I Libreoffice 3.5.7 og tidlegare gjenkjente Calc ein dato dersom eg skreiv 12.11 i ruta og flytta markøren. Eg fekk då datoen 12.11.2012 (inneværande år). I Libreoffice 3.6.3 fungerer ikkje dette lenger.
Etter å ha studert og testa språkinnstillingane kan du, ved å endre «Godkjente datomønstre» frå D.M.Y. til D.M, få tilbake den gamle datogjenkjenninga:
For ei lita stund sidan oppdaterte eg mi hovudmaskin med SSD. Fordelen er responsen og farten frå SSDen. Ulempa er at eg fekk vesentleg mindre plass tilgjengeleg. Filer som til dømes musikk og råvideo måtte f lyttast til ekstern disk. Å flytte mapper og filer skapar utfordringar. Musikk er linka opp i mediaspelaren via spelelister som peikar til feil plass. Videoprosjektfilene i Pinnacle Studio peikar til filer med råvideo som ikkje lenger ligg der.
Ordinære snarvegar, som du dreg og slepp i Windows utforskar, kan ikkje løyse dette. Dei er filer og ikkje lenker/peikarar på filsystemnivå. For å opprette slike lenker/peikarar må du bruke kommandoen mklink:
MKLINK [[/D] | [/H] | [/J]] Kobling Mål /D Oppretter symbolsk kobling for katalog. Standard er symbolisk kobling for fil. /H Oppretter en fast kobling istedenfor en symbolsk kobling. /J Oppretter et katalogknutepunkt. Kobling angir navnet på den nye symbolske koblingen. Mål angir banen (relativ eller absolutt) som den nye koblingen refererer til.
Eg tek musikken som eksempel. Han låg i felles-mappa under Musikk. Når det gjeld Windows 7 og Vista, må ein ha på minne at ting ikkje er slik det ser ut på overflata. Filsystemet har engelske namn som i det grafiske grensesnittet blir overlagt med eit språk. Du ser det enklast ved å bruke utforskar og navigere deg inn på stasjon c, så dobbelklikker på Brukere. Dersom du klikkar deg inn i adresselina, på toppen av utforskarvindauga, vil du sjå at adressa endrar seg til C:\Users\.
For å vere sikker på å ha alle rettar ved oppretting av lenker, må du starte Ledetekst frå Start-knappen – Alle programmer – Tilbehør – Ledetekst. Det er viktig at du høgreklikkar på Ledetekst og veljer Kjør som Administrator. Deretter brukar du kommandoane cd og dir for å navigere deg rundt og sjå deg om.
cd.. gå eit nivå opp, t.d. frå C:\Windows\system32 til C:\Windows\
cd \ tek deg til rotnivå, t.d. c:\
dir listar filer og mapper
cd «mappenamn» plassere deg inne i mappa. Pass på hermeteikn dersom det er mellomrom i mappenamnet.
I mitt tilfelle flytta eg meg til C:\Users\Public ved å skrive cd \Users\Public\. Sidan Musikk eller i realiteten mappa Music er standard i Windows og inneheld ei skjult fil, er det enklast å fjerne mappa i utforsrkaren i Windows. Pass difor på at mappa er fjerna før du køyrer mklink. Musikken har eg flytta til D:\Musikk. Lenka opprettar eg slik:
C:\Users\Public>mklink /J Music D:\Musikk\
Eg har valt å bruke /J og ikkje /D fordi eit katalogknutepunkt vil virke om du deler mapper med andre. Når eg startar min mediaspelar, trur han framleis at musikken ligg i C:\Public\Users\Music\ og alle spelelister er intakte.
Natt til fredag 2. november 2012 greidde eit høgt køyretøy å rive ned telelina. Det same skjedde ca 1 år tidlegare. Ein lastebil med traktor på planet, utan senka frontlessar, reiv med seg luftspennet. Det har i tillegg kome meg for øyra at det har vore ein episode i mellomtida. Lina vart hekta, men bilen stoppa, lina holdt og stolpen vart retta opp. Med andre ord tre episodar på eitt år. Saman med det faktum at huset er langt unna sentralen, som gir maks 3 Mb, får det meg til å lure på om mobilt breiband kan vere løysinga.
