Kategori: Friluftsliv

Tur: Havrane

Arild BjørkKommenter innlegget

Havrane består av to vatn: Eit av vatna ligg i gamle Leikanger kommune og eit større ligg i Sogndal kommune. For meg er Havrane synomymt med vatnet i Sogndal kommune, det fremste Havravatnet. Vatnet som ligg i Leikanger kommune har eg berre vage minner om var svært lite og med ein del siv.

Det fremste Havravatnet, eit fint lite fiskevatn. Det er ikkje stort som Fjærlandsetevatnet, men fiske er minste like bra. Dette er i tillegg den raskaste turen til fots inn i gamle nabokommunen Sogndal.

Den kortaste måten å koma seg til Havrane er å køyre opp Njøsadalen ca 1,5 km til Dalsete og gå rett opp til Fadnastølen og turpostkassen til Syril på Tunga. Herifrå er det to alternativ med små variasjonar mellom seg.

1. Tur til det fremste Havravatnet

Frå Tunga går du oppover til det øvste sælet på Fadnastølen Her kryssar du groa/bekken over til austsida. Du skal ikkje følgje stien fram mot Tuftahaug. Stien på austsida av bekken skal du følgje i om lag 400 m. Du går over ei myr og kjem til ein liten bakke ved sida av eit granfelt. Litt oppe i bakken, tek du til høgre inn mellom lauvskogen og går mot Kvannskar, skaret som kjem ned frå Mjellhaugane mot Fadnastølen. Etter ca 100 meter er du ved stigninga som tek deg opp til platået som Havravatni ligg på. Det er ei kort og kraftig stigning før du er opp ved elva eller bekken som kjem frå heimste Havravatnet. Her svingar du og går på langs, men gradvis frå fjellveggen.

Stien er godt merka og grei å følgje. I løpet av turen vil du få auge på eit par halvdaue eller daue furuer. Begge skal du passere vandrande i nordleg retning. Etter den siste skal du ikkje gå så mykje lengre mot høgspenttraseen, men etter litt svinge inn mot fjellveggen og det fremste Havravatnet. Eg har valt å legge ut ein rimeleg komplett serie med bilete for at du skal greie å finne vegen fram til denne vesle perla. Video følgjer under. Eldre bilete frå turen finn du til slutt i artikkelen.

2. Tur forbi begge Havravotni

Som det første alternativet tek du deg opp på Fadnastølen. Ved Tunga går du rett fram, austover, mot sæla på nedre Fadnastølen. Her finn du ein staur med skilt som peikar til Havrane. Følg retninga og gå ut på snuplassen for vegen til Fadnastølen. Her følgjer du vidare ein traktorveg. 50 meter frå snuplassen tek du av frå traktorvegen og går nordover i skog. Etter ca 200 meter kjem du inn på stien som lyfter deg til platået Havrevotni ligg på. Stien til Havrane er merka gjennom skogen og heilt fram.

Berre pass på når det nærmar seg å flate ut, kjem du til ein stad der stien splittar seg i to. Den venstre tek deg utanom heimste Havravatnet, og er vist i videoen over. Du skal ta høgre stien og halde deg forholdsvis nær bekken som renn ut frå det heimste vatnet. Etter nokre få hundre meter ser du heimste vatnet. Stien går vidare framover forbi turpostkassent til Syril før du endar opp ved fremste vatnet.

Eldre bilete frå tur til det fremste Havravatnet Biletserien startar ved sælet/hytta øvst/nord på Fadnastølen:

Tur: Stokksete frå Kleppa

Arild BjørkKommenter innlegget

Turen til Stokksete kan du ta frå to stadar, parkeringplassen på Kleppa eller frå Skahaug, like over byggefelta på Røysa. Begge stiane passar ypperleg for ungar. Her risikerer du ikkje å falle ned frå høge berg om du skulle trø feil.

Sommartstien til Stokksete frå Kleppa følgjer ikkje skiløypa. På veg mot Damefall, går stien vestom Damefall. Du slepp myrane og vått terreng, som det er litt meir av i skiløypa, men turen er litt lenger. Er det ein periode med tørrver, kan du gå opp skiløypa og spare deg for ein del tid. Vil du gjere litt meir av turen, kan du går ne til Raudmålsgrindi. Like over ho går det ein sti tilbake mot parkeringsplassen på Kleppa. Her er det viktig at du lyttar godt etter. Stien kjem ut på leirduebana. Du har ikkje lyst til å spasere inn midt i hagledrivene, men fortvil ikkje. Når du nærmar bana, vil det vere mogleg å ta av i god tid før og kome ut på ein sikker plass.

