Sommarens mare byrjar å dukke opp på vegane. Bubilar i alle storleikar og former har byrje å vakne frå vinterdvala. Nordmenn og utanlandske sjåførar går over frå å køyre små familiebilar til bubilar. Vestlandsvegar og skrekk for autovern eller kvite sidestriper går ikkje godt i lag.

I går, litt før kl 17, køyrde eg ein tur til Sogndal. Eg kom etter ein tysk bubil i Fatla, som hadde samla opp eit par «følgjarar». Her er vegen god og etter å luska seg inn i tunnellen plukka farten seg opp. Dei to bilane framfor meg passerte han rett før 60-sona på Slinde. Eg vart liggande bak sidan farten var akseptabel. I 60-sona vart det underhaldning heilt til forbi Ølmheim.

Når du kjem inn i 60-sona på Slinde, blir vegen smalarar og midtlina forsvinn. Skrekken for autovernet og kvitastripa må ha slege hardt inn hos føraren av bubilen. Han plasserte seg så godt som midt i vegen. Når det kom bilar i mot veiva han seg meir over til si side, gjerne med ei nedbremsing. Kjekt med bilar som sperrar vegen og i tillegg køyrer i jo-jo-fart. Slik gjekk det innover mot Ølmheim. Til tider var bubilen meir over i motgåande køyrefelt, jamvel i svingar med redusert sikt. Eg valde å passere han mellom Ølmheim og Ylvisåker. Det er litt breiare veg der, men eg passa på å signalisere godt til han at eg ville køyre forbi, slik at han ikkje skulle ligge midt på midtstripa.

Opplevinga er for meg eit godt eksempel på at har du aldri køyrt stor bil, bør du heller ikkje finne på å køyre utan trening. Aller helst burde det vore obligatorisk opplæring på slike bilar. Bubilar har gått frå å vere enkle folkevognbussar til bilar med vide og til tider lange skåp. Det er noko anna å køyre ein varebil, brei som ein stor SUV, enn å køyre ein bubil med kasse vesentleg breiare enn bilen han er bygd på.

Skal du køyre større køyretøy, som lastebil, må du ta teori og praktisk køyreopplæring. Du får opplæring i korleis du skal lasta bilen og erfaring med korleis eit større køyretøy oppfører seg på vegen. Nei, køyreeigenskapane til ein stor bil påbygd ein kasse er ikkje like smidige og skarpe som for ein personbil. I tillegg blir du lært opp i å ta omsyn til medtrafikkantar. Eg har ikkje tal på gongen eg har hamna bak ein bubil som luffar avgårde i nærare 60 i 80-soner utan å ta omsyn til halen bak. Når eg blir teken att av nokon som vil halde eit høgare tempo, syt eg for at vedkomane får passere trygt. Eg skal ikkje nøre opp under irritasjon og legge grunnlag for ein farleg trafikksituasjon.

Eg går på ski, anten oppover eller i løypene på Kleppa. I vinter har brøytinga til Kleppa vore begredeleg, eit sørgeleg kapittel. Det er smalt og ofte vert ikkje den siste kilometeren eller to med grusveg opp til parkeringsplassen på Kleppa samt sjølve parkeringsplassen brøytt.

I dag, siste fredagen i vinterferien, var ikkje noko unntak. For å gardere meg tok eg vår høge 4-hjulstrekkar og sette avgårde til Kleppa ca kl 12:15. Som forventa var dei siste kilometerane med grusveg ikkje brøytt. For meg var det ikkje problem, men når eg kom opp til den skarpe høgresvingen med utsikt over Sognefjorden, var det ein VW Golf med gode piggdekk, 2-hjulstrekk og automatgir som stod bom fast. Dei polerte spora gav ikkje nok grep for dekka. Vi samla ein gjeng som skubba bilen i gong. Dessverre valde vedkomende å stoppa bilen i ei stigning like etter, men vi skubba bilen i gong igjen og han kom seg heilt opp til parkeringsplassen etter instruksjonar.

Skal eg peike på noko negativt med kommunesamanslåinga må det vere brøytinga av Kleppavegen. Kort sagt har eg mistankar om at dei som brøyter ikkje veit kva dei gjer. Eg har sjølv opplevd utfordringar tidlegare i år med ubrøytt veg. Eg drog fram alle tjuvtriks for å kome opp på siste-sesong-før-utskifting piggfrie dekk med automatgir. Eg må ikkje gløyme helga laussnøen gjekk opp på dørkarmen til 4-hjulstrekkaren.

Eg håpar at Sogndal kommune framover syter for at Kleppavegen er betre brøytt. I dag er han smal som følgje av at ein i første omgang brøyter med traktorar med skjer som heng bakpå traktoren. Ein treng nokon med frontskjer og skuffer som kan utvide vegen og gjere han sikker veka gjennom. Når Sogndal kommune reklamereer med god tilgang til friluftsområder, må ein også halde vegane åpne for alle.

Til slutt minner eg om at miljøvenlege bilar har batteriet nærast bakken. Øydelegg ein batteripakken, f.eks. med isklumpar som følgje dårleg brøytte vegar, blir den miljøvenlege bilen skrota, Sogndal kommune!

PS! Du veit det er dårleg brøytt når Sogn Avis har dette på topp:

Noreg har særavgifter på bilar. Det er tre faktorar som ligg til grunn for desse:

• Vekt
• CO2
• NOx

I tillegg kjem 25% meirverdiavgift som blir rekna av importpris + påslaga frå importør og forhandlar ut til deg som kunde.