Fordelar med mobilt breiband:
Ulemper med mobilt breiband:
Her eg bur er det berre Telenor som kan levere mobilt breiband, men dei tilbyr abonnement med maksimum 30 GB kvote. Hadde Netcom vore eit alternativ, kunne eg teikna eit abonnement med kvote på 100 GB. Låge kvotar kan by på vesentlege problem:
Det verste eg veit er tv-kanalar fulle av reklame. Eg har aldri likt å sjå film eller program fulle av reklamepausar og vil ta konsekvensen av det. Ordinært tv-tilbod planlegg eg å redusere kraftig på vårparten.
I sommar starta eg å leige filmar over nettet og testar no ut tenester som Netflix. Når eg har skikkeleg tv, vil eg ikkje bli avspist med VHS-kvalitet. Eg vel HD-kvalitet, om det er tilgjengleg. No kan ikkje det samanliknast med BluRay-plater, men det er godt nok. Ein HD-film frå tenester som CDon og iTunes ligg i dag på 3 og 4 GB. Omrekna held ei kvote på 30 GB til ca 7 filmar i månaden. Strør ein på med litt Netflix innimellom er brått 30 GB borte.
Når eg tenkjer over vår bruk av nettet i løpet av ein månad, trur eg at 30 GB er nok. Hektar ein høg bil lina i løpet av kort tid, er kanskje saka så godt som avgjort.
Eg er ikkje ein som likar å bruke for lang tid i butikkar. Eg veit kva eg skal ha og det er fort inn, hente, betale og vidare. I dag besøkte eg eg eit lokalt utsal av ei kjede eg har vore innom eit par gonger før. Tidlegare har eg oppdaga det eg trengte eller området det var i frå inngangen. Då var det berre å hente det og returnere til kassen.
Kjeda har mykje løge, men eg greidde ikkje å få auge på avdelinga eller vara med eit kjapt sveip over reolane og veggene frå inngangen. Ekspeditøren var hjelpsam og følgde meg til reolen og plukka fram vara for meg. Når vi gjekk tilbake til kassa, sa eg at det kunne vere lurt om dei kunne henge opp skilt frå taket eller setje opp skilt på reolane, slik at ein lett såg kor dei ulike avdelingane var. Svaret var uventa, men i det minste ærleg. Policy til kjeda er å ikkje merke opp i butikken. Tanken er at kunden, på vegen til vara dei skal ha, vil finne andre varer som dei treng eller har lyst på. Utifrå ein enkel og logisk tankegang virkar det som ein grei måte å auke omsetninga på. For min del er det mangel på service og det må skape ein del meirarbeid for dei tilsette.
Eg sa til ekspeditøren at når det var vanskeleg for meg å finne ei vare i ein butikk, handlar eg på internett. Der er det lett å søke etter det eg treng. Du kan hevde at eg må betale frakt når eg handlar på nettet. Då må ein høgse på at å løyse bilen for å køyre 4 mil med i tillegg ein bom på 2 x kr 28, er mykje dyrare enn å betale 49 til 150 i frakt med Posten eller eit anna transportfirma. Å måtte vente nokre dagar ser ikkje som noko vesentleg ulempe.
Det er heilt tydeleg at kjeda ikkje har hatt kundar som meg i tankane. Eg er vel kanskje litt spesiell sidan eg, for å spare tid på å lese nyhende, brukar programvare til å lese nettsidene og markerer det som er nytt sidan sist.
Eg har i nokre månadar vurdert å gå for ei raskare lagringsløysing på min berbare hovudpc. Pcen er nesten 2 år og kraftig så det held, men som vanleg er standard platelager for tregt. Det har stått mellom ein hybriddisk a la Seagate Momentus XT eller ein SSD. Fordelen med førstnemnde er at ein får langt meir lagringsplass og til ein rimelegare penge enn med ein SSD. Ulempa er at for filer som ikkje er i SSD-mellomlageret til hybriddisken går overføringa like tregt som frå eit tradisjonelt platelager av den raskaste sorten. Utallige testar og brukarerfaringar har vorte lest.