Turen til Stokksete frå Kleppa er splitta i tre deler:

  1. Frå Kleppa til krysset der du kan ta av til Smørkletten – Bilete 002 – 016
  2. Frå krysset der du kan ta av til Smørkletten til kryss med sti til Rjupeskar og Kjeringafjell Bilete 002 – 007
  3. Frå kryss med sti til Rjupeskar og Kjeringafjell til Stokksete

Tur: Stokksete via Raumålsgrinda

Arild BjørkKommenter innlegget

Turen til Stokksete kan du ta frå fleire stadar, parkeringplassen på Kleppa, Skahaug, like over byggefelta på Røysa eller som i videoane frå stadion. Du brukar same utgangspunktet som turen til Raumålsgrinda. Etter å ha vore dit eit par gonger, kan du godt legge på vel 1/3 til og kome deg til Stokksete. Begge turane passar ypperleg for ungar. Her risikerer du ikkje å falle ned frå høge berg om du skulle trø feil.

Stien frå Raumålsgrinda er tydeleg og du vil passere i ytterkant av myrene, der skiløypene på Øvstestølen vert lagt. Når du nærmar deg Stokksete, vil du møte stien som går ned eller opp frå Dalhjedla i Henjadalen. Den stien er svært lite brukt og er lett å miste. Vil du gå ned til Dalhjedla, vil eg tilrå at du tek med deg kjentmann eller –kvinne. Like etter vil du kome til Gaosi, ein gamal offerstad. Her gjekk ein aldri forbi utan å legge bær eller anna til Gaosi. Like etter Gaosi deler stien seg og du kan velje å gå til venstre i Stokksetereset og kome fram til trekassen på påle (ved Raude Kross-kasse), eit kort stykke før stølsområdet. Held du til høgre går du nærare stølsområdet, men enno på god distanse til sæla/hyttene fram til kassen.

Turen er splitta i to deler:

  1. Frå Skahaug til Raumålsgrinda
  2. Frå Raumålsgrinda til Stokksete

Tur: Rjupeskar

Arild BjørkKommenter innlegget

Rjupeskar er ein tur ein kan ta både sommar som vinter på Leikanger. Utgongspunktet er parkeringsplassen på Kleppa og du skal opp på Øvstestølen.

Om vinteren følgjer du skiløypa fram til Damefall og opp til Stokksete før du kjem til Kallbakk. Om sommaren følgjer du stien som skil seg frå skiløypa, ca 500 meter frå Øvstestølen i retning Damefall. Stien går i skogen vest for Damefall og Stokksete. Når du kjem til krysset der stien skil seg til Kjeringi og Stokksete, tek du kortaste veg mot Kjeringi. Du endar opp på Kallbakk og får frigjort deg frå skogen. Endeleg er det mogleg å nyte utsynet. På Kallbakk går stien saman med skitraseen fram mot Rjupeskar, i enden av ein rygg som strekker seg vestover, ned frå Fagreggi. Siste del av turen, er litt bratt, men det er ikkje mange minuttane før du står på Rjupeskar og kan sjå vidt omkring. Om vinteren kan det vere lurare å gå opp mot Fagreggi for å sigle ryggen ut til Rjupeskar.

På Rjupeskar kan du i aust sjå Fjærlandsetevatnet med Jotunheimen og Hurrungane i bakgrunn. Snur du deg sakte sørover, har du både Lusaskard, Mjellhaugane, Skriki, Bjørgahaug før du i sørvest ser du innover fjorden mot Fimreite, Fresvik og Aurlandsfjorden. Feiosdalen skimtar du samt deler av Vik og Balestrand og Stølsheimen. Rjupeskar gir deg i vest god utsikt mot Grindsdalen med Mælen, Dalsbotnen, Hest og Gildal. Nedanfor Rjupeskar kan du sjå Dalsete på Huke-sida av Grindsdalen. Nordom har du heimsta Kjeringi og Fagreggi.

Turen er omtala i to deler:

  1. Frå Kleppa til krysset der du kan ta av til Smørkletten – (Bileta 002 – 016)
  2. Frå krysset til Smørkletten og opp til Rjupeskar

Alternativ tur opp til toppen av Skarseggene som går utanom Rjupeskar finn du er.

Deler av turen om vinteren finn du i skituren til Kjeringi i april

Tur: Engjasete-Dalsbotnen-Hest-Stav-Trodalseggi-Vassvarden-Hella

Arild BjørkKommenter innlegget

Ein flott haustdag, søndag den 13.09.2009, gjekk eg saman med eit par andre turen  Engjasete-Dalsbotn-Hest-Midteggi-Stav-Trodalseggi-Vassvarden-Hella. Det var ein god 7,5 timars marsj med fleire pausar for eting og fotografering. Turen er omtala i boka “Opptur 267 fotturar i Sogn og Fjordane” på side 200-201.

