylle tanken frå tom.
OneDrive, som følgjer Microsoft 365 (tidlegare kalla Microsoft Office 365), inneheld eit ekstra sikra område som vert kalla «Personlig hvelv». Kvelvet er ikkje låst opp til vanleg, når du nyttar OneDrive. Du må autentisere deg kvar gong du skal låse det opp. Etter 20 minuttar låser det seg automatisk igjen, med mindre du låser det før. Med andre ord er dette eit område der du kan sikre filer med sensitiv informasjon. I Windows finn du mappa «Personlig hvelv» inne i mappa til OneDrive. Når kvelvet er låst opp, kan du nytte Windows utforskar til å navigere deg inn i «Personlig hvelv» åpne mapper og filer herifrå, direkte i f.eks. Microsoft 365 og anna programvare som køyrer på PCen.
I MacOS har du ikkje denne integrasjonen. Årsaka er at kvelvet (på PC) baserer seg på Microsoft Windows-teknologien BitLocker for å sikre innhaldet. BitLocker støttar ikkje MacOS og du får dermed ikkje tilgang til «Personlig hvelv» i mappestrukturen i Finder (utforskar på Mac). I praksis betyr det at du i MacOS berre kan nå det som ligg i «Personlig hvelv» gjennom nettlesaren. Du kan ikkje enkelt opne filer i Microsoft 365 eller anna programvare som køyrer lokalt på Macen din. I høve ein Windows-PC skapar dette ei vesentleg ulempe. Kan ikkje ei fil visast eller redigerast i Microsoft Online, må du laste ho ned for å sjå på eller redigere ho og laste ho opp att når du har redigert ferdig fila.
Om du ser på bilete under, vil du sjå at mappa «Personlig hvelv» ikkje eksisterer i Finder på Mac. I Finder ser du mappa Offentlig før neste Rå…. (alfabetisert). I nettlesaren ser du at «Personlig hvelv» ligg mellom desse to mappene.
Viser til forrige posting om Apple CarPlay og Android Auto i Byd Tang. No har eg testa løysinga ei stund og er godt nøgd. Appen Autokit startar automatisk når eg startar bilen og etter 15-30 sekund er mobilen kopla til trådlaust.
Det er ein ting eg har lagt merke til som eg vil justere. Lyden frå musikk og navigasjon ligg på same lydnivå. Eg treng ikkje ha desse på same nivå, stemma frå navigasjonen kan vere lågare. I dei ordinære innstillingane til Autokit er det ikkje høve å justere dette, men det fins ein «hemmeleg» meny der ein kan justere nivået på lyden for musikk, navigasjon og telefon i forhold til kvarandre.
Når Autokit er starta, tapp på tannhjulet
Rull ned til Advanced Settings og tapp der
Tapp 10 gonger på overskrifta Advanced Settings
Rull ned og slå på Audio Classify
Du får opp tre glideskalaer for volumstyring av «media, navigation og call volume» under Audio Classify
Om ikkje du fekk med deg punktlista mi, kan du kike på videoen under:
I mai 2022 kjøpte eg Byd Tang. Køyremessig er utruleg nøgd, men app-/programvaremessig er det so som so. Bocn har vore til stor hjelp med å få på plass det eg meiner eg treng. På lange køyreturar har eg mellom anna kunne lytta til lydbøker via appen Fabel, for ikkje snakke om alle appar for å kunne navigere godt og ikkje minst finne ladarar.
Sidan eg lever i Apple-sfæren med iPhone, iPad og MacBook Pro 14, har Byd ikkje enno tilbydd Apple CarPlay på bilar frå før 2023. Som ein av «first movers» må vi fikse ting sjølv, enn so lenge. Mi løysing er som følgjer:
Kople til Carlinkit CPC200-CCPA til midterste USB-port i armlenet. Den som er nærast passasjeren er berre for lading.
Kople til telefon via kabel eller trådlaust (Android Auto kun kabla)
*) Alternativt kan du bruke denne metoden med USB minnepinne. Klargjer minnepinnen, kopier over Autokit.apk. Plugg minnepinnen i midterste USB-port i armlenet. Moglege passord er avhengig av versjonen til programvara bilen har. Eg har sett det eldste passordet først. Fungerer ikkje det, prøv det neste:
Dei siste vekene har det vore fleire falske meldingar om at eg skal ha pakkar i tollen som krev småbeløp for å handterast. Ei falsk melding kom i samband med at eg venta på dekk frå ein svensk leverandør. Stussa på den falske meldinga eit par sekund, men når det var ein anna transportør, lenka ikkje såg bra ut og norsken var so som so, vart den falske meldinga sletta. I kveld kom den siste, sjå bilete. Han er sletta.
Arild Bjørk 