For eit par veker sidan hadde Komplett eit godt tilbod på Intel 330 180GB stor SSD. I motsetning til enkelt produsentar har eg eit inntrykk av at Intel har eit godt rykte og leverer gode produkt. Eg hadde sett for meg minimum 240 GB, men prisen var så låg at eg tenkte det kunne vere eit greit utgangspunkt for i det minste å prøve SSD.
Når eg pakka opp, var dette ein versjon for stasjonere pcar. Det følgde med ei ramme, kablar og skruer for å montere eit platelagar til ein berbare i ein stasjoner pc. Eg kan, om eg ønskjer, bruke det gamle platelageret til den berbare som lager i ei stasjoner maskin.
Frå Intel sine sider lasta eg ned programvare for å klone over Windows 7-installasjonen. Diverre er dette ein avgrensa versjon, må du slette data frå platelageret for å kome under kapasiteten. Du kan naturlegvis betale for fullversjonen, men sidan eg brukar Parted Magic og Clonezilla, tenkte eg at det kunne vere like greitt å teste ut om det ville gå greit å gjenopprette eit gamalt systembilete.
I vår hadde eg gjort klart eit systembilete i Clonezilla slik at eg kunne få lagt det inn på ein SSD med kapasitet på 120 GB. Trikset er å slette nok data. For å kunne greie å krympe systempartisjonen på platelageret er det viktig at du slår av vekslefila samt slår av dvalemodus i Windows 7. På ei maskin med 4 GB internminne vil du spare ca 8 GB. Dette er i tillegg til systemfiler som ikkje blir flytta av defragmenteringsprogram. Deretter brukte eg MyDefrag for å flytte program og data fram til starten av platelageret. Maskina vart starta på nytt med Parted Magic og eg brukte Gparted for å redusere Windows-partisjonen til under 120 GB. Til slutt vart Clonezilla nytta til å ta kopi av systemet til ekstern disk.
Dei første forsøka på å gjenopprette systembilete var ikkje vellukka. Sjølv om partisjonane var langt under 180GB, gav Clonezilla beskjed om at disken måtte vere minimum 640 GB. Det var irriterande, men eg sette meg ned og undersøkte om det var filer i systembilete som Clonezilla lagar som inneheld informasjon om storleiken på disken. Eg fann det i sda-pt.parted:
Model: ATA SAMSUNG HM641JI (scsi) Disk /dev/sda: 1250263728s Sector size (logical/physical): 512B/512B Partition Table: msdos Number Start End Size Type File system Flags 1 2048s 409599s 407552s primary ntfs boot 2 409600s 201904127s 201494528s primary ntfs
På siste lina ser du at siste partisjon endar på 201494528s (s=sektor). Storleiken du skriv inn bak bak Disk /dev/sda må vere lik eller større enn dette talet. Eg berre endra storleiken bak Disk /dev/sda frå 1250263728s til 250263728s. Deretter var det berre å gjenopprette systembilete for så å justere partisjonsstorleiken i diskbehandlingen i Windows 7, slik at Windows-partisjonen bruker all ledig plass. Ved hjelp av Intel SSD Toolbox fekk eg tips til å justere Windows 7 optimalt ved mellom anna å slå av defragmentering, som ikkje trengs på SSD, og superfetch.
Skilnaden mellom SSD og det gamle platelageret er som natt og dag. Der eg før venta og venta på at Windows skulle starte eller applikasjonar skulle starte og filer skulle opnast eller lagrast, skjer det no med nesten umiddelbart og oppstarten av Windows er lynrask. Ein ting er sikkert: Eg går ikkje tilbake til tradisjonelt platelager!