Turen startar ved garden på Engjasete. På veg mot fremste stølen Dalsbotnen passerer du utsiktspunktet Hedlesetnipa. Etter ca 1 time gange er du på Dalsbotnen. Her er det lurt å fylle opp vassflaskene før du begir deg opp mot Hest. Du følgjer sti frå Dalsbotnen opp til Fagervatnet. Her går du på austsida av vatnet og følgjer ein sti merka med små vardar opp til ryggen som går frå Fagraeggi og strekkjer seg mot Hest. Ryggen gir god utsikt ned i Gildal. Laurdag 12.09.09 vart det observert jerveherjingar her. Når du har kome deg opp på Hest, er det berre å sjå i retning nord/nord-aust. Varden som står på sørspissen av Stav er lett å få auga på. Vegen dit er enkel og det vil ta deg vel ein time å kome dit. Du må gå litt austover, frå varden på Hest, slik at du kan gå mot varden på Stav. Først må du ned i eit lite søkk som skil Hest frå Midteggi. Her står du i slutten av Gildal og ser rett ned dalen.

Når du har kome deg opp ved foten av Midteggi, skal du mellom denne og ein topp nord for ho. Du skal ikkje gå opp på toppen av Midteggi. Når du har kryssa snøfonna, vil du kome ut på austsida av toppane og sjå ned i Grindsdalen. Du må opp litt, i nordleg retning, før du skimtar nordspissen og sørspissen av Stav. Det er berre å sikte seg inn midt mellom dei. Du vil passere vasskilje mellom Grindsdalen og Kvinnadalen og gå over snøfonnene som forar Kvinna og Grindselva. Framme mellom dei to toppane på Stav, kan du velje å ta turen ned og over på nordspissen eller svinge vestover, opp til varden på sørspissen. Begge toppane litt på over 1455 moh. Sørspissen av Stav gir ei finare og meir omfattane utsikt på 360 grader frå Jotunheimen og Hurrungane i aust, til Jostedalsbreen i nord og fjella i Balestrand til Vest og Vik og Vangsnes i sør.

Frå Stav går du ut på Trodalseggi som skråar ned mot Syringaholten, noko nord for Vassvarden. Du har Fjærlandsfjorden på nordvest og Kvinnadalen på søraust og du kan sjå tilbake på mesteparten av turen du tok frå Hest til Stav. Breidden på Trodalseggi varierer, men det er berre å ta turen til ulike ytterpunkt for å nyte utsikta om det skal vere til Fjærland eller nedover Kvinnadalen. Trodalseggi endar ved Syringaholten. Her må du eit stykke ned før du kan byrje å gå opp att mot Vassvarden. Turen opp til Vassvarden kan følast som om varden flyttar seg for kvar gong du ser han. Det er litt lengre enn du trur. Frå Vassvarden startar ei bratt nedstigning på vel 1.000 høgdemeter til du står på ferjekaien Hella. Det var ikkje fritt for at vi var knemøyre når vi kom ned. Ei kald flaske Coca Cola, eller to, har aldri smakt betre enn etter ein slik tur.

Bilete frå turen er splitta i fleire album:

  1. Engjasete til Orrasete
  2. Orrasete til Hedlesetnipa
  3. Hedlesetnipa til Dalsbotnen
  4. Dalsbotnen til Hest
  5. Frå Hest til Vassvarden (Bilete av underteikna og Kay Roger Haugen)
  6. Siste del av turen frå Vassvarden og ned til Hella

Tur: Hest

Arild BjørkKommenter innlegget

Grinde og høgdegarden Engjasete er eit godt utgongspunkt for mange turar. Tidlegare har eg teke for meg turane til stølen Orrasete, som er kort og tek 15-20 minutt og ypperleg for nybyrjarar og familar med småbarn. Eit anna og litt lengre alternativ er turen Hedlesetnipa for å nyte utsikta utover fjorden. Dersom du doblar distansen frå Hedlesetnipa, vil du kome til stølen Dalsbotnen. Tek du deg ein god pause på Dalsbotnen og igjen doblar turen, vil du kome deg opp på fjellet Hest som ligg på 1360 moh. Samla bør du rekne med at turen frå Engjasete til Hest tek deg mellom 3 og 4 timar opp. Nedatt går det raskare, ca 2 til 2,5 timar.