Heilelektriske bilar har i dag ingen avgifter, ikkje ein gong ordinær meirverdiavgift som blir lagt på all omsetning, med mindre det er unnateke i regelverket. La oss sjå litt på utsalsprisen for ein heilelektrisk bil om den skulle blitt handsama som ein bil på fossilt drivstoff.

Heilelektriske bilar slepper ikkje ut CO2 eller NOx når dei køyrer. Dei to særavgiftene vel eg å halde borte frå reknestykke. Vektavgift er noko eg ikkje kan argumentere vekk. Avgifta er bruksuavhengig og er ei rein fiskal avgift som skal gi pengar i statskassa. Ein heilelektrisk bil må handsamast likeeins med andre bilar pålagt avgifta.

La oss ta utgangspunkt i ein bil som har ein pris inn til landet på kr 500 000. Importør og forhandlar skal tene pengar og må ha sine påslag. Eg har lagt til grunn at dei to ledda legg på kr 100 000, men eg kan ikkje sjå bort ifrå at det kan vere høgare. Heilelektriske bilar er tunge og eg har lagt til grunn ei vekt på 2500 kg. Bilen BYD Tang veg omlag dette. Utsalspris i dag på BYD Tang startar på kr 600 000 utan avgifter.

Utan dagens avgiftslette ville ein bil som BYD Tang kosta deg godt over kr 1 000 000.

For 11 månadar gjekk eg lei den generelle haldninga til syklistar og bruk av lys. Eg skreiv eit lite innlegg der eg sa klart ifrå kva eg meiner om dette tullet.

I dag, på veg til arbeid, møtte eg 5 syklistar. Alle, som ein, hadde ikkje lys på syklane sine. Det var ikkje ungar, men vaksne på veg til arbeid på Nav, Vegkontoret eller dei andre kontora på Hermansverk. Godt utdanna folk, som burde gå føre som eit godt eksempel.

Som eg sa ifjor: Alle skal ta omsyn til syklistar, dei drit i alt!

Eg har lagt merke til at det har vorte litt meir lading i sommar på den lokale Mer-stasjonen. I går var det ein artikkel i lokalavisa om at det var problem med ladestasjonen til Mer i Sogndal, og at det hadde vore det ei stund. For underhaldninga si skuld sjekka eg ladekartet til Mer. På stadar nær meg som Hermansverk, Sogndal og Skei i Jølster har det vore problem med ladestasjonane i lang tid:

Ved Thon Hotel Jølster har ein ladestaasjon vore delvis defekt i 2 – to – månadar. Dette er for dårleg, Mer.

• Når har de sett ei bensin- eller dieselpumpe ute av drift i meir enn nokre dagar?

Skulle tru at Mer ikkje tok elektrifiseringa av Norge på alvor. Minner òg sterkt om haldninga at det er fint å opne eller lansere nye ting, men vedlikehald i etterkant har ikkje vore i våre tankar. Kan også nemne at stasjonane støttar maksimalt 50 kW lading, som er så 2015.

Når eg kjøper elektrisk bil ein gong i framtida, forventar eg at når det oppstår ein feil på ein ladestasjon, blir det ordna innan to arbeidsdagar.

Dette er vellagra frustrasjon som fekk sin katalyst i kveld. Eg køyrde heimanfrå og var akkurat starta heimover Gjerde. Eg registrerte ein velkledd joggar med refleksvest 100 meter lenger framme, sjølv om gatelysa langs vegen var delvis av. På mi side, i mørket, utanfor mine nærlys var det eit eller anna avvik i mørket eg registrerte. Eg kan ikkje peike på akkurat kva det var som ikkje passa, men noko stemde ikkje. Eg slo på lyshornet for å lyse opp. Og der, kom ein velvaksen person, på sykkel utan lys eller nokon form for refleks, på feil side av vegen, rett i mot meg. Eg svinga ut, men kunne ikkje dy meg i å ta eit par trykk på bilhornet.

Det er ikkje første gong eg ser syklistar som drit i alt. No når det er mørkt, er det lett å plukke ut dei som legg alt for stor tillit til at vi bak rattet har ei overnaturleg evne til å sjå i mørket. Hadde det berre vore ein sporadisk unge, som ikkje hadde greidd å slå på lyktene på sykkelen, skulle eg ikkje skrive noko. Nei, her er det vaksne og foreldre som sviktar over heile fjøla. Det verste av alt er at dei som arbeidar med veg, anten på Vegkontoret eller Fylkeskommunen, ikkje går føre med noko godt eksempel. Eg har fleire gonger møtt mørklagde syklar med ryttarar frå vegstyresmaktene oppå. Plakatane med Vis hensyn og ein syklist langs vegane har ein sur bismak hos meg.

Til alle foreldre ber eg innstendig om at de syt for at sykkelen til poden får lys både framme og bak. Har de råd til å kjøpe elsyklar til kr 30 000 til avkommet, kan de bla opp nokre hundrelappar til lykter framme og bak for å sikre at dei veks opp.

Eg manglar overnaturlege evner. Sit eg bak rattet på 1,5 tonn med bil veit eg kven som tapar. Joggar eg etter vegane blir det nok mest vondt for meg….

Krav til lys og refleks på sykkel