Lusaskard ligg nordvest om Hottadalen. Turen via Hottadalen vil ikkje vere den kortaste om du vil gå til fots til Lusaskard frå Kvålen. Då vil det vere lurare å ta turen opp skogen til Skagasete og vidare til Lusaskard.
Turen rett opp frå Hottadalen passar når du køyrer fram heile eller deler av Njøsadalen. Ruta eg vel å gå er på 2,4 km frå parkeringsplassen ved Tuftahaug. Vel du ein strakare rute opp lia frå Hottadalen, vil du nok få turen ned mot 2 km. Med andre ord er dette den kortaste moglege turen til fots til Lusaskard og 1000 moh. Vel du å køyre til Skagasete for å gå til Lusaskard er den turen på 3,1 km.
Starten på oppstigninga er like sørom det heimste sælet. Du kryssar elva og startar stigninga opp lia. Den første 1/3 av stiginga følgjer du ein rimeleg tydeleg sti. Når du er komen opp på ei lita «flate» med nokre store steinar, er nok stien for det meste borte. Her vel du å gå opp på høgre sida av elva/bekken som renn ned. Legg samtidig merke til eit lauvtre oppe, til venstre for lia du går i.
2/3 oppe i lia vel eg å krysse mot treet og gå meir eller mindre på langs av stiginga. Vil du gjere turen kortare, kan gå vidare rett opp lia. Det er mange år sidan eg har gjort det, men eg kan ikkje minnast noko som hindra meg i å kome opp .
Etter at du har passert lauvtreet skal du krysse forbi oversida av ein stor stein som ligg i øvre del av ei myr. Like etter steinen skråar du opp mot eit lite skar på kanten av platået nedunder Lusaskard. Etter å ha kome deg gjennom skaret og opp på platået, vil du kunne skimte Lusaskard i horisonten. Legg merke til steinvarden som ligg her. Han er eit ypparleg siktepunkt når du skal ned att same vegen. Får du ikkje auge på han frå Lusaskard, kan du sikte etter sendaren på Storehaugen.
Det må over ei myr, men sidan du har kome opp ved enden av ho går det greitt å krysse ho ved å halde retninga di mot Lusaskard. Etterpå er det berre å jobbe seg oppover den slakare stigninga. Du ser ikkje Lusaskard no, men ei klase einer litt oppi gir deg retninga mot Lusakard.
Turen er delt i to deler:
Ved å følgja traktorvegen fram austsida av Njøsadalen i ca 5 km, vil du koma til ein parkeringsplass som ligg mellom Hottadalen og Tuftahaug. Turen fram vegen tilsvarar omtrent turen til Flya i Henjadalen, men der endar samanlikninga. Henjadalen er rimeleg flat, medan Njøsdalen frå Kvålen har ei langt kraftigare stigning. Med andre ord eit altnerativ dersom du synes Henjadalen blir for lett.
Vegen er i dag open for ferdsle, med unntak under sauesankinga. Har du ein bil, som ikkje er for låg, kan du køyre dalen fram på første gir.
Hottadalen ligg på vestsida av enden av Njøsadalen. Du følgjer den grovare traktorvegen opp frå parkeringsplassen eit par hundre meter før du går ut på stien og går opp gjennom Strupen. Stien er tydeleg i terrenget og lett å følgje. Ver merksam på at det er litt fuktig mellom hyttene/sæla. Du bør heller ikkje vandre for mykje til aust/høgre for stien du kjem inn. Der er det ei svært våt myr eller krysning mellom myr og tjønn.
Framover Hottadalen, i nord-austleg retning, kan du gå over Skitbrekkene til Fjærlandsete. Vil du ikkje til Fjærlandsete kan du på Skitbrekkene svinge tilbake forbi Hottanosi og gå mot til Lusaskard. Det enklaste er å gå i nordleg retning slik at du ser ned mot Sumhaug. Slik vil du kunne følgje øvre del av stien som kjem opp til Lusaskard frå Fjærlandsete. Du kan gå rett opp på Lusaskard ved stien som startar like nedom det heimste raude sælet eller du kan ta turen tilbake til Skagasete via stien gjennom skogen.