Hest ser du frå Dalsbotnen. For å kome dit må du opp, det eg vil kalle, tre platå. For å kome til det første platået, følgjer du stien opp til Fagereivatnet. Stien er tydeleg i lia bak sela, eit stykke til høgre for elva som renn frå vatnet. Det blir ei kort stigning. Oppe ved Fagereivatnet, tek du peiling på Hest og siktar deg inn på austre ryggen. Hald til høgre for vatnet. Stigninga til det neste platået er nok ein del lengre enn frå Dalsbotnen til Fagereivatnet, men vel så bratt. Når du er oppe, er det igjen å ta peiling mot austre rygg fjellet Hest. Ved å legge turen litt til høgre på den slake stigninga fram til det siste platået like under ryggen Hest, kan sjå ned Gildalen og over mot Kjeringafjellet, Kaldekletten, Voggebreen m.m. på austsida av Huksdalen.

Ved foten av austre ryggen av Hest, går du opp på gras/mose, som skil seg tydeleg fram frå steinørkenen. Cirka halveges opp ryggen, snur du nasen vestover mot varden på Hest. No skal du kunne få auge på små steinvardar, som guidar deg mot varden. Går du tidleg på året, kan du satse på å gå opp snøen og kome opp nærare varden. Oppe på Hest er det berre å nyte utsikta 360 grader. Her ser du i vest Storholten og Vassvarden. I sør ser du mot Vik og fjella der, Vangsnes, Mælen, Feios, Borlaug. Innover fjorden ser du langt inn til fjella på Frønningen, Storhugen, Bjørgahaug, Mjellhaugane, Skriki. Og austover langs ryggen på Hest ser du Fagreggi, Smørkletten, enden av Eitrebotn, Kjeringafjellet, Kaldekletten og Voggebreen.

I nord ligg andre toppar å lokkar. Ved å følgje steinørkenen nordover over/ved Midteggi, endar du opp på sørspissen på Stav på 1456 moh. Frå der startar ei lang vandring ned Trodalseggi til Vassvarden, Storholten, Daurmålhaug, Skarde, garden Rud til du står på kaien på Hella. Totalt tid på denne turen frå Engjasete må du rekne 8 til 9 timar.

Turen til Hest er delt opp i fire deler:

  1. Engjasete til Orrasete
  2. Orrasete til Hedlesetnipa
  3. Hedlesetnipa til Dalsbotnen
  4. Dalsbotnen til Hest

Tur: Mælen

Arild BjørkKommenter innlegget
Mælen

Grinde og høgdegarden Engjasete er eit godt utgongspunkt for mange turar. Tidlegare har eg teke for meg turane til stølen Orrasete, som er kort og tek 15-20 minutt og ypperleg for nybyrjarar og familar med småbarn. Eit anna og litt lengre alternativ er turen Hedlesetnipa for å nyte utsikta utover fjorden. Dersom du doblar distansen frå Hedlesetnipa, vil du kome til stølen Dalsbotnen.

Har du kome deg til Dalsbotnen, kan det vere like gjerne å ta seg ein halv time til og gå opp på Mælen på nesten 1000 moh. Framme på kanten kan du nyte utsikta ned på Supham og vegen ut til Hella samt over fjorden til Borlaug, Feios, Vangsnes, Vik, Balestrand og Hella. Opp frå Hella ser du Eitorn, Rud, stølane Skarde og Daurmålhaug. Nedanfor Mælen kan du skimte stølen Skopasete og retninga stien ut til Eitorn tek. I nordvestleg retning, over dalen der Kvinna renn og over Daurmålhaug, vil du sjå mot Storholten, Vassvarden og oppstiginga til Trodalseggi. I nordleg retning tronar fjellet Hest majestisk og kallar på deg. Neste gong du startar frå Engjasete er du klar for den turen.

Turen til Mælen er delt opp i fire deler:

  1. Engjasete til Orrasete
  2. Orrasete til Hedlesetnipa
  3. Hedlesetnipa til Dalsbotnen
  4. Dalsbotnen til Mælen

Tur: Dalsbotnen

Arild BjørkKommenter innlegget

Grinde og høgdegarden Engjasete er eit godt utgongspunkt for mange turar. Tidlegare har eg teke for meg turane til stølen Orrasete, som er kort og tek 15-20 minutt og ypperleg for nybyrjarar og familar med småbarn. Eit anna og litt lengre alternativ er turen Hedlesetnipa for å nyte utsikta utover fjorden. I korte trekk er desse to turane ei dobling i distanse.

Dersom du doblar distansen frå Hedlesetnipa, vil du kome til stølen Dalsbotnen. Stølen har seks bygningar og tufter etter to sel eller fjøs. Like før du kjem inn på stølsområdet renn ei elv forbi. Her kan du ta deg ein god slurk av friskt, kaldt vatn frå Fagereivatnet, over Dalsbotnen. Stølen ligg austvendt og har utsikt mot austsida av Grindsdalen; Huksdalen. Du ser mot Dalsete og Huksstølane. Av fjell ser du Smørkletten, som ligg nord for og mellom Kleppa og Eggja. Du ser mot Rjupeskar, Fagreggi, Discohola og Kjeringi og Kjeringafjell.

Dersom du er interessert i å fiske, kan du følgje ein sti gjennom stølsområdet og opp til Fagereivatnet, på ca 950 moh. Satsar du på ein skikkeleg langtur, er det berre å halde fram frå Fagereivatnet i retning nord/nordvest til fjellet Hest på ca 1350 moh. Frå Dalsbotnen må du rekne med ca 1,5 til 2 timars marsj dit. Om du berre vil nyte eit vidt utsyn over Sognefjorden, kan du følgje ryggen til Mælen i sørvestleg retning frå Dalsbotnen i ca 30 minutts tid.

Turen til Dalsbotnen er delt opp i tre deler:

  1. Engjasete til Orrasete
  2. Orrasete til Hedlesetnipa
  3. Hedlesetnipa til Dalsbotnen

Tur: Hedlesetnipa

Arild BjørkKommenter innlegget

Grinde og høgdegarden Engjasete er eit godt utgongspunkt for mange turar. For nybyrjarar eller familiar med små ungar, finn ein kanskje dei beste turane her; turen til stølen Orrasete. Han er kort og tek 15-20 minutt.

Når du har gått lei av å gå til Orrasete, kan du strekke turen litt lenger og gå til Hedlesetnipa. På svaberget, litt over stølsplassen, er det berre å snu ryggen til Orrasete og halda fram til øvre del av stølen, Stølshaugane. Der går du inn i skogen og følgjer ein tydeleg sti forbi stadar med namna Knoa, Vandalsreset, Øvste Vandalsreset og Budeielyftet. Det er berre eit kort stykke frå Orrasete til Stølshaugane, som har motbakke å snakke om. Elles går stien i slak stiging, over svaberg, gjennom skogen fram til Hedlesetnipa. Gradvis på turen vil du sjå at ryggen på fjellet Mælen kjem meir til syne over lauvskogen.

Hedlesetnipa skal figurere i eit gamalt sagn om to jenter som kom over ein huldrekar som spela fele. Han spelte så vent at jentene tok til å danse. Men før han var ferdig med den tredje slåtten, slutta jentene å danse og sprang derifrå. Sagnet har eg funne referert av Unndis Oppedal på Grinde.

Alternativ rute ved Vegaskiljet som går utanom Orrasete:

Turen til Hedlesetnipa er delt opp i to deler:

  1. Engjasete til Orrasete
  2. Orrasete til Hedlesetnipa

Tur: Orrasete

Arild BjørkKommenter innlegget

Grinde og høgdegarden Engjasete er eit godt utgongspunkt for mange turar. For nybyrjarar eller familiar med små ungar, finn ein kanskje den beste turen her; turen til stølen Orrasete. Han er kort og tek 15-20 minutt. Stien er tydeleg og godt merka. Systrond sogelag har sett opp skilt med gamle stadnamn som du kan bruke som pausepostar. Du får eit variert terreng å gå med slak skogsveg, ei kort stigning og slak sti gjennom skog. Til slutt endar du opp på eit stølsområde med god utsikt mot Feios, Borlaug og inn Sognefjorden frå øvre den delen av stølsområdet. Eg meinar kven som helst, uavhengig av form, kan gå turen. Berre ta turen i ditt tempo.

Orrasete er gamal heimastøl. Han vart brukt vår og haust av gardane på Grinde og Engjasete. Det er ikkje mykje som står att. Du finn eit sel, restar av ei høyløe og nokre steinmurar.

Når du har gått lei av å gå til Orrasete, kan du strekke turen litt lenger og gå til Hedlesetnipa. Her får du ei endå finare utsikt mot Vangsnes, Balestrand og utover Sognefjordvegen mot Hella. Når du er lei den turen, kan strekke deg til Dalsbotnen og deretter Mælen. Når du føler deg i bra nok form, kan turåret avsluttast med å gå opp på Hest. Alle desse turane vil bli teke for seg kvar for seg i bloggen.