Det som skulle vorte ein støl, Bergsete, ligg like under Mjellhaugane, over Havrevatna. Dei byrja å bygge opp sæl av stein for fleire mannsaldrar sidan, men gav opp sidan det var for lite ved i nærleiken. I dag trur eg det skulle vore fullt mogleg å hatt støl der. Tregrensa har drege seg oppover og det er ikkje langt til veden. Drikkevatn var ei anna utfordring på Bergsete.
Turen opp Njøsadalen via Havrane og Moldbakken er ei stri tørn for dei som ikkje glad i høgder når du skal forsere eit parti over Havrevatnet. Eg har difor valt å gå opp ei rute frå Njøs.
Du kan velje traktorvegen eller gå via Bjørgahaug mot Hangsete. Begge alternativa har flott utsikt. Traktorvegen er best dersom du ikkje likar deg på kanten av fjellknausar. Når du er komen til enden av traktorvegen, frå ei av rutene, skal du ta deg opp til Våkeldahaug. Du skal passere bak ein kjempestor stein i bakkant av Våkeldahaug og like etter kjem du til eit sti-skilje. På dette punktet er du cirka halvveges til Bergsete tidsmessig.
Snu ryggen din til Kyrafossen for å runde foten av ein liten rygg, som kjem ned nokre få meter borti stien. Kryss søkket og ta til på motbakken nord-austleg retning. I praksis betyr det at du, grovt sett, må ha Borlaug på sørsida av Sognefjorden i ryggen på turen til Bergsete. I forhold til stigninga du har vore gjennom opp til Våkeldahaug, er dette greie stigningar avbrotne av flate myrer. Turen er ikkje merka, men bileta gir deg eit godt inntrykk av terrenget du vil møte. Du skal berre hugse å ikkje gå for mykje vestleg/venstre, for å unngå å gå ned i søkket som bekken/elva som renn ut over Kyrafossen renn i. Hald deg langs/på høgdene på austsida.
Som du ser av bileta er det rimeleg ope mellom lauvtrea. Her er det ingen granfelt du må rundt eller gjennom. Du treng ikkje gå opp på kvar ein haug du går i retning mot. Følg skråningar som gradvis tek deg opp, i rett retning, men gjerne forbi toppen på ein haug slik at du unngår å gå på toppen for så å gå ned frå han på baksida. Eg trur du vil sjå nokre døme i mine bilete.
Ca halvveges frå Våkelda dukkar Skriki og toppane av Mjellhaugane opp. Det er berre å sikte seg inn på Mjellhaugane. Bergsete ligg nede ved foten, i nord, på vestsida. Etter ca 2/3 av turen frå Våkeldahaug vil du kunne skimte steinmurane på Bergsete. Eg vel å gå litt opp, langs Mjellhaugen for å sleppe å gå over myrene. Der kjem du inn på ein sti/dyretrakk som tek deg mot Bergsete.
Turen til Bergsete er delt i tre eller fire deler:
Apple var nokså standhaftige og nekta mellom anna støtte for Adobe Flash på iPad og iPhone. Har du ei berbar maskin, vil du at ho skal vare så lenge som mogleg mellom kvar lading. Flash med meir skapar utfordringar for batteritida.
Eg har brukt ulike utvidingar til nettlesarane for å blokkere reklame og Flash. No har enkelte nettsider vorte sett opp slik at dei merkar om du har blokkerar installert og gir deg (i det minste) ei tilbakemelding. Etter å ha sett over innstllingane til nettlesarane har eg funne at du kan stoppe automatisk avspeling av tillegg.
Eg brukar ikkje Internet Explorer og Safari og omtalar dei ikkje her.
Ein kan ikkje bruke den same oppskrifta i Xubuntu 12.04 som i Ubuntu 12.04 sidan dei brukar ulike skrivebordsmiljø.
Du kan teste ut kommandoen i ein terminal for å finne den optimale innstillinga for deg, ved å bytte 40 med eit anna tal mellom 0 og 100.
Arild Bjørk 